Tsead Bruinja

(vliegveld Managua) 

Ben vanochtend teruggekomen van de lange reis en net als bij de reizen naar Zimbabwe en Indonesië ben ik compleet in de war. Dat in de war zijn bestaat voornamelijk uit niet echt voelen waar ik ben.

Vanmiddag werd ik wakker van een dutje en moest ik mezelf helemaal uitleggen dat ik in Amsterdam was, waar Nederlands wordt gesproken, dat ik hier woon en dat ik niet meer op doortocht ben.

Ondertussen kijk ik met plezier terug op de reis en de mensen in Nicaragua. Morgen hoop ik nog wat meer over het festival te vertellen.

Kijk ook eens op het Nicaraguablog van Johan Biemans voor een verslag van de optocht waar Astrid Lampe en ik aan meededen: http://nicalog.ssnm.nl/?p=2096

 
 
© Johan Biemans

Filmpjes:

(Eerste voordracht van mij tijdens het festival met tolk/actrice Scarleth start zo rond 4 min 27)

Heb even twee dagen geen blog kunnen schrijven vanwege de lange nachten buiten op terrasjes en de volgeprogrammeerde dagen.

Eergisteren bezochten we een vulkaan, waarbij de zwaveldampen behoorlijk misselijkmakend waren. Het uitzicht was echter schitterend.

Toen het eenmaal donker was daalden we af in een lange tunnel die ontstaan was door verschilen in warme en koude lucht. Er liepen lange boomwortels door de tunnel die daar voeding zochten in de guano van de vleermuizen. Vroeger was het een plek voor de vergaderingen over welke maagd er in de vulkaan geworpen zou worden om deze wat te kalmeren. Later was de tunnel een vluchthaven voor opstandelingen.

Gisteren lazen de dichters voor in nabijgelegen steden en dorpen. Ik ging naar Jinotepe, waar we voorlazen in een park na een ontmoeting met de gemeenteraad en de burgemeester. Na afloop kregen we een lunch aangeboden met een groot officieel affiche in een lijst, waarvan de glasplaat bij mij in de bus meteen knapte.

 

We kregen ook een rondleiding door het centrum van Jinotepe, maar veel kan ik daar niet over vertellen, want het was allemaal in het Spaans. Het meest opmerkelijke was voor mij de beeldende kunst in de bibliotheek:

Terug in Granada moest ik meteen met een andere groep mee naar een middelbare school. Van de Australische dichter Stuart Cooke hoorde ik hoe zijn dag vooral had bestaan uit wachten op een bus en hoe hij zich op had gewonden over de slechte kwaliteit van zijn vertalingen. Zijn voordracht was niettemin erg goed, zoals ongetwijfeld niet te zien valt:

 

De organisatie sprong gisteren erg slordig om met de vertalingen. Tijdens de openingsavond mochten we nog met jonge acteurs samenwerken en de teksten samen voorbereiden, maar gisteren vroegen onze begeleiders vlak voor het eigenlijke optreden of wij hen de vertalingen wilden geven, want die hadden zij niet meegenomen en dus ook niet voorbereid.

Aangezien mijn zwager vloeiend Spaans spreekt en ik een opname van zijn voordracht van drie van mijn gedichten op mijn Ipod had gezet, kon ik een phonetische versie opschrijven en op de school en in het park zelf in het Spaans voorlezen.

Nadeel was dat mensen in het publiek dachten dat ik dan meteen ook Spaans kon spreken. Wellicht dat ik toch eens een cursus moet gaan volgen.

 

Het is hier snikheet vandaag omdat de lucht veel vochtiger is geworden. Iedereen is bekaf van de voordrachten, het kletsen en het vele drinken. Ik heb zin om naar huis te gaan, maar zal de dichters en de jonge mensen van de organisatie absoluut gaan missen.

Ondertussen kan ik dit land van harte aanbevelen als vakantiebestemming. De mensen zijn aardig, de prijzen zijn laag en het weer is nu in ieder geval erg zonnig. Bovendien is het een geweldige beleving om op een vulkaan te staan en de zon te zien ondergaan, ondanks de gassen.

Mijn vader is een boerenzoon en een ervaren tractorrijder. Ik moest gisteren aan hem denken tijdens de optocht, waarbij dichters op elke straathoek moesten voorlezen op een rijdend podium.

Ik herinner me een foto waarop mijn vader op een trekker zit, met achter hem een grote Zwitserse vlag. Die vlag was bevestigd op de wand van een versierde wagen waarop ik en mijn zus en wat vriendjes en vriendinnetje Heidi uitbeelden.

Als ik thuiskom zal ik de foto proberen te scannen.

Hieronder een kort fotoverslag. De dichter met de hoed is Matthew Sweeney van wie een schitterende bundel met vertalingen is verschenen bij uitgeverij Atlas. Je ziet ook schoolkinderen die van iedere dichter een handtekening vroegen.

 

Ik hoorde geen woesj maar krggggggk toen er een meisje van de roestige glijdbaan gleed in het park waar de voordrachten gisteren plaatsvonden.

Die voordrachten (female poets) liepen gigantisch uit. Ik moest wel opstaan om doorzitplekken te voorkomen.

De meest indrukwekkende voordracht was van de Amerikaanse dichteres Jayne Cortez. Ze las onder andere een bikkelhard gedicht voor dat 'Rape' heet, met een gezonde lading fucks en motherfuckers:

What was Inez supposed to do
for the man who declared war on her body
the man who carved a combat zone between her breasts
Was she supposed to lick crabs from his hairy ass
kiss every pimple on his butt
blow hot breath on his big toe
draw back the corners of her vagina
and hee haw like a Calif. burro.

Vooraf aan de voordrachten was de onthulling van een monument. Het park staat vol met dit soort gedenktekens ter ere van dichters:

(voordracht van Matma uit India met op de achtergrond een van de beelden)

Vandaag lees ik voor op een straathoek tijdens carnaval. Ik trek mijn mooiste clownsbroek alvast aan!

Onze vertalingen worden voorgelezen door jonge theaterstudenten en ik koos voor Sarleth, die me was aangeraden door Matma uit India. Ik was op de binnenplaats van het festivalgebouw mijn voordracht in het phonetisch Spaans uit aan het schrijven toen ik zag hoe een regisseur Scarleths voordracht van Matma haar gedichten veel te veel dramatiseerde. Hij begreep niets te begrijpen van de muziek in het gedicht.

Gelukkig konden we zijn bemoeienis beperken tot 'spreek alles helder en goed uit' en werd het een sterk optreden waarbij we bij 1 gedicht regel voor regel het gedicht en de vertaling voorlazen en bij het andere gedicht strofe voor strofe te werk gingen.

Het publiek was tot dan toe door de meeste dichters met ontzettende monotone stemmen in slaap gesust en bovendien door een Deense dichter compleet doodverveeld. De beste man ging maar door, waardoor de organisatie al snel op ons afkwam om ons te vragen onze voordracht in te korten.

Na afloop was er muziek en dans en vooral veel rum. Waar je overigens geen kater van krijgt merkte ik vanmorgen.

Op de katerloze ochtend zaten we met alle dichters in een zaal, waarbij iedereen iets moest zeggen over het festival, de poezie en Nicaragua. De meeste dichters hielden lange verhalen, die ook nog eens vertaald moesten worden, vol cliche's en her en der af en toe wat slijmerige bedankjes richting de organisatie, maar vaak zaten er ook welgemeende uitspraken over engagement en politiek bij, wat niet vreemd is in een land waarin het zo lang onrustig is geweest.

Straks is er een programma met Female Poets. Ik snap niet helemaal waarom zij nog een apart podium nodig hebben, maar misschien ligt dat hier anders. Morgen daar meer over.

Na een kort zondags kerkbezoek, liep ik door naar het centrale gebouw van het festival, waar ik kennismaakte met twee dichteressen, 1 uit India en 1 van de Filipijnen, waar ik de rest van de dag mee optrok.

Om 10 uur zou een Cubaanse dichter een workshop geven, maar dat werd uiteindelijk twee uur en de workshop was in het Spaans, dus werd het voor ons een workshop Cerveza. Ik kan de Tona van harte aanraden.

Om vier uur hield de Italiaanse ambassade een groots welkom voor alle dichters met een voordracht van de Italiaanse gastdichters in een prachtig koloniaal pand met binnenplaats. Astrid Lampe was inmiddels ook aangekomen met man en zoon evenals de zaakgelastigde van de ambassade die ik mijn naam goed probeerde uit te laten spreken.

De geluidsinstallatie was slecht afgesteld en om tijdelijke doofheid te voorkomen vluchtten we naar het naastgelegen wijncafe waar men dvd's draaiede van een mexicaanse don juan in leren matadorkostuum die de harten van een hele zaal vol uitzinnige vrouwen op hol joeg.

's avonds was er een concert op het plein, waar minstens 1000 man op afkwam. Astrid en ik werden gevraagd om vooraan te komen zitten, maar ik bedankte en Astrid kwam al spoedig terug, omdat ze met haar zoon twee meter voor de speakers mocht zitten en aangezien alles hier keihard moet, was dat geen plezier.

Weinig poëzie tot nu, maar daar komt vanavond verandering in als de eerste echte voordrachten plaatsvinden.

Door het weer en het tijdsverschil ga ik hier zo rond half tien slapen en sta ik om zes uur op, wat vast zal veranderen als vandaag de andere dichters komen, maar vanochtend was ik vroeg en had ik nog wat tijd om rond te lopen. Vlakbij het hotel hing een prachtige bannier:

Wellicht een idee voor de Nederlandse poëziefestivals. Stel je voor dat je Rotterdam inloopt en er op het plein voor de schouwburg een groot doek hangt met daarop McDonalds welcomes all International Poets! Think Big!

Even verderop zag ik een afbeelding van John Lennon met daarboven de tekst 'Imagine'.  Ik dacht dat het om een poltieke bijeenkomst ging, maar het bleek de naam van een fantasierijk restaurant:

Spijtig dat ik geen vlees ee, want de 'duck en fuego' klinkt erg goed. Ik houd het voorlopig bij wat ze op Ometepe 'Ranchero' noemen en hier in Granada 'Criollo': twee gebakkeneieren met groentetomatensaus, gebakken rijst met bonen en brood. Perfect ontbijt, lunch en avondeten voor de meeste Niceraguanen.

(het restaurant)

Na een lange reis en een onvergetelijke rij op het vliegveld van Houston, kwam ik een paar dagen geleden aan op het vliegveld van Managua, dat door mijn zwager daarvoor nog een bushok was genoemd. Het was inderdaad niet erg groot, maar nog altijd veel groter dan de voetbalkantine die voor vliegveld door moest gaan in het verder prachtige Skopje.

Hierboven een foto van het gebouw tegenover het hotel in Granada. Ik arriveerde een paar dagen voor het festival, maar overal hingen al posters en banieren.

De volgende dag werd ik naar een veerboot gebracht in het kader van een reis naar het eiland Ometepe. Gelukkig hoefde ik niet op de:

Maar mocht ik op de:

Richting:

En dat was dan nog het niet meer zo actieve broertje van de andere vulkaan op het eiland.

De rest van de reis naar Ometepe bestond uit een rondleiding op twee ecologische boerderijen, waarvan een nog een cooperatieve uit de tijd van de Sandinista's, waar o.a. koffie werd verbouwd. Op beide landgoeden waren ook veel stenen te bewonderen met daarin uitgehakt vlinders en halfgoden (zo'n 800 to 1200 jaar geleden).

(uitzicht vanaf het terras van de koffieplantage op de actieve vulkaan, waarop je soms stofwolken omhoog zag komen, omdat er rotsen afbrokkelden).

Na de boerderijen en het biertje + sterke verhalen met de reisleider en de chauffeur, werd ik weer netjes teruggehobbeld met de pick-up truck naar het hotel, dat zich aan het gigantische meer bevond, waarin je heerlijk kon zwemmen, als je niet op de paardenkeutels op het strand lette.

Op dat strand stond ook nog een aardig cafe:

En daarmee sluit ik dit blog af, want morgen begint het festival.

Geen rare eksters meer:

En ook geen schommelstoelen:

Maar poesia:

¡eh! hoja en los árboles ¡eh!

¡eh! sol en el cielo ¡eh!

¡eh! hoja en los árboles ¡eh!

 

¡eh!
ladrillo rojo ¡eh!

¡eh!
puerta ¡eh!

¡eh! humo
por la chimenea ¡eh!

¡eh!
calor de otra persona ¡eh!

 

¡ah! las
sendas que transito ¡ah!

¡ah! las
sendas que transito con ella ¡ah!

¡ah! las
sendas que transito

 

¡eh! el
aire que comparto con ustedes ¡eh!

¡eh! el
aire que compartimos ¡eh!

 

¡eh! ¡eh!
el aire

 

¡eh! las
instrucciones ¡eh!

¡eh! las
instrucciones en la caja ¡eh!

¡eh! las
instrucciones encima de la mesa ¡eh!

 

¡hola!
aparato encima de la mesa que no entiendo ¡hola!

¡hola!
aparato encima de la mesa con tus extensas instrucciones
¡hola!

¡hola!
aparato ¡hola! instrucciones ¡hola! ¡hola!

 

¡eh! el
conflicto que evito ¡eh!

¡eh! el
conflicto sofocado en su origen ¡eh!

¡eh! el
conflicto del pescuezo retorcido ¡eh!

 

¡adiós!
conflicto

¡adiós!
aparato

¡adiós!
conflicto ¡hola!

 

¡ah! las
sendas que transito

¡ah! la
puerta ¡eh!

¡eh! las
sendas que transito ¡eh!

 

© traducción española: Diego J. Puls 2010