• DE VUURTOREN VAN HET LICHT DE CONTOUREN

                        voor tsjêbbe hettinga

    jij bent mijn wad nog niet over
    en ik ben nog niet op jouw eiland
    maar als ik jouw kant wel op kan komen
    wil ik dat je in de keuken staat
    in je ene hand het mes en in de andere
    een tomaat brood peper en olie
    jij bent mijn wad nog niet over
    en ik ben nog niet bij jouw tent

    sas wilde nog met je te schaatsen
    en ik wilde nog eens horen hoe je de friese verslaggever
    die er apart voor naar rotterdam was gekomen
    nee verkocht omdat ze te lui waren geweest
    je werk te lezen

    jouw rug rechter dan de mijne

    jij bent mijn wad nog niet over
    en ik sta nog niet naast je klapstoel
    de blikjes bier doe ik alvast in een zak
    hang ze aan een boom in de sloot

    ik wil jouw kant wel even opkomen
    geef mij het nummer van je kamer
    en waarschuw ze maar daar
    dat we dit keer langskomen 
    om veel meer dan een visje
    om meer dan van het licht
    de contouren

    Dit is het zevende gedicht in 'Binnenwereld Buitenwijk Natuurlijke Omstandigheden' (Cossee, sept. 2015). Het werd geschreven om voorgedragen te worden tijdens de uitvaartdienst van de Friese dichter Tsjêbbe Hettinga (www.sirkwy.nl/).

    Schier

    Op 14 maart 2013, de dag van de uitvaart, maakte ik de volgende blogtekst over deze tekst: "Er waren eens twee Friezen, één Groninger en één Drent, te weten Tsjêbbe Hettinga, Tsead Bruinja, Jan Veldman en Erik Harteveld. Drie van die vier liepen op 23 februari 2005 vroeg op de middag langs de besneeuwde duinen van Schiermonnikoog toen ze muzikant en toneelschrijver Jan Veldman tegenkwamen, die als vroege vogel het strand alweer gezien had en terugging naar het dorp op blikjes bier te kopen tegen de nachtelijke dorst. We waren op het eiland in het kader van het festival www.schrijversomdenoord.nl/ en ik was er ook als schouder en dichtergeleidehond voor Tsjêbbe.

    Na een lange dag van voordrachten, maaltijden en drinkgelagen in Hotel van der Werf, klonk om één uur de laatste ronde. Tsjêbbe logeerde in Hotel van der Werf, terwijl Veldman, Bruinja en Harteveld nog door de koude terug moesten naar hun pension buiten het dorp.

     
    fragment uit de documentaire van Pieter Verhoeff uit 2006 uitgezonden tijdens Zomergasten van de VPRO

    Toen de bar eenmaal gesloten was, vroeg Tsjêbbe voorzichtig naar de blikjes bier. Die waren helaas nog steeds in het pension, dus ik moest hem teleurstellen."

    Het gedicht werd oorspronkelijk in het Fries geschreven, maar paste beter in de komende Nederlandstalige bundel dan in de volgende Friese die zal bestaan uit een lang verhaal. In de voordracht lees ik daarom na de vertaling ook het Friese origineel voor dat ik ook hieronder plaats. De opmaak van de vertaling is anders dan die van het origineel omdat ik in een bundel de gedichten liever op één pagina zie.

    DE FJOERTOER FAN IT LJOCHT DE KONTOUREN

    do bist myn waad noch net oer
    en ik bin noch net op dyn eilân

    mar at ik dyn kant al opkomme kin
    wol ik datst yn de keuken stiest

    yn dyn iene hân it knyft
    en yn de oare in tomaat

    bôle piper en oalje

    do bist myn waad noch net oer
    en ik bin noch net by dyn tinte

    sas woe noch mei dy te riden
    en ik woe nochris hearre

    hoest de omrop dy't apart derfoar 
    nei rotterdam kaam wie

    nee ferkochtest
    omdat se te sleau west hienen
    dyn wurk te lêzen

    dyn rêch rjochter
    as mines

    do bist myn waad noch net oer
    en ik stean noch net neist dyn klapstoel

    de blikjes bier
    doch ik alfêst yn in pûde
    hingje se oan in beam
    yn de sleat

    ik wol dy kant wol efkes opkomme
    jou my it nûmer fan dyn keamer

    en warskôgje se mar dêr
    dat we dit kear delkomme
    om folle mear
    as in fiskje

    om mear as fan it ljocht
    de kontoeren

    Voor meer over Tsjêbbe Hettinga:

    www.sirkwy.nl/titel/530#.VRfYG_msUxJ

    www.poetryinternationalweb.net/pi/site/p…-Hettinga (Engelstalig)

    www.reinjanmulder.nl/2013/03/bij-de…n-it-fertriet/ (Mooi in memoriam door Reinjan Mulder)

  • In de poëzie word je gewantrouwd als je uitspraken doet over de wereld van de politiek. Je wordt in recensies al snel beschouwd als een naïeve romantische wereldverbeteraar of erger. Maar de politiek staat niet los van de wereld en verdient onze interesse, ook in de kunst. Wanneer je een gedicht schrijft over de gruwelijkheden die IS veroorzaakt, wil dat niet meteen zeggen dat je gelooft dat er geen enkele keel meer doorgesneden zal worden na publicatie van je meesterwerk. Als dichter hoef je de problemen niet op te lossen, maar je kunt ze wel in een nieuwe context plaatsen en zo je betrokkenheid laten zien.

    Gal-22-Spandoek-maken-2

    Op weblog De Contrabas werden de jonge dichter Frank Keizer en zijn generatiegenoten gekscherend omgedoopt tot de ‘Nieuwe Politieken’. De gevestigde orde leek Keizer & Co kwalijk te nemen dat ze hun engagement gebruikten om te verhullen dat ze geen eigen toon hadden. Keizer die wel degelijke een eigen toon heeft (en daar ook nog eens interessant over schrijft op zijn blog), publiceerde onlangs zijn tweede bundel Mijn eigen problemen bij de kleine uitgeverij Stanza.

    Stanza is een uitgeverij die op meer serieuze aandacht van de literaire instituten zou mogen rekenen. Directeur Ton van ’t Hof maakte daar een goede grap over. Hij plakte in een filmpje over de nominaties voor de VSB-poëzieprijs het logo van de Bezige Bij op zijn eigen Stanza-bundel en vroeg de kijker vervolgens of die bundel daardoor meer kans zou maken op een nominatie.

     

    In Mijn eigen problemen lijkt Keizer afstand te nemen van het label ‘politiek dichter’, maar hij ontkomt er niet helemaal aan, bijvoorbeeld wanneer hij schrijft over soldaat Pieter. Keizer meent iets te herkennen in de woede van de soldaat die “uit solidariteit” met hem het land wil verdedigen. Hij noemt de “passie van jonge jongens” als Pieter “fascistisch”. Het is woede die hij zou willen “mobiliseren / in de richting van iets anders”. In welke richting blijft helaas onduidelijk. Daar gaat het in dit gedicht en in deze bundel ook niet om. Het gaat eerder om de verandering die een persoon ondergaat, ontroerend vormgegeven in de regel “jongen die ik was, ontgroeide en weer werd.”

    want onder normale omstandigheden
    raakte ik onthecht, niet echt
    want ik was eerder bevestigd
    aan de voorstelling van mijzelf
    en kende Pieter nog niet,
    zestien jaar,
    nu vierentwintig, die bij het leger wilde,
    het land verdedigen (er zijn geen echte mannen
    meer, alleen nog maar humanitair werk)
    uit solidariteit met mij
    en ik verneuk mezelf
    om dichterbij hem te komen
    het proletariaat is niet links
    en de passie van jonge jongens
    fascistisch
    ik wilde (waande me een intellectueel)
    die woede mobiliseren
    in de richting van iets anders
    jongen die ik was, ontgroeide en weer werd
    en op hem lijkt
    nu ben je een duister geheim
    uit de voorstad
    voor mij een Fredric Jameson zijn de affecten zwak
    maar voor anderen?
    abstracte ontevredenheid, kwetsbaarheid die totaal is

    © Frank Keizer

    Misschien wilde Keizer zijn woede richten op de wereld die hem heeft teleurgesteld en die ‘hersteld’ dient te worden, maar wanneer hij zich probeert voor te stellen hoe een herstelde wereld eruitziet, denkt hij “aan zakken chips en het nationale sentiment / waarvan ik eet en ik eet / tot ik misselijk word”.

    Is er dan geen hoop voor de jonge man die zich suf feest in een wereld die doodgewoon is geworden, “verarmd en geschramd”? Toch wel. Ook al  concludeert  de dichter dat hij niet in dit land past, hij past wel “in de onbeholpenheid / van liefde, die verandert”. Of die conclusie hoopgevend is, daar ben ik nog niet over uit, maar van de diepgang van deze zevenentwintigjarige dichter en zijn eigen problemen ben ik diep onder de indruk. 

    Shop2933300.pictures.Mijn eigen problemen cover vierkant

    Mijn Eigen Problemen
    Frank Keizer
    Uitgeverij Stanza
    Softcover – 30 blz
    ISBN 9789490401214
    Prijs €9,95

    De bundel is te bestellen via:

    http://www.stanza-cru-tungsten.nl/

    Weblog Frank Keizer: https://frankkeizer.wordpress.com/

    Een van de interessante webhonken van Keizer & Co: http://samplekanon.com/

    Dit is een herschreven versie van de column die in de Leeuwarder Courant verscheen op 27-3-2015 - http://www.lc.nl/

  •  
    ECHT

    wij weten niet waar we aan beginnen als we beginnen
    verbazen ons over wat er uit de verhuisdozen komt
    willen niet weten waar we aan beginnen

    het karton bewaren we achter een kast in de gang
    uitgevouwen dieven van de nacht mogen ze meenemen
    vuilnismannen niet

    denken te menen waar we aan beginnen
    kunnen niet weten waar we mee thuiskomen
    of waar we het achterlaten

    spreken ergens te laat af het niet meer te doen
    en stoppen het te doen
    het is een druppel op een lauwwarme plaat
    die niet sist maar langzaam verdampt
    we verdwijnen tussen de randen

    je herinnert je niet alleen de mooie dingen
    je herinnert je het verkrampte gezicht de woede ziekte
    vermoeidheid het vergelen

    wij weten niet waar we aan beginnen
    moeten kiezen en kibbelen over wat er mee
    of naar de kringloop gaat
    gaan aan elkaar voorbij 
    voegen gezichten toe aan de carrousel
    beginnen opnieuw

    menen het dan pas echt

    Dit is het zesde gedicht in Binnenwereld Buitenwijk Natuurlijke Omstandigheden (Cossee, sept. 2015). Het werd geschreven voor het tijdschrift Tirade (nr. 454) dat op 1 mei 2014 verscheen. Centraal stonden "nieuwe liefdesgedichten en vertaalde liefdespoëzie".

    Meer over dat nummer op www.tirade.nu/

    Tirade-454-voorplat-Rosa-Vitalie-212x300

    Voor het beeld van de "caroussel" ben ik dank verschuldigd aan de schrijvers van de serie 'Friends'. Ik meen dat Chandler daarin iets zegt over alle vrouwen war hij wel 'iets' voor voelt en die hij zich op eenzame momenten met de handen onder de dekens voor zijn geestesoog haalt.

    De afbeelding bij de opname is afkomstig van raipun.deviantart.com. De kunstenares is Christiane Vleugels -christianevleugels.com/

    Gamma_verhuisdoos

  •  

    VERFILMD

    ze gaan ons leven niet verfilmen
    niet hoe we tegen een bal trapten 
    of bij onze moeder op schoot zaten
    niet hoe we liefde weg lieten glippen
    of hoe we een nieuwe vlam wonnen 
    ze gaan ons leven niet verfilmen 
    niet hoe we ons afzetten tegen
    onwillig jonge moeders uitzwaaiden 
    of hoe we diepte leerden vinden
    en samen leerden graven 
    verminkte harten maken slechte scheppen
    ze gaan ons leven niet verfilmen
    niet hoe we kinderen vasthouden
    en wat ze bij ons losmaken
    ondeugend balancerend
    op de grenzen van een vriendschap
    maar wij kunnen veel hebben
    zijn omarmd en weggeduwd
    en we staan hier nog steeds
    ze gaan met ons leven niets doen
    maar wij werken eraan
    er is veel over ons te vertellen
    genoeg voor een film een boek
    of iets summiers als een straatnaam
    en niets van dat alles zou uit kunnen drukken wie we waren
    in de harten van onze moeders vaders broers zussen 
    vrienden en buren waarin de bal nog rolt 
    de schoot warm is de deur open
    niet op maar achter hun gezicht moet je kijken
    dat is wat ze ook proberen bij jou te doen

     

    Dit is het vijfde gedicht in Binnenwereld Buitenwijk Natuurlijke Omstandigheden (Cossee, sept. 2015). Ik schreef het voor de verjaardag van een goede vriend die ik leerde kennen via mijn buren. Hij komt daar een paar keer per week op de koffie en ik schuif dan aan. We zijn beide dol op hun twee jonge zoons (en hun ouders) die we vanaf hun geboorte kennen. Wij hebben beide geen kinderen en dat is totaal geen probleem, maar het is prachtig om die twee op te zien groeien en even mooi om dat met een vriend te delen. We hebben goeie gesprekken, onzingesprekken en gaan regelmatig samen naar de film, waarbij we het liefst kiezen voor superheldenfilms of sience fiction. Onze vriendschap is 3D.

    3

  • IK GEEF JE HET WOORD

    een man luistert naar de vogels
    maar dan net iets langer dan jij en ik
    hij neemt het gezang op
    en rekent uit hoeveel sneller
    het hart van de vogel klopt

    hij luistert naar de vogels
    hij luistert naar de mens
    hij neemt de tijd
    en vertraagt
    de opname

    de vogel zingt nu laag en langzaam
    de opgenomen vogel heeft de hartslag
    van een mens

    en de mens zingt de trage vogel na
    rustig loopt hij het bos in met een luidspreker
    en een opnameapparaat

    hij voert de snelheid van de opgenomen mens op
    totdat zijn hart net zo snel klopt

    hij wacht

    en de vogel antwoordt
    de vogel heeft hem verstaan

    dat vertelde een vriend me
    ik heb hem verstaan

    Dit is het vierde gedicht in de bundel 'Binnenwereld Buitenwijk Natuurlijke Omstandigheden' (Cossee, sept. 2015).

    Van 2008 t/m 2013 schreef ik gedichten voor het EO radioprogramma 'Dit is de dag' dat op weekdagen werd uitgezonden op Radio 1. Later kwam daar 'Dit is de zondag' bij, waarbij er in plaats van meerdere gasten uit het nieuws, één gast centraal stond. Voordeel van het schrijven voor die uitzendingen was dat je meer tijd had. Bij 'Dit is dag' moest je het gedicht binnen een uur of twee schrijven. Bij 'Dit is de zondag' had je vaak zo rond de vijf dagen de tijd.

    Op 10 juni 2012 was schrijfster Mariët Meester te gast. "Meester groeide op in Veenhuizen: een dorp waar honderden gevangenen woonden. Vriendinnetjes die er niet woonden, vroegen haar vaak of ze niet bang was voor deze gedetineerden. Mariët Meester kon die vraag naar eer en geweten met 'nee' beantwoorden. Ze keerde vorig jaar tijdelijk terug naar dit dorp om inspiratie op te doen voor een boek over dit Drentse gevangenisdorp. Gesprekken met andere oud-bewoners leverden talloze anekdotes en andere bijzonder verhalen op."

    Vogelman2

    Voor dit gedicht liet ik me inspireren door een verhaal dat Kees Wennekendonk me vertelde en het feit dat Mariët Meester voor haar boeken vaak lange tijd doorbrengt met de gemeenschappen die zij beschrijft, zoals bijvoorbeeld de Roma. Muzikant, kunstenaar en brillenmaker Wennekendonk had tijdens een van zijn Utrechtse Pindaconcerten (www.keeswennekendonk.nl/pinda/index.html) bioloog en filosoof Thijs van Vuure te gast gehad die hem vertelde over het experiment met de vogels dat ik hierboven beschrijf. Op zijn website kun je het goed in werking zien www.thijsvanvuure.nl/

    Overigens werd dit gedicht eerst door de EO geweigerd. Ze vonden het te ontoegankelijk of ze vonden de link met Meester niet duidelijk. Ik schreef een tweede gedicht. Om onverklaarbare redenen zonden ze toch 'Ik geef je het woord' uit.

    Meer over Mariët Meester op: www.marietmeester.nl/

    P.s. Matthijs Deen interviewde de vogelman voor een radio documentaire. 

     
    "De vogelman

    Al vanaf zijn vroege jeugd wilde Thijs van Vuure niets liever dan met vogels praten. Urenlang kon hij op het boerenerf van zijn grootvader zitten turen naar de bosuil in de kastanje, of fluiten naar de duiven bij het kippenhok, in de hoop dat ze niet zouden opvliegen, maar terugroepen. Hij droomde ervan zo vertrouwd te worden met de vogels, dat ze zich zouden laten oppakken en aaien. Maar de vogels vlogen op als hij te dichtbij kwam, geen roodborst, merel of winterkoning beschouwde hem als soortgenoot en geen duif liet zich oppakken, hoe hard hij ook probeerde hun zang te imiteren.

    Pas toen hij voor de eindscriptie biologie op de universiteit onderzoek deed naar de taal van zebravinken, vond hij een manier om met vogels te praten. En nu, na twintig jaar zoeken en proberen, weet Thijs van Vuure de taal van de vogels zo goed te spreken, dat ze naar hem toekomen en hem als soortgenoot beschouwen."

    Bron: http://www.npodoc.nl/documentaires/series/radio-doc/2014/verplicht-vrije-seks–de-vogelman.html

  •  

    POKON JA!

    bijna in bloei de japanse kers 
    voor het raam van je kamer
    waar ik de seizoenen zag

    en bijna bezweet de geverfde planken
    van de ondergrondse danstent
    waar wij verdacht vaak water bestelden
    vanwege de pillen

    je moet met je hoofd omhoog dansen
    niet zo naar de punten van je schoenen staren
    zei je

    en ik keek omhoog 
    met een chemische glimlach
    op mijn gezicht

    ken nu de ijzeren geraamtes tussen de lampen
    de zwarte plafonds en de amsterdamse grachten
    waar jij me een eerlijke en wrede vraag stelde
    over nietzsche’s bejahung des lebens

    daar is het altijd om gegaan
    over ja en welk leven dan wel
    over de japanse kers voor je kamer
    bijna in bloei

    en stof dat we omhoog stampen
    van tussen de planken

    Dit is het derde gedicht uit Binnenwereld Buitenwijk Natuurlijke Omstandigheden (Cossee, sept. 2015). Ik schreef het voor het huwelijk van een goede vriend die in de jaren negentig mij de ogen opende door zijn vriendschap en de introductie van enkele chemische hulpmiddelen. Ik wil hiermee niet zeggen dat iedereen aan de XTC moet. Het is vanzelfsprekend dat je daarmee voorzichtig moet zijn. Het heeft mij destijds geholpen om het leven weer te zien zitten en het heeft me bewust gemaakt van hoeveel liefde ik kon voelen.

    Mac's-ceiling

    Over Nietzsche en de 'bejahung' kun je meer lezen via onderstaande link:
    en.wikipedia.org/wiki/Nietzschean_affirmation

    Toen wij het erover hadden, ging het geloof ik ook over Mulisch en of je 'ja' zou zeggen tegen het eeuwige leven. Dat dat misschien wel een plicht was.

    We waren jong, maar ik blijf het een mooie vraag vinden.

    Ik neem deze gedichten op voor luisteraars en lezers, maar ook voor mezelf. Bij Bang voor de bal (Cossee, 2007) heb ik dat eerder gedaan, al heb ik die opnames toen niet meteen gedeeld. Bij de eerste exemplaren gaf ik wel een cd met de voordrachten erbij mee. Tijdens die opnames kwam ik vaak achter kleine oneffenheden in het gedicht die ik daarna aan heb gepast. Dit is het eerste gedicht van de nieuwe bundel waarbij ik dat nu ook heb gedaan. Waar nu 'pillen' staat, stond eerst 'xtc' (dat trok qua klank te veel aandacht en was misschien ook te expliciet). Verder is er een 'die' voor 'kamer' terugveranderd in 'je'. Dat zijn kleine dingen waar ik alleen maar achterkom door het gedicht op te nemen en terug te luisteren.

     

  •  

    FUKUSHIMA

    de aarde is een tas om de schouders van de maan
    de aarde is een tas met slappe hengsels
    uitgerekte hengsels
    want de zon is zo zwaar

    ik werd verliefd op de eerste regel haar a’s lonkten
    haar beelden schreeuwden om een vervolg

    de zon hangt in een tas om de maan haar schouders

    ik krijg er warme handen van
    het zet de televisie aan

    de beeldspraak verdwijnt in een tunnel
    ik moest denken aan de lekkende kerncentrale
    zou het daar iets over zeggen?
    moet ik het gedicht daar naartoe buigen?

    ermee onder de armen naar een radioactief strand
    waar oude mannen op klapstoeltjes 
    tevreden in hun emmers kijken
    naar vissen die veel groter worden?

    of zwemt in datzelfde water een aarde?

    was het niet een tas
    maar een emmer?

     

    Dit is het tweede gedicht in Binnenwereld Buitenwijk Natuurlijke Omstandigheden (sept. 2015). Het werd geschreven voor het tijdschrift de Gids in 2011. Toen had het nog de titel 'Grote Vijver'. Hieronder iets meer over de aanleidingen voor het gedicht.

    "Op 20 mei 2011 hield schrijver, vertaler, criticus en essayist Tim Parks de derde Gids Lezing, onder de titel 'The Matter with Words'. Parks ging nader in op een kwestie die ook in zijn meest recente boek Teach Us to Sit Still aan de orde komt: het dictaat van de woorden en de manier waarop het onze geest – zeker die van de schrijver – in de greep kan houden, tot ziekmakens toe. Beckett, Coleridge, Leopardi en Shakespeare worstelden met hetzelfde: een gezonde argwaan tegen het verraderlijke, verslavende, onmisbare woord. De Gids-redactie vroeg ruim dertig dichters aan de hand van tien Parks-citaten na te denken over deze materie. Het resultaat was te lezen in De Gids 2011/4, 'The Matter with Words'."

    GeigerIk was kort hiervoor voor een vertaalproject in Cardiff geweest. Daar vertelde een beeldend kunstenaar me over een reis die hij in de jaren tachtig had gemaakt naar Japan. Hij was ook in Fukushima geweest, waar later de kernreactor na de Tsunami zo zou gaan lekken. De reactor lekte toen al, zeiden omwonenden hem. Ze smeekten hem om die informatie op te nemen in de documentaire die hij aan het maken was en vertelden hem over de grote vissen en over de manier waarop de Japanse regering de omgeving 'bewoonbaar' maakte; arme mensen uit andere plekken werden gelokt met een toelage als ze in de buurt van de kernreactor gingen wonen.

    Het nummer van de Gids: www.de-gids.nl/2011/4

    Tim Parks: tim-parks.com/

  •  
    SATELLIET DIPLOMAAT

    welke handen startten de machine
    die de planken zaagde voor je bed?

    wie bracht de boom plantte hem
    en wie kwam hem halen?

    naar welk huis keerden ze aan het einde
    van hun lange dag terug?

    als ze mochten kiezen waar jij op hun planken
    van zou mogen dromen
    wat zouden ze je toewensen?

    niets slechts geen oorlog of honger
    geen groot verlies of verdriet
    en dat is wat je verdient

    wanneer je 's nachts wakker geschud door een vraag
    het plafond bekijkt

    de maan door een kier in de gordijnen de planken beschijnt
    een satelliet op 36.000 km hoogte eerst jouw huis
    en dan dat van de timmerman passeert
    jij je ogen weer sluit

    en er geen verschil meer is
    tussen wie je bent aan vergader
    of ontbijttafel

    in of buiten je bed

    Dit is het openingsgedicht van de bundel Binnenwereld Buitenwijk Natuurlijke Omstandigheden (Cossee, 2015). De komende weken zal ik proberen alle gedichten uit het manuscript op te nemen.

    Ik schreef dit gedicht voor oud-ambassadeur Edy Korthals Altes (1924) in opdracht van het EO radioprogramma 'Dit is de zondag'. "Korthals Altes kwam in 1986 als ambassadeur in Madrid in gewetensnood. Hij kon niet langer verantwoordelijkheid dragen voor de wapenwedloop tussen de NAVO en de Sovjet-Unie. Na een lange loopbaan in diplomatieke dienst trad hij terug als ambassadeur. Sindsdien zet hij zich in voor verandering in Europa. Volgens Korthals Altes zijn we geobsedeerd geraakt door geld verdienen en losgekomen van wat werkelijk belangrijk is. Daarom is het zaak om terug te keren naar de bronnen van onze cultuur."

    Meer over Edy Korthals Altes op Wikipedia:
    nl.wikipedia.org/wiki/Edy_Korthals_Altes

    Een interview met Edy Korthals Altes voor de IKON:
    www.npo.nl/het-vermoeden/07-08-2010/POW_00285245

    Edy_korthals_altes

    De uitzending van 'Dit is de dag' is op dit moment niet online terug te beluisteren. 

  • 2015-03-21_16-26-29_HDR

    Gisteren kwam ik voor het eerst van mijn leven in Spanga, voor een optreden in café de Veehandel en in Oldeberkoop, waar het atelier van Christiaan Kuitwaard staat.

    Kuitwaard is bezig met het schilderen van portretten van Friese dichters of dichters die in Friesland wonen. Eerder werden een aantal van deze schilderijen vertoond in het Fries Museum.

    Kuitwaard
    Overzicht van de portretten tot nu toe met o.a. Martin Reints, Aggie van der Meer, Johan Veenstra, Jan Kleefstra, Elske Kampen, Eppie Dam, Baukje Wytsma, Bartle Laverman, Grytsje Schaaf, Remco Kuiper, Eeltsje Hettinga, Albertina Soepboer, Elmar Kuiper en Wilco Berga.

    Zoals je kunt zien, moesten de modellen hun ogen gesloten houden tijdens het poseren. De ogen zouden volgens de kunstenaar te veel kunnen afleiden van het werkelijke kijken naar het gezicht. Ze kijken je te veel aan.

    Het gaat Kuitwaard om het vastleggen van verschillende schaduwen. Daarvoor gebruikte hij gistermiddag een flinke bouwlamp die hij een paar keer verplaatst om zo weer nieuwe schaduwen te creëren en mijn hoofd een prachtige rode kleur te geven die gelukkig niet op de schilderijen te zien zal zijn. 

    Tijdens de autorit vanaf station Wolvega vroeg ik Kuitwaard of het ook de bedoeling was dat ik somber moest kijken. Dat hoefde helemaal niet. De ingetogen blikken van mijn voorgangers waren het resultaat van het sluiten van de ogen, geen opdracht van de schilder. Als oplossing kwamen we voor het eerste portret op een balkje voor de ogen, een beetje zoals bij een politiefoto. Kuitwaard knipte vakkundig een stuk karton uit en plakte het op een oud brilletje. Het balkje moest wel 'live' aanwezig zijn.

    Hieronder een kort fotografisch verslag van de totstandkoming van dat eerste portret.

    2015-03-21_16-25-36_HDRChristiaan Kuitwaard

    2015-03-21_16-57-21_HDR
    The model

    2015-03-21_16-26-29_HDR

    2015-03-21_16-41-54_HDR

    2015-03-21_17-07-17_HDR

    2015-03-21_17-19-07_HDR

    Voor het tweede portret nam ik de pijp ter mond.

    2015-03-21_17-54-56_HDR
    The model met rood bouwlamphoofd.

    2015-03-21_17-32-31_HDR

    2015-03-21_17-46-20_HDR

    Het werk is nog niet af. Er moet nog gegumd worden en bijgeschilderd. Ik ben benieuwd naar het resultaat en kijk er naar uit in de toekomst nog eens terug te keren naar Oldeberkoop waar de koffie en de muziek goed waren.

    2015-03-21_16-27-29_HDR

    Website van de Christiaan Kuitwaard: http://www.christiaankuitwaard.nl/

    Meer portretten en foto's van het atelier bij http://sa24.nl/

  • Hoe zijn uw toiletmanieren en hoe laat u de badkamer achter als u bij vrienden uw boodschap hebt gedaan? Het waren vragen die ons bezighielden tijdens een maandagavond in het Amsterdamse Torpedotheater. Centraal stond het boek Alledaagse ergernissen (Uitgeverij AfDH) waarvoor fotograaf Bianca Sistermans op schitterende wijze waterige zeepbakjes, verlepte bloemen en boterkuipjes met hagelslag vastlegde en daarna de dichters Eva Gerlach en Sasja Janssen vroeg te reageren.

    BS_Boterknoei_7600_DEF_LR
    Bianca Sistermans – Boterknoei – 6 september 2013

    Al snel bleek dat Gerlach een voorliefde heeft voor scheuren en gaten. Een kopje waar het oortje vanaf gebroken is, gaat bij Janssen subiet de prullenbak in. Bij Gerlach mag het in dienst blijven, in de hoop dat toekomstig craquelé het nog wat meer karakter zal geven.

    Mijn vrouw had die ochtend de badkamervloer opnieuw gekit. De klusjesman die enkele jaren geleden de tegels eruit had gebikt, had half werk geleverd en Sas kon de vlekken  en resten lijm niet langer aanzien. Ook ik heb tijdens het douchen last van goede voornemens, bijvoorbeeld ten opzichte van de schimmel op het plafond. In de meeste gevallen blijft het echter bij plannen.

     
    De makers spraken bij VPRO's Nooit Meer Slapen over het boek en hun ergernissen

    Nu heb ik een boek waardoor ik me niet meer schuldig hoef te voelen over mijn nalatigheid. In de inleiding bij Alledaagse ergernissen roept Eva Gerlach ons namelijk op om “taai plaksel te laten groeien in de citruspers en hangmatten van spinrag tussen de verwarmingsbuizen” niet weg te halen. “Alleen als men alles zo laat staan als het stond is de handleiding te herhalen, het moment herneembaar.”

    Wat betreft klussen kan ik Gerlach volgen, maar in het geval van de wc ben ik geneigd om in te grijpen. Hoewel ik die ingrepen liever als ‘herstelwerkzaamheden’ zou willen betitelen. Als ik bij u naar het toilet ben geweest en u net aan een nieuwe rol toe bent, kan het zo zijn dat ik bij het verwisselen er niet voor kies uw gewoontes te volgen. Ook al ben ik opgegroeid met de blaadjes langs de muur, de slinger moet nu andersom.

    BS_Wend_en_keert!_5884_DEF_LR
    Bianca Sistermans - Wendt en keert! – 24 juli 2013

    Daarnaast kan ik er niet tegen om broodkorsten en lege pakjes drinken van medezwemmers achter te laten op de vloer van mijn kleedhokje. Uit een neurotische voorkeur voor het kale vlak en de angst dat de schoonmaker net na mij in dat hokje aan de slag moet, waardoor hij mij arrogantie zou kunnen verwijten, ruim ik de rommel van mijn luie voorgangers op.

    “Hij kan niet door de ruimte heen kijken zoals een vrouw, ” schrijft Sasja Janssen in het gedicht bij de foto van de toiletrol. “De stilte een wolf waar hij het vel van stroopt.” Ik kijk door Sistermans, Gerlach en Janssen anders aan tegen stof en troep. Misschien moet ik bij een volgende visite de rol eens zo laten hangen als u vindt dat het hoort.

    Alle

    Alledaagse Ergernissen
    Bianca Sistermans (fotografie)
    Eva Gerlach en Sasja Janssen (proza & poëzie)
    paperback editie (eerste druk)
    rijk geïllustreerd
    volledig in kleur
    96 pagina's
    ISBN 9789072603906

    http://www.afdh.nl/boeken/alledaagse-ergernissen.aspx

    Eerder schreef Eva Gerlach voor Trouw al een stuk bij de foto's van Sistermans. Dat stuk is na te lezen op http://www.trouw.nl/

    Deze column verscheen eerder in de Leeuwarder Courant - http://www.lc.nl/