…the child who is born here / feels the grief of a dead animal… Saskia Stehouwer translated and published in the American magazine Catamaran.
https://catamaranliteraryreader.com/
-
Voordracht tijdens een festival in Noord-Italië vorig jaar.
Il suono della lingua frisone nella poetica di Tsead Bruinja al Premio Ostana 2016.
-
EternalBluede streek beloofde in april nogachter de horizon te zinkenwat deed ik daar?we stonden op de torenen daar nam ik een selfie met mijn vriendinmet amsterdam op de achtergrondde fontein stond op een gegeven momentvol toeterende auto'svolgend jaar wil ik weereen seizoenskaart
je houdt het misdrijf in standje kunt natuurlijk wachten op een wormdie dat probleem niet meer heefteen ondergeschoven kindjetussen de andere thema'szijn we goed beschermdof zijn we nog niet aangevallen?de aanwezigen werpen zingend bloemblaadjesnaar het heilige boekhet kijkt vooruitnaar iets wat voor ons ligtnaar iets wat lonktik ben hier gaan staan met deze mensen voor mijzij houden zich aan een afspraakze zijn stilik mag naar hun lichamen kijken -
WIKSELTONGE (Nederlandse vertaling staat onder dit gedicht)it grutste gelyk fan de wrâldhat hânlangersit âldste gelyk ken allinnichfoarbygongersit grutste gelyk fan de wrâldslacht gauris mei de fûst op tafelit âldste gelyk lit alles sa marfan har ôfglydzjewy ferlizze rivierenhingje klokken oan muorrenen yn tuorrenit gelyk fan de tiid is der wis fanwy binne op `e weromreisit ferhaal is rûnfynsto dat ek?it lytse gelyk is de breidit grutste gelok har tongedy't my my opsiketen tsjinsprektmyn swetsery tsjin it ljocht hâldtmy wurkje lit oan in oarlochslietoer in man dy't sûn en wolwer thúskomt*WISSELTONGhet grootste gelijk van de wereldheeft handlangershet oudste gelijk kent alleenvoorbijgangershet grootste gelijk van de wereldslaat regelmatig met de vuist op tafelhet oudste gelijk laat alles zo maarvan zich afglijdenwij verleggen rivierenhangen klokken aan murenen in torenshet gelijk van de tijd weet het zekerwe zijn op de terugreishet verhaal is rondvind je dat ook?het kleine gelijk is de bruidhet grootste geluk haar tongdie mij opzoekten tegenspreektmijn gezwets tegen het licht houdtmij laat werken aan een oorlogsliedover een man die gezond en welweer thuiskomt*
Dit gedicht werd geschreven voor de herdenking op 4 mei te Dokkum en hoort bij het gedicht op de afbeelding hieronder dat ik voorlas in de prachtige Bonifatiuskapel.
ZE SCHOPTEN ANNO SJOERD EN ZE SCHOPTEN TITUSze schopten anno sjoerd en ze schopten titustot de pater bloedde en de bloedende zeiwij zullen voor die mensen biddenzodat ze tot inzicht komencollectieve armoede zoude zaak kunnen kerenhet kasteel van de zielkregen de laarzen niet stukin een brillendoos onder zijn okselbewaarde hij de hostie waar het hele kampmee gezegend werdhij weigerde te gelovendat de dorre grondgeen vrucht kon dragenze schopten titus en ze schopten anno sjoerdin mijn ogen een raadseldat een raadsel vervloektze schopten om schoenen die te smerigeen bed dat niet netjes genoegvertrouwen in het hogeeen smalle akker voor de eenonwrikbaar fundamentvoor de anderhij wist wat hij bij zich droegdat wat in alles zitook in de broederdie lappen om de zwerenonder zijn voeten bond* Titus Brandsma (Anno Sjoerd Brandsma geboren te Oegeklooster bij Bolsward, 23 februari 1881 – Dachau, 26 juli 1942) was een Nederlandse karmelietenpater, hoogleraar en publicist uit Friesland. Brandsma was specialist in middeleeuwse mystiek en zelf mysticus. Als sterk maatschappelijk betrokken priester nam hij initiatieven op het gebied van de katholieke emancipatie, het katholieke onderwijs en de journalistiek. Brandsma verzette zich tegen het nazisme. In 1942, tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd hij gearresteerd door de Duitse bezetters en vond in het concentratiekamp Dachau de dood. In 1985 werd hij als martelaar door paus Johannes Paulus II zalig verklaard.* Enkele beelden in dit gedicht komen uit een gesprek met met broeder-klerenmaker Rafaël Tijhuis. -
Maite Larburu leest mijn gedicht Bêd in het Baskisch. Ze is wat verkouden volgens Henrike Olasolo:"Ma me mi mo muuuu… ja wel, lieve luisterar, ik ben behoorlijk verkouden geraakt. Ik praat tegen jullie vanaf een bed vol zakdoekjes, hier in Brusel. Het kan niet beter passen want vandaag lees ik het Friese gedicht bêd. In het Baskisch zeg je ohea, in het Fries, bêd. Als talen bedden zouden zijn, dan zouden wij – diegene die geboren zijn in landen waar van bed naar bed te springen een gewoonte is – gelukkig zijn. Tenminste in geval van ziekte."bli bli bloooo…
Het origineel:BED
de namen die je gebruikt
voor het eten het bestek en het servies op tafel
zijn niet de eerste namendie ik leerde voor eten bestek en servies
en wanneer je me aanraakt raak je soms
een heel ander deel van me aandan waar mijn zusje
me kneep als ik haar had geplaagd
of waar mijn moeder me net
wat beter wastewij slapen in hetzelfde bed
maar het jouwe is korter
en het mijne klinkt meer
als het mekkeren van een geitje vader en moeder
je opa’s en oma’s
ze heten andersze hebben je nooit zo vastgehouden
een kus gegeven
of je gezicht gewassen
met een ruw washandjewij leven in dezelfde wereld
ik hou je vast
geef je een kusvoor die dingen gebruik je nu
dezelfde namenje bed en kussen
ieder jaar worden ze
langer*
BÊD
de nammen dy'tst brûkst
foar it iten it bestek en it servys op tafel
binne net de earste nammendy't ik learde foar iten bestek en servys
en ast my oanrekkest rekkest soms
in hiel oar part fan my oanas wêr't myn suske
my knypte at ik har narre hie
of wêr't ús mem my krekt
wat better woskwy sliepe yn itselde bêd
mar dines is koarter
en mines klinkt mear
as it mekkerjen fan in geitjim heit en mem
jim pakes en beppes
se hjitte oarsse ha dy noait oankrûpt
in tút jûn
of in stryk om 'e kop
mei in rûch waskhantsjewy libje yn deselde wrâld
ik krûp dy oan
jou dy in tútfoar dy dingen brûkst no
deselde nammendyn bêd en tuten
alle jierren wurde se
langer© Tsead Bruinja
-
…En dat komt doordat er een diepe verbondenheid met het landschap in voelbaar is, met alles wat de zanger omringt: de zon, de kou, de aarde, alles is bezield, zoals een mango de tango danst met ‘de hooghartige noordoostpassaat’…
Janita Monna over 'Het Vaderpaard / It Faderpaard' van Tsjêbbe Hettinga.
Lees de recensie op https://www.trouw.nl/cultuur/wie-tsjebbe-hettinga-gaat-lezen-doet-er-goed-aan-alle-zintuigen-open-te-stellen~a5c10bf0/
-
We hebben de illustraties van Jelle Kaspersma en Joke van der Hei uit de eerste bundels van Tsjêbbe Hettinga niet overgenomen in 'Het vaderpaard / It faderpaard'. Je kunt ze nu wel online vinden bij Sirkwy, waar de eerste vier bundels als pdf zijn te bekijken en te downloaden.
http://sirkwy.frl/index.php/nijs/581-tsjebbe-hettinga-earste-fjouwer-bondels-as-pdf-beskikber
Voorheen zaten er vaak cd's van Tsjêbbe's voordrachten bij zijn bundels. Die zitten niet bij 'Het vaderpaard / It faderpaard' maar zijn verkrijgbaar via Luisterrijk:
http://www.luisterrijk.nl/luisterboeken/a/1160/tsjebbe-hettinga/p/1?ac=tzum
En er is een nieuwe site met gedichten, video en meer:
-
de aarde en de natuur
personeel zucht in gevangenissen
geen tijd om te rellenwordt omringd door monumenten
een nieuwe flatlaat ons dynamisch marcheren
naar permanente mobilisatieondanks hoge bierprijzen
aan flarden geschoten avondklokdubbele oriëntatie
mix van opleidingsniveausde lonen verder uiteen getrokken
bijscholing van secundaire
arbeidsvoorwaardenwie biedt 1000 euro
vraagt de veilingmeesterzijn twee eilandjes hoeven
geen extra beschermingik sla mijn ogen op
naar de bergen
-
SYMBOLISCHE KILLE LEDLAMP
gedraag je zegt de een
er komen meer zegt de anderondanks de toenemende spanning
die dat opleverter zouden 6300 zijn
de krant zegt dat dit aantal de laatste anderhalf jaar
sterker is gestegen dan gemiddeldde minister heeft in samenwerking met de organisaties
maatregelen genomen om het te verbeterener komt meer cameratoezicht en de toezichthouder
krijgt een grotere rolhet land neemt een eventuele boete voor lief
bewoners zullen terugkeren
het nieuwe zal moeten veranderen
en vandaag is de eerste stapzo zal het voortaan niet meer openbaar zijn
het licht van de oude gloeilampen is zo geel
alsof het permanent herft is
in de sfeervolle media*
-
De bundel Het vaderpaard / It faderpaard – Alle gedichten omspant het volledige dichterlijke oeuvre van de Friese dichter Tsjêbbe Hettinga. Het boek bevat vele gedichten die niet eerder uit het Fries naar het Nederlands zijn vertaald, waaronder zijn laatste bundel De ring van Gyges, die na Hettinga’s dood werd aangetroffen op zijn computer. Het is een beeldende en kleurrijke bundel over liefdeskoorts en de dood. De laatste twintig jaar van zijn loopbaan trad Hettinga in het buitenland op. Door zijn markante voordracht bereikte hij binnen en buiten onze landsgrenzen een groot publiek. Met zijn vitale en mythische gedichten over hartstocht en verval veroverde hij veel voorname Europese poëziepodia. Van zijn werk uit de daaraan voorafgaande jaren bestond tot nog toe geen vertaling. Met de uitgave van Het vaderpaard / It faderpaard – Alle gedichten kan de lezer de ontwikkeling van het oeuvre van Tsjêbbe Hettinga volgen, en kennis nemen van het bijzondere werk van een van de grootste dichters van de Lage Landen.
Lees hier een fragment uit dit boek.
Het Vaderpaard / It Faderpaard
Tsjêbbe Hettinga
Uitgeverij De Bezige Bij
ISBN10: 9023459962
ISBN13: 9789023459965
Tsead Bruinja 