Tsead Bruinja

interview door Klasina van der Werf voor de Westereender

Dit gedicht stond vandaag in de NRC.

Hanebalk hoort eigenlijk als 'hanenbalk' geschreven (met dan aan Ton van 't Hof voor zijn opmerkzaamheid). 

LIEVER NAAR HET MALIEVELD DAN AAN DE HANEBALK

denkt u er wel eens over
om uit het leven te stappen?
vroeg agrarisch coach
monique te kiefte in 2018
aan een aantal boeren

(uitgebreide toelichting en links zijn onder het gedicht te vinden)

"Ambachtslieden uit de hele wereld hebben het afgelopen jaar gewerkt aan een nieuw kunstwerk onder leiding van Éric Van Hove: de Fryske Motor. Dat werk is maandag in het Fries Museum in Leeuwarden onthuld."

Ik schreef er een gedicht bij:

WAT DUWDE MIJ ERIN?

is er iets dat mij drijft en mij aandrijft
iets dat mij niet laat verzuipen
als ik de vaart in spring?

of duik ik door het water
val ik door een oppervlakte
spring ik erop met zwier
en zaligheid?

gaat er iets aan ons beiden verloren
als ik eruit kruip?

kom
zo voelt het anders niet

er wordt iets gewonnen

plofte de ziel in een keer in mij neer
of werd die erin gemasseerd geboetseerd
gefolterd geschaafd en geslepen
tot lijf en kop haar
mochten houden?

waarom valt ze er bij zoveel mensen vliegensvlug weer uit
en hoe verliep die first date bij ons?

we waren beiden jong
we kunnen het niet navertellen

en waarom kan ik niet van het licht leven
moet er dood spul door mij heen
om de zaak bij elkaar

mij aan een stuk door

te houden?

wat is er allemaal gestorven
om mij gaande te krijgen

zodat ik er in kan springen
en niet verzuip?

deze malle mond deze kop
en dit paar handen

waarop lopen ze uit?

WAT TREAU MY DERYN?

is der wat dat my driuwt en my oandriuwt
wat dat my net fersûpe lit
as ik yn ’e feart spring?

of dûk ik troch it wetter
fal ik troch in oerflak
spring ik derop mei swier
en sillichheid?

giet der wat oan ús beiden ferlern
as ik derút krûp?

kom
sa fielt it oars net

der wurdt wat wûn

plofte de siel yn ien kear yn my del
of waard dy deryn massearre boetsearre
tramtearre skaaft en slipe
oant lea en kop har
hâlde mochten?

wêrom falt se der by safolle lju rillegau wer út
en hoe ferrûn dy first date by ús?

wy wienen beide jong
we kinne it net neifertelle

en wêrom kin ik net fan it ljocht leve
moat der dea guod troch my hinne
om de brot by inoar

my oan ien stik wei

te hâlden?

wat is der allegear stoarn
om my geande te krijen

sadat ik der ynspringe kin
en net fersûp?

dizze mâle mûle dizze kop
en dit pear hannen

op wat rinne se út?

Foto door Jan Bensliman – https://www.webwerkt.nl

"Vakmensen uit Fryslân, Marokko, Zweden en Indonesië hebben gewerkt aan de reproductie van de motor uit een Claas Jaguar veldhakselaar. Het motorblok is gemaakt van verschillende materialen en onder andere ook beschilderd met Hindelooper schilderwerk…

De boodschap van bedenker Éric van Hove, die hij met de tentoonstelling wil uitdragen, is het herwaarderen van de ambachten. "In Marokko is een ambachtsman een hele andere baan dan in Nederland. Op de tentoonstelling kun je je daar bewust van worden."

De Fryske Motor wordt toegevoegd aan de tentoonstelling Éric Van Hove: Fenduq. Die is nog tot en met 5 januari 2020 te zien in het Fries Museum te Leeuwarden.

Programmamaker Bart Kingma volgde voor Fryslân DOK het proces en maakte daar een film van die op 8 november is te zien op het Noordelijk Filmfestival in Leeuwarden.

Op Omrop Fryslân komt die film in drie delen op Omrop Fryslân televisie, op 24 en 31 november en 8 december. Een dag eerder zijn ze te zien op NPO2."

Bronnen:

https://www.omropfryslan.nl/nieuws/914973-fryske-motor-brengt-ode-aan-ambachten-over-de-hele-wereld

https://www.friesmuseum.nl/te-zien-en-te-doen/tentoonstellingen/eric-van-hove/

Bestudeerde voor de opening van de Rembrandt-Velázqueztentoonstelling in het Rijksmuseum het werk van de twee tijdgenoten (die elkaar nooit ontmoet hebben en waarschijnlijk niet van elkaars werk op de hoogte waren). Ik schreef een gedicht geïnspireerd door hun gebruik van licht. Daarnaast wilde ik iets doen met het levendige karakter van hun werk, de scenes die je het gevoel geven dat je erbij bent (de geportretteerden bijna stoort) en midden in de handeling zit. Beide schilders werkten veel in opdracht. Daarom schreef ik een zelfportret van de dichter die vlak voor de deadline in een wat armoedige omgeving (tikkeltje overdreven romantiek) zwoegt op zijn tekst.

De koningen van Spanje en Nederland waren erbij, mede omdat de expositie een samenwerking is tussen het Prado en het het Rijks. Ga vooral kijken!

https://www.rijksmuseum.nl/en/rembrandt-velazquez

U TREFT MIJ OP EEN MOMENT

ik wilde net gaan zitten aan de ongelakte tafel
in de woonkamer van mijn appartement in amsterdam-west
het is de donderdagmiddag vlak voor de deadline van dit gedicht
de kozijnen in de erker druppelen na van de aanhoudende regen
de waarde van mijn woning keldert omlaag
maar mijn buurman houdt het droog
handdoeken vangen de ellende op

tussen de wolken door valt zonlicht
op de rossige haartjes van mijn bovenarm
thee schommelt in het glas heen en weer
mijn pen krast inmiddels driest in het papier

ver weg bijna aan het eind van zijn leven
speelt andrés segovia op mijn stereo albeniz
ik kan niet horen of hij last heeft van spataderen
of er lange grijze haren uit zijn oren groeien
of dat hij bij het spelen rare bekken trekt
zoals heavy metalgitaristen doen bij een solo
een spotlight gericht op de tong uit hun mond

op een uitgeprint A4'tje naast mijn notitieboek lees ik
dat ik iets specifieks ga zeggen over een tentoonstelling
iets over een onderlaag die onbedekt wordt gelaten soms
maar ik schrijf even niet

ik kijk naar een verwelkte witte roos
die weken geleden na een optreden
in een wijnfles werd gezet door mijn geliefde
alle blaadjes zitten er nog aan

bruine randen hebben ze gekregen
het is een cliché dat weet ik maar het is zo
en met de liefde gaat het goed
dus beticht mij niet
van goedkope symboliek

dan moet er nog een doorkijkje komen naar een bijbels tafereel
in deze tekst waar ik nu toch al zoveel wit mee heb bedekt
misschien iets over koning salomo of het gelaat van mozes
dat glansde toen hij de berg afkwam

maar dan denkt u dat ik mij vereenzelvig
met iemand die god heeft gezien en toch ook weer niet
en dat zet u weer op een afstand

terwijl ik wil dat u voelt dat u er bij bent
bij mijn milde paniek in de lekkende woonkamer
de rossige haartjes op mijn onderarm

ver weg vanuit de juiste hoek belicht