• Biblegun

    Voor het radio 1 programma Dit is de dag met daarin o.a. aandacht voor de ramp in Haïti en het slaan van nieuwe waterputten, de Popprijs voor Kyteman en de verwijzingen naar bijbelteksten op de wapens van soldaten in Afghanistan, schreef ik onderstaand gedicht:


    brontekst

    op het geweer van een amerikaanse soldaat
    staat de code
    JN8:12
    een verwijzing naar de hoopvolle bijbeltekst
     
    toen sprak jezus
    tot hen:
    ik ben het licht van de wereld
    wie mij volgt zal niet in
    duisternis verkeren
    maar het licht van de wereld hebben
     
    welke
    verwijzing zou er op een waterpomp
    moeten staan?
     
    de tekst uit
    spreuken 23:27
    want een hoer is een diepe gracht
    en een vreemde vrouw is
    een enge put
    lijkt me niet toepasselijk
     
    maar gelukkig is de put in
    het heilige boek
    naast metafoor voor de gevallen vrouw
    en haar uitgewoonde
    geslachtsdeel
    ook een goede plek om te daten
     
    zo vindt isaak in bij
    een bron
    door middel van een knecht
    een soort prehistorische robert ten
    brink
    zijn vrouw rebekka en daarmee troost
    na de dood van zijn
    moeder
     
    misschien kunnen we dus beter geen tekst graveren
    op de pompen
    en putten van vitens
    maar moeten we de juist vrijgemaakte orkestleider
    kyteman
    naar het geteisterde gebied sturen
     
    met behulp van een
    serenade uit kytemans trompet
    zal de haïtiaanse isaak
    zijn rebekka
    vinden
     
    en in een van de weinige kerken
    die nog overeind staan

     
    wellicht al snel een gescheurde huwelijksklok
    klinken
     
     
    Bronnen:

    http://www.waarmaarraar.nl/pages/tags/wapens.html

    http://www.online-bijbel.nl/zoeken/

  • Vlieland_strand_1_winter_2009

    We zijn op Vlieland voor een huwelijk van vrienden en mooier weer had het gelukkige bijna-echtpaar niet kunnen treffen, want er ligt een flink pak sneeuw en de zon schijnt, hoewel het vanochtend nog behoorlijk grijs was. De zee leek wel van klei.

    Vlieland_strand_2_winter_2009

  • In het kader van de ledenwerfactie van de Verening voor Letterkundigen werden de onderstaande filmpjes opgenomen.

    Voor meer informatie: http://www.vvl.nu/

    MEUBELMAKER

    de meubels in je winkel verdwijnen
    klanten komen met
    lege handen
    en nemen ze mee

    elke dag loop je langs
    de kaler
    wordende etalages
    van je concurrent
    en zwijgt

    je bent niet
    omsingeld
    de stad ligt niet onder vuur
    er staat nog eten op tafel

    als je thuiskomt

    je praat niet met je buren
    je verlaagt de prijs

    en in de supermarkt
    zeg je geen woord

    ga je met je lege kar

    in de rij lege karren staan
    reken je niets af

    buiten wacht de
    wereld
    niet op je woorden denk je

    buiten wacht de wereld
    op je
    handen


    Voor de interviews met de leden van de andere werkgroepen kijk je op http://www.youtube.com/user/Letterkundigen


  • Logo_lira

    Er schijnt her en der wat onduidelijkheid te bestaan over de werkzaamheden van LIRA, daarom bij deze een link naar de website: http://www.lira.nl/.

    Wie klachten heeft over leenrechtvergoedingen e.d. kan altijd bellen naar (023) 799 78 06 of een mailtje sturen naar lira@cedar.nl.

    Daarop valt o.a. dit te lezen:

    Wat doet Lira?

    LIRA BEHEERT COLLECTIEF auteursrechten van schrijvers en vertalers in Nederland, vooral in gevallen van secundaire
    exploitatie. Aan elk gebruik van een geschreven werk zijn namelijk
    auteursrechten verbonden. Er zijn twee categorieën van exploitatie van
    teksten: primaire en secundaire exploitatie.

    Wat is primaire exploitatie?
    Bijvoorbeeld de opdracht
    van een productiemaatschappij aan een schrijver om een nieuwe
    kinderserie te schrijven. Hiervoor maken de omroep/producent en de
    schrijver onderling afspraken en daar komt Lira in principe niet aan te
    pas. Evenmin in het geval waarin een schrijver met een uitgever om
    de tafel gaat zitten om te praten over een nieuw te publiceren boek.

    Wat is secundaire exploitatie?
    Dat zijn nieuwe, andere
    ‘openbaarmakingen’ (of exploitaties) die vallen buiten de aanvankelijke
    opdrachtverlening tussen een schrijver en een opdrachtgever.
    Neem
    bijvoorbeeld bovenstaand geval waarin een scenarioschrijver een nieuwe
    kinderserie schrijft. Het schrijven van de kinderserie is geregeld in
    het contract, evenals de uitzendrechten. Maar als de
    opdrachtgever vervolgens  in een later stadium besluit om al zijn
    programma’s tegen betaling online aan te bieden, dan trekt Lira
    desgewenst aan de bel en verwerft voor de schrijvers van al die
    programma’s een percentage van de opbrengsten.

    Het is lastig om in bovengenoemd voorbeeld als individuele auteur
    zelf een percentage van de opbrengsten te regelen. Hij staat immers
    alleen tegen een veel grotere partij en bovendien wil hij zijn goede
    relatie met zijn opdrachtgever niet schaden. Het is vaak al lastig
    genoeg om voldoende opdrachten binnen te krijgen. Lira kan deze
    onderhandelingen veel gemakkelijker voeren, omdat ze kan praten voor
    het collectief van schrijvers, individuele relaties worden dus niet zo
    gauw geschaad. Bovendien is Lira expert op het gebied van auteursrecht
    en zij beschikt over een team van juristen.

    In het algemeen: overal waar werken van schrijvers geëxploiteerd
    worden via kanalen of in vormen die niet overeengekomen zijn in de
    initiële opdrachtverlening tussen producent of uitgever enerzijds en de
    schrijver of vertaler anderzijds, kan Lira optreden als
    onderhandelingspartij.

    Auteurs die zich aansluiten bij Stichting Lira versterken daarmee
    hun onderhandelingspositie. Door de macht van het getal (duizenden
    auteurs en tienduizenden literaire werken) is Stichting Lira een
    gerespecteerde onderhandelingspartner.

    Belangenbehartiging

    EEN AANGESLOTENE KRIJGT toegang tot vele extra vormen van
    dienstverlening, bijvoorbeeld ondersteuning bij
    contractonderhandelingen door het Contractenbureau, rechtsbijstand door Stichting Rechtshulp Auteurs, advies bij juridische vragen, hulp bij inbreuk op internet en nog veel meer.

    Lira keert dus niet alleen gelden uit, ze zet zich ook op andere terreinen in voor auteurs.
    Mocht
    een aangesloten auteur van Lira door zijn vak in juridische problemen
    komen, dan kan hij rekenen op ondersteuning door de juridische afdeling
    van Lira. Ook voor tips en adviezen over contracten of
    auteursrechtkwesties kunnen auteurs bij Lira terecht.

    Voor problemen die de juridische afdeling van Lira niet zelf kan
    oplossen, kan de aangesloten auteur een beroep doen op Stichting
    Rechtshulp Auteurs, die door Lira samen met de VSenV wordt bestuurd.

    Lira heeft in samenwerking met de VSenV het P.C. Boutensfonds
    opgericht: een oudedagsvoorziening die schrijvers in staat stelt via
    een lijfrenteverzekering enige aanvulling op hun AOW-uitkering te
    realiseren.

    Samen met het Netwerk Scenarioschrijvers heeft Lira in het recente
    verleden de Scenario-raamovereenkomst met de Publieke Omroep bevochten,
    een soort modelovereenkomst voor scenarioschrijvers met daarin
    fatsoenlijke voorwaarden. Op het ogenblik maakt Lira zich sterk voor
    een centrale rol in het snel groeiende aantal digitale exploitaties,
    omdat de individuele auteur op dat terrein onmogelijk alles
    kan bijhouden.

    In samenwerking met het Netwerk Scenarioschrijvers heeft Lira ook het Contractenbureau
    opgericht. Dit bureau voert voor een groeiende groep schrijvers
    individuele onderhandelingen met tv-, film- en toneelproducenten. De
    ervaren onderhandelaars van het Contractenbureau weten bijna altijd
    betere voorwaarden te bedingen en hogere vergoedingen te realiseren.

    Bron: http://www.lira.nl/pages/content/4

    Daarnaast wijs ik graag op de steun die het Lira Fonds bijvoorbeeld verleent aan literaire festivals. Meer daarover op http://www.lira.nl/pages/content/34

    Gieter_lira 

    Lira Fonds

    HET
    LIRA FONDS is een zelfstandige stichting die  subsidies verstrekt aan
    projecten waarbij professionele dichters, schrijvers, vertalers en
    bewerkers betrokken zijn. Dit zijn projecten op het terrein van:

    • de letteren
    • het toneel
    • audio- en audiovisuele producties, zoals hoorspelen en – in beperkte mate – films
    Uitgangspunten

    Doel van het Lira Fonds is het stimuleren van Nederlandse literaire,
    literair-dramatische en muziek-dramatische werken en daarop gebaseerde
    producties. In officiële termen uitgedrukt: ten laste van het Lira
    Fonds komen kosten die zijn verbonden met de bevordering van het
    ontstaan en het gebruik van werken in de zin van de Auteurswet die tot
    het arbeidsterrein behoren van schrijvers en vertalers die van Lira
    auteursrechtelijke vergoedingen ontvangen. In de praktijk gaat het
    vooral om de totstandkoming en exploitatie van gedichten,
    toneelstukken, hoorspelen, opera’s, operettes en musicals met
    incidentele uitbreiding naar andere genres.

    Het belangrijkste criterium voor subsidiëring is kwaliteit. Het Lira
    Fonds geeft daarbij de voorkeur aan nieuwe originele werken. Bijzondere
    aandacht gaat uit naar projecten die moeilijk binnen de voorwaarden van
    bestaande overheidsfondsen zijn in te passen.

    Klik hier voor de statuten van het Lira Fonds.

  • Toen ik jaren geleden met enige regelmaat de binnenstad van Arnhem bezocht, was ik niet echt onder de indruk van het assortiment poëzie in de lokale boekhandels. Daar is gelukkig verandering in gekomen met de komst van boekhandel Ongerijmd (http://www.boekhandelongerijmd.nl/), waar een poëzieboekenkast staat waar menige boekhandel in de Randstad zich niet voor zou hoeven schamen.

    Aan het assortiment van Ongerijmd werd gisteren feestelijk het debuut Oer (Uitgeverij Passage) van Petra Else Jekel toegevoegd o.a. door middel van een interview van Jekel met Ton Verbeeten, waarin Verbeeten inging op de structuur van de bundel, waarin de lezer, door middel van schuine stippellijnen met daarop verwijzingen naar andere bladzijden in de bundel, door de bundel heen gestuurd wordt:

    Petra_else_jekel_ton_verbeeten_2009
    Na afloop van het interview werd het boek onthuld en overhandigd door Anton Scheepstra:

    Anton_scheepstra_petra_else_jekel_2009

    Jekel gaf het eerste exemplaar aan haar moeder die op het weblog dat aan de bundel gewijd was een bijdrage had geleverd.

    Het weblog: http://www.oer.web-log.nl/

    Op het omslag staat een beeld dat op een kruis lijkt, maar dat kruis was eigenlijk een zwaard. De vormgever had de punt van het zwaard eraf gesneden:

    Petra_else_jekel_zwaard
    (De originele tekening van het zwaard is op de achtergrond te zien)

  • Verberne1

    Een aantal van jullie zal bovenstaand aapje herkennen van de krantuitgave of de download van mijn laatste bundel Angel. De schilder is Ramon Verberne, die samen met Joris Diks onder de naam E. Hagaki exposeert in galerie KS21 te Utrecht (http://www.ks21.nl/).

    De bezoekers van de expositie konden zaterdagmiddag voor 10 euro een gesamtkunstwerk laten maken door beide kunstenaars, nadat ze hadden betaald en een thema hadden opgegeven.

    Verberne_diks

    Daarnaast waren er optredens van dichters, zoals Maarten Das en Laura Demelza Bosma, die nu onder de naam Orchis (http://www.orchis.nu/) optreedt en zei 'intieme surrealistische gedichten' te willen schrijven vanwege een droom die ze had gehad .

    Orchis 

    Ik ga de komende tijd ook eens nadenken over een nieuwe naam! Vast fijn voor alle mensen die nu zo'n moeite hebben om mijn huidige naam uit te spreken ;o)

    Voor meer over beide kunstenaars:

    http://www.jorisdiks.nl/

    http://www.ramonverberne.nl/

  • Door de regen fietsend verbaasde ik me over een naakte jongen die op zijn gemak op het dek van een boot zat. Toen ik beter keek, bleken er op het dek meerdere paspoppen geplaatst te zijn.

    Eén van de volgende boten was 't Einde van de wereld, waar ik o.a. samen met Diana Ozon en Sander Koolwijk zou voorlezen.

    Koolwijk, mede-oprichter van een bedrijf dat groene energie levert aan bedrijven en natuurlijk slamkampioen, probeerde nieuwe gedichten uit op het publiek, die wat minder op melodie en meer op inhoud leunden. (www.sanderkoolwijk.nl)

    Sander_koolwijk_einde_van_de_wereld_dec_2009

    Het publiek dat deels voor het eten vooraf was gekomen, was prettig rumoerig en stil op de juiste momenten. De sfeer deed een beetje denken aan de kerk van Ruigoord.

    Publiek_einde_van_de_wereld_dec_2009

    Met Koolwijk en Ozon bleek ik naast de poëzie ook een onderwijservaring te delen. We hadden alle drie op de Mavo gezeten. In ons gesprek werd maar weer eens duidelijk hoe je de vooroordelen die mensen hebben over je opleiding, maar moeilijk los kunt laten. Zodra je het woord Mavo hoort of zegt, verwacht je een denigrerende opmerking.

    Maar daar was gisteren geen sprake van!

    Ozon las een selectie van gedichten voor met water als thema, nergens geen Mavo te bekennen.

    Idee voor een bloemlezing?

    Diana_ozon_einde_van_de_wereld_dec_2009
    http://www.diana-ozon.nl/


    Hieronder mijn mavogedicht uit Angel:


    martijn was een hollandse schlemiel uit zwaagwesteinde
    die van alle jongens
    uit klas 1b van de mavo in kollum
    net wat meer gepest werd dan marcel en
    ik
     
    marcel was de zoon van een slager die vlees van gestolen schapen had
    verkocht
    en ik de zoon van een conciërge die in de pauze aan ons gevulde
    koeken
    probeerde te slijten
     
    op een ochtend tussen wiskunde en
    muziek
    was de kantine leeg op die ene tafel na met de jongens van 1b
    uit
    kollum, twijzelerheide, buitenpost en zwaagwesteinde
     
    marcel had ciske de
    rat gezien ik had ciske de rat gezien
    gerard had ciske de rat gezien rené had
    ciske de rat gezien
    cor had ciske de rat gezien janko had ciske de rat
    gezien
    wieger had ciske de rat gezien
    en martijn ook
     
    nadat marcel
    zijn broodtrommel had leeggevroten begon hij met
    moordenaar
    moordenaar
    tegen martijn
     
    en ik deed mee en gerard deed mee
    en rené
    deed mee en cor deed mee
    en janko deed mee en wieger deed mee
     
    martijn
    die nog nooit iemand wat had aangedaan
    de hollandse schlemiel uit
    zwaagwesteinde
    ging aan een andere tafel zitten
    en wij kwamen hem
    achterna
     
    de hele rij tafels lang
    schoven wij achter martijn
    aan
     
    die eerst lachte om deze idiote choreografie
    en op het eind in
    een hoekje stond te huilen
    naast het winkeltje van mijn vader
    met soep
    melk en gevulde koeken
     
    die kwam het hokje met de handel uit
    en maakte
    ons wakker
     
    gerard, rené cor janko wieger
    marcel en ik
     
    wij
    voelden ons lekker
     
    wij waren gemeen

  • Wellicht tot vanavond aan de Javakade!Einde_van_de_wereld

    Ik schreef ooit ook een gedicht over een ander Einde van de Wereld voor de bloemlezing Poëtisch Amsterdam (Uitgeverij kleine Uil http://www.kleineuil.nl/), maar dat was een gebouw in Amsterdam en niet een boot:

    Einde_van_de_wereld_2

    © Jean Paul Yska (Locatie gebouw: Nieuwezijdsvoorburgwal 10, Amsterdam)

    Op de begane grond bevond zich het Chinese restaurant Dragon Corner. Ik had ideeën over een slapende draak aan het einde van de wereld, maar het werd iets anders.


    `t einde van de wereld
     
    na zeven dagen de kantjes er van af te hebben
    gelopen
    bedacht hij een einde
     
    een onveilig kinderzitje
    dat naast
    de auto zou komen te liggen
    total loss
     
    oftewel leer fietsen voor ik
    je doodschop
     
    dit bedacht ik terwijl ik mijn kiezen door de
    beschuit
    met muisjes drukte en het kraken als een scheur klonk
    die door
    het ijs rondom mijn sofa trok
     
    in sommige winkels lijkt het altijd
    opruiming
     
    muziek valt uit de groene avondbomen
    duwt de wapperende
    gordijnen opzij
    en mijn voeten raken de stoeptegels niet
     
    ik zing een
    tram glijdt mijn ooghoek in
    en beklimt een brug
     
    ze ziet me
    en mijn
    hart begint te knielen
     
    op het plein klinkt love & marriage
    in een
    bewerking voor tamboercorps
     
    na het leegschieten van al mijn
    wapens
    ben ik niet veel meer dan een vod in een volkstuin
    een verwaaide
    zak in een boomkruin
    een pluisje aan een roestige waslijn
     
    ze zegt na
    je achttiende blijven
    alleen je oren en je neus nog groeien
     
    een
    buurman informeert
    heb jij die haspel nog nodig
     
    en in gedachten ga ik
    terug
    naar het einde van de wereld
    waar een larf in een rood
    capeje
    manmoedig naar binnen gaat
    om rijstwijn te slempen
     
    zal ik
    het einde tekenen
     
    het tekenen van dit gebouw
    voelt verdacht

    Uit:

    Poetischamsterdam

    Poëtisch Amsterdam (Kleine Uil)
    ISBN: 9789077487235
    108 p.
    prijs € 15,00
    Genaaid gebrocheerd
    onder redactie van:
    Coen Peppelenbos

    http://www.kleineuil.nl/?pg=boekinfo&boek=162

    Verschenen: November 2005

    Omslagontwerp: Jan Faber

  • Als dichter kun je soms jaloers worden op het budget van een toneelgroep. Neem bijvoorbeeld het schitterende decor dat toneelgroep Amsterdam zich kon veroorloven voor het stuk Teorama, naar een film van Passolini:

    Teorama2 

    Je moet er eigenlijk gewoon naartoe om het te bekijken. Dan krijg je een inspirerend toneelstuk over de teloorgang van een well-to-do gezin te zien, een gezin dat totaal ontwricht wordt door de komst van een mooie jongeman die het met moeder, vader, dochter en zoon aanlegt.

    Het ontwrichten van dat gezin wordt prachtig uitgebeeld door de onttakeling van het decor.

    Meer op: http://www.toneelgroepamsterdam.nl/

  • Uit de erfenis van Adriaan Jaeggi kreeg ik de schnabbel 'sneldichten' tijdens het Sinterklaasfeest in de Stadsschouwburg van Amsterdam.

    Sneldichten_met_tsead

    Sinterklaas (Hans Kesting) was geblesseerd aan zijn rechterbeen en moest van zijn paard getakeld worden.

    Hans_kesting_getakeld

    Hans_kesting_sinterklaas_ziekenhuisbed

    Tijdens de speech van Sinterklaas, die daarvoor nog even 'een zak tuinaarde had opengescheurd' backstage, speelde een van de pieten voor paardenfluisteraar:

    Paardenfluisteraar

    Die zak tuinaarde werd opengescheurd tijdens de toespraak van Dries van Agt, die een moralistisch praatje hield over het gebrek aan fatsoen in de Tweede Kamer, het omroepbestel en het gebrek voor kunst en cultuur op tv. Het was allemaal goed bedoeld, maar lang niet zo scherp en grappig als de toespraak van professor Heertje vorig jaar.

    Na de tuinaarde en van Agt begaf het publiek zich in de gangen en foyers van de schouwburg, waar ze allerlei oud-Hollandse spelletjes mochten doen, zoals zaklopen.

    Bij mij mochten ze lekker onfatsoenlijk schelden op de zwarte pieten Scheringa, Willem-Alexander en ander gespuis in de vorm van korte gedichten.

    Scheringa

    Willem_alexander

    Dat leverde grappige gedichten op waarin na het 'vergaren van de duiten', gegooid mocht worden met 'kluiten'.

    Het is soms wat vreemd om zo de clown uit te moeten hangen voor geld, maar het levert ook weer de nodige relativering van de nobele dichtersroeping.

    Dat nobele miste ik een beetje bij de Vinkenoogmemorial gisteren in Paradiso en dat lag mede aan mij. De organisatie was rommelig en het was niet erg duidelijk wat er van de dichters werd verwacht. Alleen F.Starik en Nico de Keuning besteedden in hun voordracht echt aandacht aan het werk van Simon Vinkenoog. De rest van ons las voor uit eigen werk.

    Toen ik in de tram stapte vroeg ik me al af, waarom ik niet Vinkenoogs verzameld werk mee had genomen waaruit ik graag een vroeg gedicht had voor willen lezen. In het keldertje van Paradiso speurde ik nog naar het boek bij de andere gasten, maar niemand had het bij zich. Ik zag nog wel hoe F. Starik tijdens de voordracht van Erik Jan Harmens de kletsende Hugo Brandt Corstius en T. van Deel de zaal uit bonjourde.

    Hieronder het gedicht alsnog:

    Afrekening

    Ik was de haat
    de adem van de dood
    en andere grote woorden
    die aan dit jonggestorven leven
    als vrachtgoed toebehoorden

    ik was het bloed
    de vlam het nutteloze vuur
    dat zelfs in dit kortstondige uur
    nog alles hel verbranden doet
    wat nimmer heeft geleden:

    angst voor het niets
    dat schrik was en vergiffenis
    een levensloop belijdenis
    van overmacht
    en onvermogen

    hetzelfde leven dat bedrogen
    godscheeps verlaten
    in niets heeft kunnen baten
    vrouw niets ochtendniets
    vergeten dwaasgevaarlijk niets
    mijn hart o synagoge

    © Simon Vinkenoog
    uit Vinkenoog Verzameld (Nijgh & Van Ditmar, 2008)

    Vinkenoog verdient een betere herdenking en Jaeggi bedankt ;o)!