• De driedelige FryslânDOK-serie ‘Rûzje wyn’ (Fluister wind) is een zoektocht naar poëzie. Filmmaker Ester Eva Damen verbindt haar herinneringen aan Friesland met het werk van de eigentijdse dichters en performers Nynke Laverman, Elmar Kuiper en Tsead Bruinja. Vanaf 18 februari zijn de films te zien bij NPO2 en Omrop Fryslân. Het programma wordt in het Nederlands ondertiteld.

    De Friese dichters Tsead Bruinja, Nynke Laverman en Elmar Kuiper gebruiken verschillende talen in hun werk. Filmregisseur Ester Eva Damen maakte samen met hen een reeks beeldvertellingen rondom een Fries gedicht. Een deel van haar jeugd woonde Ester Eva in Friesland. Ze keerde terug met de camera om aansluiting te zoeken bij een tijd die ze in haar leven apart had gezet. Het horen van de Friese taal bracht haar bij vergeten gevoelens.

    De drie dichters

    Nynke Laverman is zangeres en theatermaker. Ester Eva liet zich onder andere inspireren door een liedtekst van Nynke: ‘Kom as de fisken/kalm mei iepen eagen/ sûnder seare wurden’. (Kom als de vissen/kalm met open ogen/zonder zere woorden). Uit deze ontmoeting is de film ‘As de Fisken’ ontstaan.

    Elmar Kuiper schrijft, is kunstenaar en muzikant. Hij werkte jarenlang in een psychiatrische instelling. Gedichten van Elmar over zijn periode daar brachten hen samen tot de voorstelling en film ‘Minskewolf’.

    Tsead Bruinja woont en werkt in Amsterdam. Hij was in 2019 en 2020 Dichter des Vaderlands. Ester Eva deelde met hem haar herinneringen aan schuurfeesten op het Friese platteland. Dat leidde tot een gedicht en de film ‘Hok fan Rou’,

    Schema

    18/19 februari deel 1 over ‘Hok fan Rou’ met Tsead Bruinja

    Tsead

    25/26 februari deel 2 over ‘As de fisken’ met Nynke Laverman

    Nynke

    4/5 maart deel 3 over ‘Minskewolf’ met Elmar Kuiper

    Elmar

    NPO2 zaterdag 15.30 uur en zondag 13.10 uur
    Omrop Fryslân zondag 17.00 uur (herhaling ieder uur)

    Terugkijken kan na de uitzendingen via:

    https://www.npostart.nl/fryslan-dok/FryslanDOK

    https://www.omropfryslan.nl/fy/fryslandok

    Meer informatie over Ester Eva Damen:

    https://esterevadamen.nl/

    En wie ook niet onvermeld mogen blijven:

    FRYSK

    Ruzje

    De trijedielige FryslânDOK-serie ‘Rûzje wyn’ (Fluister wind) is in syktocht nei poëzy. Filmmakker Ester Eva Damen ferbynt har oantinkens oan Fryslân mei it wurk fan de eigentiidske dichters en performers Tsead Bruinja, Nynke Laverman en Elmar Kuiper. Fan 18 febrewaris ôf binne de films te sjen by NPO2 en Omrop Fryslân.

    De Fryske dichters Tsead Bruinja, Nynke Laverman en Elmar Kuiper brûke ferskate talen yn harren wurk. Filmregisseur Ester Eva Damen makke tegearre mei harren in rige byldfertellingen rûnom in Frysk gedicht. In part fan har jeugd wenne Ester Eva yn Fryslân. Se k aam werom mei de kamera om oansluting te sykjen by in tiid dy’t se yn har libben apart set hie. It hearren fan de Fryske taal brocht har by fergetten gefoelens.

    De trije dichters

    Tsead Bruinja wennet en wurket yn Amsterdam. Hy wie yn 2019 en 2020 Dichter des Vaderlands. Ester Eva dielde mei him har oantinkens oan skuorrefeesten op it Fryske plattelân. Dat late ta in gedicht en de film ‘Hok fan Rou’. Nynke Laverman is sjongeres en teatermakker. Ester Eva liet har ûnder oare ynspirearje troch in liettekst fan Nynke: ‘Kom as de fisken/kalm mei iepen eagen/ sûnder seare wurden’. (Kom als de vissen/kalm met open ogen/zonder zere woorden). Ut dizze moeting is de film ‘As de Fisken’ ûntstien. Elmar Kuiper skriuwt, is keunstner en muzikant. Hy wurke jierrenlang yn in psychiatryske ynstelling. Gedichten fan Elmar oer syn perioade dêr brocht harren tegearre ta de foarstelling en film ‘Minskewolf’.

    FryslânDOK ‘Rûzje wyn’

    18/19 febrewaris diel 1 oer ‘Hok fan Rou’ mei Tsead Bruinja 25/26 febrewaris diel 2 oer ‘As de fisken’ mei Nynke Laverman 4/5 maart diel 3 oer ‘Minskewolf’ mei Elmar Kuiper

    NPO2 sneon 15.30 uur en snein 13.10 uur

    Omrop Fryslân snein 17.00 oere (werhelling alle oeren)

    FryslânDOK wurdt Nederlânsk ûndertitele.

  • Dit gedicht van Richard Muller is opgenomen in 'De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie – 101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu' Querido). Ik las het voor het eerst in 'Waar ik weg waai. 156 gedichten van mensen met een verstandelijke handicap' (Special Arts, 2018).

    Maandag werd ik in Groningen benoemd als ambassadeur van Het Andere Gedicht net als Muller zelf.

    Overhandiging Bloemlezing Tsead Bruinja 300123-1
    Op de foto: Jan Glas, Richard Muller, ik en Steijn Minholts

    Wil je meer weten over Special Arts en het Andere Gedicht kijk dan op:

    https://www.specialarts.nl/339636/projects/het-andere-gedicht-2017-2018.html

    Aardbeving

    Thuis in de achtertuin
    je voeten trillen.
    Soms hebben mensen er last van
    allemaal steentjes.
    In de huizen gebroken
    gescheurd in de muur.
    Warffum, Usquert,
    Zandeweer.

    © Richard Muller

    Richard-met-Zelfportret-Atelier-Uithuizen

    RICHARD MULLER – GRONINGEN

    In de editie 2017-2018 schreef Richard het gedicht Aardbeving. Het gedicht is opgenomen in de dichtbundel ‘Waar ik weg waai.’ Richard is ambassadeur binnen Cosis in de provincie Groningen.

    Meer over de bloemlezing:

    https://www.singeluitgeverijen.nl/querido/boek/de-eerste-bloemlezing-van-de-nederlandse-poezie/

    https://on.soundcloud.com/wxcHw

  • Dit gedicht van Steijn Minholts (9 jaar) is opgenomen in 'De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie – 101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu' Querido). Ik las het voor het eerst toen Heidi Koren het doorstuurde als een van de winnaars bij Kinderen & Poëzie van het Poëziepaleis in 2021. Het is ook opgenomen in 'Ga je mee in mijn gedachtenzee?' (Poëziepaleis, 2022).

    Amper2-1080x600
    Uitsnede van het gedicht zoals Steijn het droeg op zijn t-shirt en waar hij ook een dekbedovertrek van heeft gekregen als deel van de prijs

    Meer daarover op:

    https://www.poeziepaleis.nl/wedstrijden/6-12/kinderen-poezie/winnaars-2021-2022/

    Amper

    amper
    ken je dat woord
    ik vind het mooi
    het wordt
    bijna nooit gebruikt
    amper
    betekent
    bijna niet
    ik heb amper
    iets te doen
    amper naar opa en oma toe
    ik kan amper zwemmen
    klimmen lopen
    amper blij zijn
    is het leven wel fijn
    als alles amper is
    amper
    een mooi woord
    bijna niet
    maar ik heb liever bijna wel

    © Steijn Minholts

    Stichting het Poëziepaleis vroeg Javier, student van Noorderpoort Kunst & Multimedia, om een animatie te maken van het gedicht:

    https://www.singeluitgeverijen.nl/querido/boek/de-eerste-bloemlezing-van-de-nederlandse-poezie/

  • Aan de vooravond van de Poëzieweek 2023 maakt Stichting Zutphen Literair de twee juryleden bekend die de tweejaarlijkse Ida Gerhardt Poëzieprijs voor 2024 zullen toewijzen. Het zijn de dichters Tsead Bruinja en Sasja Janssen, die overigens beiden zelf, in respectievelijk 2012 en 2022, voor de prijs genomineerd waren.

    Jury
    Tsead Bruinja (Foto: Tessa Posthuma de Boer) en Sasja Janssen (Foto: Lonneke Stulen)

    Sasja Janssen (1968) publiceert proza (sinds 2001) en gedichten (vanaf 2007). Regelmatig verschijnt nieuw werk van haar in De Gids. Ze doceert poëzie aan de Schrijversvakschool Amsterdam en CREA. Daarnaast geeft zij lessen Nederlands als tweede taal. Haar bundel 'Wie wij schuilen' (2010) werd genomineerd voor de Jo Peters Poëzieprijs en Ik trek mijn species aan (2014) voor de VSB Poëzieprijs. Haar jongste, 'Virgula' (2021), werd genomineerd voor maar liefst vijf literaire prijzen en in 2022 bekroond met de Awater Poëzieprijs.

    Tsead Bruinja (1974) was in 2019 en 2020 Dichter des Vaderlands. In die tijd publiceerde hij de gelegenheidsbundel 'Springtij – gedichten over het leven met TBS' (Querido) en werkte hij met ouderen in Friese woonzorginstellingen. Dat laatste project en de bloemlezing 'De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie – 101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu' (Querido) rondde hij in 2022 af. Bruinja recenseert, presenteert, interviewt en treedt op in binnen- en buitenland. Bruinja’s bundels werden genomineerd voor de Jo Peters PoëziePrijs en de Ida Gerhardt Poëzieprijs. Zijn meest recente bundel is 'Ynbêde / Ingebed' (Afûk, 2022). Vanaf 2012 is Bruinja als docent verbonden aan de opleiding Creative Writing bij ArtEZ te Arnhem.

    IDA-logo-24-212x300

    Tot nu toe hebben de verschillende uitgeverijen uit Nederland en Vlaanderen bij elkaar ruim 35 bundels ingestuurd voor de IGPP2024.

    https://zutphenliterair.nl/jury-igpp-2024-bekend/

  • Op dinsdag 13 en woensdag 14 december waren Arnold, Rosa, gastdichter Bart FM Droog en ik te gast bij woonzorgcentrum De Flecke in Joure. We maakten persoonlijke portretten met en voor de dames Knol, Feenstra-Sijbesma, Van der Meulen en Ten Boom-Dam.

    Het bezoek aan De Flecke was het slot van Portretten in Poëzie. Zonder steun van het Lira Fonds, de stichting Dichter des Vaderlands, Leeuwarden City of Literature, het Prins Bernhard Cultuurfonds, Dasja Koot (voorheen assistent Dichter des Vaderlands), de bewoners en alle lieve medewerkers van de verschillende woonzorgcentra hadden we dit niet kunnen doen. Dank!

    PIP11_Joure_selectie2AF-8043-2048x1319
    Ineke Feenstra-Sijbesma en gastdichter Bart FM Droog
    © Rosa van Ederen

    Hieronder een korte indruk en via de link kun je de foto's, gedichten en het lied tot je nemen.

    Na een avondlang voicemails te hebben ingesproken op zoek naar een vervanger voor Iduna Paalman die door griep was geveld, hadden we ’s ochtends onderweg naar Joure beet. Terwijl we Emmeloord passeerden nam de vriendin van Bart FM Droog in het Groningse Eenrum de telefoon op.

    ‘Barthomoleus’ werd eerst door zijn vriendin Noor richting hoorn geroepen, vervolgens door ons overtuigd, waarna hij onder de douche en vervolgens in zijn wagen sprong. Hij was precies op tijd bij woonzorgcentrum De Flecke voor koffie met sûkerlatte.

    De Flecke was de laatste pleisterplaats van een tour die in januari 2020 begon in Dokkum. In plaats van een elfdorpentour is onze tocht een tour van één stad, negen-dorpen en een vlek geworden. ‘Vlek’ is de benaming die volgens wikipedia gebruikt wordt “voor nederzettingen met stedelijke kenmerken die geen stad zijn”. Joure was onze eerste vlek. Het was bovendien het eerste woonzorgcentrum waar de contactpersoon, Marijke Thibaudier, zelf een gedicht heeft geschreven.

    Arnold zong voor mevrouw Ten Boom-Dam een op Leonard Cohen geïnspireerd levenslied, Rosa bezocht met mevrouw Van der Meulen het oude huis van haar opa en oma waar ze vroeger geschaatst had. Bart FM Droog wist de levenslust en positieve blik van mevrouw Feenstra-Sijbesma in woorden te vangen. Hij mailde later nog na: “Na de uitvoering bleken zij en twee van haar dochters heel verguld met het gedicht. Het was voor mij heel bijzonder hoe zij opmerkelijk optimistisch in het leven staat. Ondanks het gegeven dat haar man, met wie ze al zestig jaar gelukkig getrouwd is, in een ander verzorgingshuis woont waardoor ze elkaar maar eens in de week kunnen zien. Dit land heeft behoefte aan meer mensen als Ineke.”

    Zelf sprak ik met mevrouw Knol die vertelde over hoe goed ze ooit kon mikken. Toen een timmerman haar plaagde als schoolmeisje bij het legen van een dakgoot, kreeg die de natte drab zo in zijn gezicht. Een ander voorbeeld van haar scherpe blik vind je in het gedicht.

    Luister, lees en bekijk ons werk op:

    https://leeuwardencityofliterature.nl/project/portretten-in-poezie/portretten-de-flecke/

    PIP11_Joure_Mevrouw-Jannie-van-der-Meulen-AF-7809_2-1536x1200
    © Rosa van Ederen

  • …bitterswiet bitterswiet
    priuwt dit lytse leafdeliet
    sil dyn ear ’t wol ienris heine
    as de fine drippen ’t reine
    reine litte oan dyn blinen
    silst it hearre as de winen
    flaikjend om dy hinne strune…

    Dit gedicht van Tiny Mulder (1921-2010) zal te horen zijn op zondag 29 januari bij Kafee De Gouden Leeuw (Tresoar) te Leeuwarden. Johan Veenstra draagt deze middag gedichten voor in het Stellingwerfs en de Friese gedichten van andere dichters uit de 'De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie' Querido) zoals Eppie Dam, Albert Tilma en Jo Smit worden door anderen op een verrassende manier voorgedragen. De muzikale invulling komt van Hiske Oosterwijk, die muziek heeft geschreven geïnspireerd op teksten van Gysbert Japicx.

    Derde-single-Hiske

    Daarnaast zal ik wat meer vertellen over de totstandkoming van het boek.

    In verband met het beperkte aantal zitplaatsen in Kafee De Gouden Leeuw is reserveren verplicht. Dat kan via:

    https://www.eventbrite.nl/e/tickets-friese-gedichtenmiddag-met-tsead-bruinja-en-muziek-van-hiske-oosterwijk-491510028727

    Locatie: Kafee De Gouden Leeuw, Boterhoek 1, Leeuwarden
    Aanvang: 15u
    Toegang: gratis

    Dit gedicht van Tiny Mulder is opgenomen in "De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie – 100 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu" (Querido, november 2022). Het gedicht is afkomstig uit 'Spiegel van de Friese poëzie' (Meulenhoff, 2008). De vertaling ‘Bitterzoet’ uit het Fries werd gemaakt door Jan Popkema.

    Bitterswiet

    bitterswiet bitterswiet
    priuwt dit lytse leafdeliet
    sil dyn ear ’t wol ienris heine
    as de fine drippen ’t reine
    reine litte oan dyn blinen
    silst it hearre as de winen
    flaikjend om dy hinne strune
    harkest?
    hark yn alle tunen
    strykt de wyn op ’t spinnetried
    bitterswiet dit leafdeliet
    wurden?
    wurden hat it net
    ’t ienlik en ûnrêstich hert
    kloppet sêfter kloppet hjitter
    bitter swiet en swiet en bitter
    lúst’ret lichter as de amme
    lettertekens fan dyn namme
    leafste hâld de siken yn
    priuw de rein en hear de wyn
    fiel de drippen hein dit liet
    bitterswiet bitterswiet

    *

    Bitterzoet

    bitterzoet bitterzoet
    proeft mijn kleine minnegroet
    zal hij in je oren dringen
    als hem fijne druppels zingen
    zingend reeg’nen aan je blinden
    zul je ’m horen als de winden
    vleiend-steels rondom je waren
    hoor je?
    hoor, op spinragsnaren
    speelt de wind je tegemoet
    bitterzoet mijn minnegroet
    woorden?
    woorden zijn er geen
    ’t hart onrustig en alleen
    klopt nu zachter klopt dan heter
    bitter zoet en zoet en bitter
    fluistert licht als de adem voor zich heen
    van je naam de tekens een voor een
    liefste hou je adem in
    proef de regen hoor de wind
    voel de druppels vang mijn groet
    bitterzoet bitterzoet

    © Tiny Mulder
    © Vertaling: Jan Popkema

    Douwe Heeringa praat met schrijfster Tiny Mulder over de bundel Bitterswiet met haar verzamelde poëzie, uitgegeven omdat ze in 2001 tachtig jaar werd.

  • Janita

    31 december 2022

    Verruim je woordenschat met deze Nederlandse poëzie uit alle hoeken van het koninkrijk.

    Kent u Johan Veenstra of Jan Siebo Uffen? Heeft u gehoord van Mia You of Arno Römgens? Ze zijn allen dichter, zij het dat ze niet zoals, zeg, Gerrit Komrij of Judith Herzberg dichten in het ­Nederlands, maar in een van de vele andere talen die er in ons land en in andere delen van het (voormalig) Koninkrijk worden gesproken.

    Werk van hen staat in De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie. Een inclusieve bloemlezing, aldus voormalig Dichter des Vaderlands Tsead Bruinja, die haar samenstelde. Een bundel met gedichten in het Fries, Limburgs, Zeeuws en Drents, het Papiamentu en Sranantongo, Engels en Bahasa Indonesia. Alledaagse gedichten en politieke, lyrische, sombere en geestige gedichten die je brengen van een Limburgse kermis naar Curaçao of naar ‘schoorvoetende zomermiddagen’ in Kaboel, want ook werk van nieuwe Nederlanders die schrijven in hun moedertaal rekent Bruinja tot de Nederlandse poëzie.

    Smakbekken

    In zo’n weelde aan talen zijn schitterende woorden te vinden. ‘Smakbekken’ bijvoorbeeld, dat verlangen betekent. Lammert Voos gebruikt het in een indringend gedicht in het Gronings over een Nederlandse soldaat in de Balkanoorlog: ‘morgen gaan we terug naar Nederland, laten wij/ de oorlog, die toch al nooit van ons was,/ achter met zichzelf’.

    Waar Noord- en Zuid-Holland matig vertegenwoordigd zijn, wordt in het Gronings, Drents of Twents veel meer gedicht. Overigens niet allemaal even vrolijk stemmende gedichten, met boerenerven waar ongelukken gebeuren met hakselmolens of met kleine Marietje die de ochtend niet haalt, omdat ze giftige besjes van de nachtschade at.

    Vreemde, schitterende korte gedichten

    Onder de 101 gedichten uit het koninkrijk staan bekende schrijversnamen als Tsjêbbe Hettinga, Frank Martinus Arion, Tip Marugg, Shrinivási en Edgar Cairo. Maar ook in de vergetelheid geraakte dichters als Bernardo Ashetu (Paramaribo 1929-Den Haag 1982), auteur van ‘vreemde, schitterende korte gedichten’, schrijft Alfred Schaffer in een essay in een andere bloemlezing die onlangs verscheen en die ook de blik over de grenzen van West-Europees Nederland richt. Dat wij zongen brengt twintig Caraïbische schrijvers en dichters opnieuw over het voetlicht.

    En inderdaad, met Schaffer wil je meer lezen van dat ‘gekke, duistere, mystieke, soms ronduit bizarre universum’ van Ashetu. Maar ook wil je Albert Helman herlezen en Boeli van Leeuwen. En je wordt vrolijk van de ongelooflijke rijkdom en je hoopt dat dit een opmaat is naar meer.

    Het tapijt

    De slaap in dat huis was m’n

    tweede zorg, m’n eerste zorg

    was in datzelfde huis ’t gele

    tapijt waar ik al maanden

    m’n hoofd over brak. De kleur

    was baldadig, de stof zacht en

    soepel, maar niet gewoon zacht

    en soepel, katachtig zacht was

    deze stof en katachtig soepel.

    En dan dat geel, zo scherp dat

    het denken deed aan een klein

    dolkmes van een onweerstaanbare

    vrouw die lokt in de nacht

    om in ’t diepst van haar roes

    een man erbarmeloos te doden.

    In Afghanistan, in een weelderig

    huis waar ik maandenlang in

    mocht verblijven was de slaap

    nooit meer dan m’n tweede zorg.

    M’n eerste zorg was steeds dit

    ene tapijt waarvan ik ’t geheim

    wilde vinden, de toverkracht

    waar ik tevergeefs naar zoeken

    bleef, gedreven door een koppige

    hartstocht.

    Bernardo Ashetu

    Bloem

    Tsead Bruinja (samenst.)
    De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie
    101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu.
    Querido. 280 blz. € 22,99

    https://www.singeluitgeverijen.nl/querido/boek/de-eerste-bloemlezing-van-de-nederlandse-poezie/

    Zongen

    Julien Ignacio, Raoul de Jong en Michiel van Kempen (samenst.)
    Dat wij zongen
    Twintig Caraïbische schrijvers om nooit te vergeten
    Das Mag; 344 blz. € 24,99

    https://dasmag.nl/product/dat-wij-zongen/

    Janita Monna (1971) is journalist en recensent. Ze was redacteur bij Poetry International en nam het initiatief voor de jaarlijkse Gedichtendag. 

  • Aardbeving
     
    Thuis in de achtertuin
    je voeten trillen.
    Soms hebben mensen er last van
    allemaal steentjes.
    In de huizen gebroken
    gescheurd in de muur.
    Warffum, Usquert,
    Zandeweer.
     
    Richard Muller
     
    Jpg
    Die bundel is te verkrijgen via https://www.specialarts.nl/
     
    Net als Richard Muller ben ik sinds kort ambassadeur van het andere gedicht. In het filmpje kun je kennismaken met Richard.

    Meer informatie over 'De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie':

    Omslag_De_eerste

    https://www.singeluitgeverijen.nl/querido/boek/de-eerste-bloemlezing-van-de-nederlandse-poezie/

  • In Talma Hiem te Balk werd ik niet aangekondigd als voormalig Dichter des Vaderlands, maar als Voormalig Vader van Friesland. Dat was te veel eer! Er werd kennisgemaakt met meneer De Vries, die ooit de trotse eigenaar was van de eerste Friese melktankwagen en die nu graag bingo speelt. Arnold schreef onder andere een liedje over zijn bedrevenheid in het ruilen, niet alleen met bingoprijzen.

    We luisterden met dichteres Lies Van Gasse naar mevrouw Van Loo die vertelde over Taizé en keken naar haar schilderijen. Rosa ging op pad met mevrouw Posthuma-Wiersma die vroeger graag blikspuit deed. Dat leidde tot zeer speelse foto’s!

    Bal_buitenspelen_rosa_van_ederen

    Vaak denken de bewoners dat hun leven niet speciaal genoeg is. Ook mevrouw Pietersma vond zichzelf en haar leven bijna te gewoontjes. Daar was ik het niet mee eens. Ik schreef over de vriendschap die zij al vijfentachtig jaar onderhoudt met Teatske en over haar huwelijk met Wieger, die vroeg uit het werk raakte omdat hij zonder bescherming met asbest had moeten werken. Het was een editie die ging over de persoonlijke verhalen van ouderen in Friesland, over liefde, leed, werk en spel door de jaren heen.”

    Bekijk de foto's, luister naar het lied en lees onze gedichten op:

    https://leeuwardencityofliterature.nl/project/portretten-in-poezie/portretten-talma-hiem/

    Talma_hiem_balk_rosa_van_ederen

  •  
    Download

    Mario Molegraaf belicht in deze rubriek recent verschenen bundels van Nederlandse en Vlaamse dichters. Deze keer schrijft hij over De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie. 101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu samengesteld door Tsead Bruinja:

    Bloemlezingen, je hebt ze van verlept tot uitgebloeid, van onnodig tot overbodig. Maar Tsead Bruinja houdt met De eerste bloemlezing van de Nederlandse poëzie. 101 gedichten uit het Koninkrijk van 1945 tot nu je aandacht vast van a tot z. O nee, van z tot a, de omgekeerde alfabetische volgorde, om te benadrukken dat hij het perspectief op de poëzie wil veranderen. Gedichten van nieuwkomers in ons land, gedichten uit verre delen van het Koninkrijk, ongewone gedichten in gewoon Nederlands, maar ook in andere talen vanaf Achterhoeks tot en met Arabisch.

    Een nieuwe blik op ‘onze’ dichtkunst. Alleen mag Vlaanderen niet meedoen van Bruinja, Dichter des Vaderlands geweest, ‘van Nederland (…) en niet van België,’ zoals hij in zijn nawoord uitlegt. Zeeuws-Vlaanderen is wél vertegenwoordigd, met een gedicht ‘Zuuzande’ (Zuidzande) van Frank Tazelaar, door de poëet zelf vertaald. Ik dacht de Zeeuwse literatuur te kennen, maar Tsead Bruinja verrast met zijn keuze daaruit. Zo koos hij van Marien Stroo een mooi sonnet, waarin iemand naar het graf van zijn opa gaat, een boer: ‘Ie kweêkte nooit vò luxe mae vò broôd.’ Daarom neemt de bezoeker in plaats van een boeket een schepje mee, zodat hij op het graf een aardappel kan poten.

    Jan Zwemer, wéér een Zeeuw, opent het dwarse overzicht met een gedicht over een dwarse man. Menigeen zal zich afvragen: wie is dat eigenlijk, wie is Jan Zwemer, wie zijn de anderen achter deze gedichten? Onbevredigend genoeg krijg je zelden antwoord op deze vraag. In het nawoord heeft Bruinja het vooral over zichzelf. Hij begon zijn dichterlijke loopbaan met het schrijven van een Engelse songtekst, veel later kwam het Nederlands, en nog weer later het Fries, zijn ‘memmetaal’.

    Kijken waar de gemiddelde Nederlandse dichter niet kijkt, dat lijkt het devies. Kijken waar bijvoorbeeld Arie de Viet kijkt. Hij neemt de lezer mee naar Tholen, naar Sint-Maartensdijk ofwel Smurdiek, en in die plaats naar ‘het smalste slopje’. Een bloemlezing in volle bloei, een poëtische opstand vanuit provincie en buitengewest.

    Bron: https://www.mdnl.nl/?p=13485