Studenten van de Onderzoeksmaster Nederlandse literatuur en cultuur van de Universiteit Utrecht maakten een talkshow voor Pauw Academy en ik schoof aan als Dichter des Vaderlands.
-
Cycle of poems read by Herman van Veen with images by Jules van Hulst – including subtitles in German (translation by Gregor Seferens) and English (translation by Michele Hutchison)
Foarlopich Lân is the title of a piece consisting out of video projected on the Oldehove tower in Leeuwarden made by Jules van Hulst, a cycle of poems by Tsead Bruinja and music and speech by Herman van Veen. It was projected for two months in the public domain. This project was an initiative by Lân fan Taal as part of the main program of Leeuwarden European Capital of Culture 2018.
"Video artwork ‘Foarlopich lân / Voorlopig land’ is an occasional collaboration, especially for Lân fan taal. Poet Tsead Bruinja wrote the text and singer / comedian Herman van Veen composed electronic music. Artist Jules van Hulst in turn made images to this music. Herman van Veens reaction to the images: “impressive, bizarre clear, fits like a hand”. Bruinja has included the text he wrote for ‘Foarlopich lân’ in his new, bilingual bundle, which he presented 2 February after the premiere."Here's the teaser that was made at the time:
-
Maarten van der Weijden finisht vanavond zijn zwemelfstedentocht in Leeuwarden. Dichter des Vaderlands Tsead Bruinja kijkt met veel bewondering naar zijn prestatie.
Door Simone Tukker
Dagenlang stond ieder bruggetje en ieder weiland langs de Elfstedenroute vol met mensen. Uit het hele land kwamen supporters om Maarten van der Weijden aan te moedigen. In de nacht verlichtten boeren met hun tractors de sloten, zodat hij niet in het donker hoefde te zwemmen.
'Het is mooi dat zoiets ons verbindt'
Ook Tsead Bruinja keek vol bewondering naar de zwemtocht van Van der Weijden. Bruinja is zelf ook een zwemmer en verloor zijn moeder aan kanker. Daarom heeft hij speciale verbintenis met Van der Weijdens doel: geld ophalen voor kankeronderzoek.
"Het is toch mooi dat zoiets ons verenigd. Het is de tijd van de grote verschillen die altijd benoemd moeten worden door de politieke partijen. Maar dit is iets wat ons verbindt", zegt Bruinja.
'Je ziet iemand overwinnen, dat geeft hoop'
Volgens de dichter kunnen we niet ontkomen aan dood en ziekte. "Maar je ziet iemand overwinnen. Je ziet iemand bij wie het lukt en bij wie het de vorige keer niet gelukt is. Nu probeert hij het nog een keer en heeft hij geleerd en dat is typisch iets wat we zelf ook doen of zien ook, en dat geeft hoop."
Ik koos onderstaand gedicht om voor te lezen bij de uitzending. Het sneuvelde in de montage, maar is later alsnog online gezet.
Bedevaart
er moet ergens een borstenbegraafplaats zijn
een laatste rustplaats voor onze moeders
zusters en vrouwen hun afgesneden
theezakje c75 of dubbel deen plek waar ze heen kunnen
als ze last hebben van fantoompijn
of genieten van fantoomgenoten wij zonen broers en vaders kunnen stilstaan
niet bij het verlies van leven
maar van een hap leveneen oord waar de borsten wachten
op hereniging met de lichaamsdelen
waar ze bij hoordennetjes bevroren
gebalsemd
of in een minuscule urner moet ergens een begraafplaats zijn
voor de trots van onze vrouweneen eindpunt
voor een bedevaart van melk
lust en verdriet*
Gedicht uit de bundel 'Stofsûgersjongers / Stofzuigerzangers' (Afûk, 2013)
De opname werd gemaakt voor het programma Eenvandaag bij een uitzending over elfstedenzwemmer Maarten van der Weijden die zich inzet voor meer kankeronderzoek.
-
– gratis toegankelijk poëzie- en muziekfestival vanmiddag en vanavond in het Westerpark te Amsterdam
Met o.a. Broeder Dieleman, Simon Mulder, veel aandacht voor het werk van F. Starik, hiphop en meer.
Zondag 23 juni is Dichterbij (voorheen Juni Gedicht), een nieuw festival met poëzie en muziek in het Westerpark! Ontdek het park met dichters en singer-songwriters in het gras, aan het water en op het plein.
De dag bestaat uit een gevarieerd programma waaronder:
Poëzie en muziek op het plein
Podiumprogramma met optredens van dichters en artiesten. Er is een groot retrospectief van F. Starik door Kunsttraject en ook komt Dichter des Vaderlands Tsead Bruinja voordragen. Muziekoptredens zijn er van onder andere broeder Dieleman, Stroomduiker, Sterre Nacca x CRZE en Bekir.
Dichterbij ter water
Het Westerpark ligt aan het water. Stap in een sloep en luister naar bijzondere verhalen, gedichten en muziek. Niets is fijner dan rustig op het water luisteren naar een mooi verhaal, een bijzonder gedicht of een prachtig lied. Jordi Martin en Tenfold spelen liedjes op de sloep en Storyteller Milda vertelt prachtige verhalen.
Luister in het gras
Bomen, vogels, zon, een briesje en overal stemmen van dichters in het gras die voordragen uit eigen werk. Luister ook naar het werk van jonge singer-songwriters die akoestisch spelen in het gras. VALENTINE, Zoë Gerritsen, Renée Spijker, AYONNE en Jim Faber treden op. Prachtige gedichten zijn er van Rik Overtoom, Marijke Hooghwinkel, Karim Ellouta en Evander Meriana.
Hiphop Area
Hiphop is de poëzie van de straat. De mannen van SoulTrash hosten de hiphop area.
Dichterbij wordt georganiseerd door GRAP, in samenwerking met School der Poëzie, Gemeente Amsterdam, Mokumboot, Westergas en Kunsttraject.
-
Als mijn gedicht maar de komende twee jaar sterk genoeg blijft / Ik schrijf mezelf erin*
©foto door Rosa van Ederen – http://www.rosavanederen.nl/Interview door Janita Monna voor TrouwDichter des Vaderlands Tsead Bruinja is een geëngageerde dichter. Zijn poëzie wil saamhorigheid teweegbrengen, maar net zo goed bij gelijkgezinden perspectieven verbreden. ‘Als ik voor de eeuwigheid zou schrijven, zou ik mijzelf beperken.’‘Wacht even.’ Tsead Bruinja kijkt aandachtig naar een klein tafereel dat zich afspeelt in het café waar we hebben afgesproken. Een vrouw heeft haar portemonnee laten vallen. Haar pasjes vormen een zon op de grond. Als de vrouw haar spullen weer heeft opgepakt, hervat Bruinja het gesprek. “Hoe die pasjes liggen, of daar een spannende structuur in zit, daar let ik op.” Dit soort toevallige momenten ‘jat’ hij graag. Hij slaat ze op in zijn hoofd, schrijft ze op in een notitieboekje. Bankpasjes op een cafévloer kunnen materiaal zijn voor poëzie.Vanwaar die titel?“Het is een onaffe zin, die suggereert dat er iets volgt. Die zin is de titel van een reeks die ik maakte voor Alexander Hutchison, een Schotse dichter, ik ontmoette hem ooit bij een poëziefestival. We deelden een liefde voor muziek, voor poëzie, voor het goede leven. Ik voelde me diep verbonden met hem. Hij stierf in 2015. En toen hij er niet meer was, dacht ik: wat als ik in plaats van één iemand, een heel bos van hem maak? Probeer het je eens voor te stellen, je geliefde of je kind als een groep.”je moet me loslaten zegt het bos de oude manjij weet niet wat het is dat ik dan los zou latenzegt het bos de jonge man“Het is een van de belangrijkste dingen die ik de afgelopen jaren maakte. Ik probeer hier iets dat in de buurt komt van het rituele, het mystieke. Het is een kwetsbare reeks, het zijn gedichten die dichtbij komen.’
Tsead Bruinja (1974) schrijft in het Fries en in het Nederlands en wie dat werk leest – ‘Ik ga het donker maken in de bossen van’ is zijn dertiende dichtbundel –, leert de dichter aardig kennen. Dat hij opgroeide in een Fries dorp, naar school ging in de stad. Dat hij nog jong was toen zijn moeder ernstig ziek werd: moeder zei aan de eettafel tegen een vriendje // ik ben hartstikke kaal // hij geloofde het niet / als stan laurel / tilde ze haar pruik op. Dat zijn vader werkloos raakte in de jaren tachtig: ik zie mijn vader nog aan tafel zitten / pratend met mijn moeder over het opeten van ons huis / als hij niet snel nieuw werk zou vinden.Het is allemaal uit zijn gedichten te halen, net als het moment waarop de liefde voor zijn vrouw begon: die eerste zoen in de kou was een triomf / maar voor mij was het al aan / toen ze achterop sprong. En dat Bruinja inmiddels gescheiden is.Je toont jezelf klussend in het huis van een vriend, we zien je zitten op de wc. Denk je nooit: moet dat allemaal wel in die gedichten?“Ik laat veel van mezelf zien, maar er is genoeg dat privé blijft. Mijn eerste gedichten schreef ik in het Engels. Die waren nogal associatief, gingen alle kanten op. Tijdens mijn studie leerde ik die associaties binnen de perken te houden. Pas toen ik voor het eerst een meer persoonlijk gedicht schreef, over mijn moeder, merkte ik dat ik mensen raakte.“Het persoonlijke maakt mijn poëzie sterker. Laatst schreef ik een gedicht voor een oudere vrouw, over haar bewogen leven en over de liefde. Dat gedicht kreeg pas diepte toen ik mezelf en mijn ex-vrouw erin schreef:in het huis waar ik sinds mijn scheiding alleen woonen soms mijn ex-vrouw nog achter de piano zie zittenlees ik dat wanneer een stervende plots her opleeftdit een teken kan zijn dat het bijna gedaan is“Tegenover het actuele moet iets persoonlijks staan. Als ik poëzie lees wil ik weten: ‘Ja maar wíe zegt dit allemaal, wie is hier aan het woord?’“Daar komt bij: van nature ben ik nogal stil, graag alleen. Door gebeurtenissen, anekdotes, herinneringen op papier te zetten en ze op een podium uit te spreken, blijf ik in contact met mezelf, met mijn verleden, met de mensen om me heen.”Toch is Bruinja allerminst een navelstaarder. We zien hem weliswaar regelmatig in zijn eigen veilige huis, maar wat daarbuiten gebeurt, laat hem niet onberoerd. de dichter is de conciërge van de tijd, schrijft hij ergens, en Bruinja herinnert zijn lezers aan the burning man, een Mozambikaan die in Zuid-Afrika levend verbrand werd; aan een anonieme jongen die zijn land probeerde te ontvluchten in het landingsgestel van een vliegtuig: de avond kauwt met lange tanden / aan zijn bevroren / tenen. Aan grote en kleine gebeurtenissen in politiek Den Haag – de sp-leider bejubelt zichzelf.Zijn werk ligt in het verlengde van hoe hij in de maatschappij staat, vindt Bruinja. “Betrokkenheid bij de wereld was bij ons thuis normaal. Mijn vader was vrijwillig chauffeur op de ambulance en gaf ’s avonds lezingen over openbaar onderwijs. Ik ben geëngageerd, zonder te zeggen dat ik de wijsheid in pacht heb. Ik probeer het goede te doen, als mens en als dichter. Wat dat is? Kijken waar je staat, wie je bent in deze maatschappij, als witte man met je privileges.”Sinds januari van dit jaar is Bruinja Dichter des Vaderlands. Twee jaar lang schrijft hij gedichten bij actuele gebeurtenissen.Was jij, een persoonlijk dichter met oog voor de actualiteit, de ideale kandidaat voor het ambt?“Misschien, maar ik vind mezelf niet de beste dichter van Nederland. Wel schrijf ik graag in opdracht en kan ik onder druk werken. Achteraf ben ik blij dat ik elf jaar geleden geen Dichter des Vaderlands ben geworden, toen was ik ook in de race. Ik was toen te jong, te kwetsbaar.”De gedichten die hij tot nu toe schreef als Dichter des Vaderlands nam hij op in zijn nieuwe bundel. Kritische gedichten over het Nederlandse koloniale verleden: land dat we in kaart brachten / werd handel die we in kaart brachten / werd volk dat we ons aanschaften.Boze, opzwepende gedichten, zoals dat bij de klimaatmars van afgelopen maart: over zes jaar vreet het hele internet een vijfde van alle stroom / de rest gaat op aan diepvriezers waar meelwormen en zeewier / koud gehouden worden om later door een 3d-printer / als bloedrode steak op je bord te worden gedropt / het komt allemaal goedWat maakt je zo boos?“Dat er niet meer gelijkheid is, dat mensen gekwetst worden, dat de planeet er zo beroerd aan toe is, dat het moeilijk is om in een toekomst te geloven. Het klinkt cliché allemaal, maar het maakt me verdrietig.”Kan een gedicht daar iets aan veranderen?“Dat vind ik moeilijk te zeggen. ‘dartel als een vlinder steek als een bij’, dat klimaatmars-gedicht, is een boos gedicht. Ik had er veel research voor gedaan.“Het zal misschien vooral gelezen worden door mensen die er ongeveer hetzelfde over denken. Onder hen kan het een gevoel van saamhorigheid teweegbrengen, en het zou hun perspectief iets kunnen verbreden. Dat zie ik wel als ‘nut’ van zo’n gedicht, zoals het ook troostend kan zijn.“In de Dichter des Vaderlands-gedichten diep ik een ervaring of een toestand uit en geef daar woorden aan. Ik drijf soms een beetje de spot met mijn eigen stem en wijsheid. Zo bekeken hebben die gedichten ook iets clownesks. En als ze andersdenkenden bereiken, zou dat mooi zijn.”Een Dichter des Vaderlands moet snel op het nieuws reageren. Als er ’s ochtends iets gebeurt, wordt er ’s avonds een gedicht van jou verwacht. Is dat lastig?“Een gedicht kan in een uur klaar zijn. Dat heb ik het liefst. Soms, zoals bij de aanslag in Utrecht in maart, houd ik de hele dag het nieuws in de gaten, en ga daarna schrijven. Meestal lukt het dan.“Maar ik doe ook weleens een week over een gedicht. Dan zit ik te klooien met zinnetjes en structuren. Haal je een woordje weg of verander je het perspectief, of de tijd, dan moet alles anders. Dichten is als muziek componeren: er is een probleem dat aan het begin naar een bepaalde oplossing zoekt, een slotakkoord, een open einde.”Zijn gedichten bij de actualiteit bestand tegen de tijd?“Niet allemaal. Er zullen gedichten zijn waarvan mensen over vijf jaar denken: waar ging dat in hemelsnaam over?’“Dat vind ik niet erg, zolang het gedicht de komende twee jaar sterk genoeg blijft, is dat prima. Als ik voor de eeuwigheid zou schrijven, zou ik mijzelf beperken. Ik kijk uit naar het moment dat niemand nog weet wie Mark Rutte ook weer was.”Het gedicht waarmee je je als Dichter des Vaderlands voorstelde, ‘voor volk en moederland’, opent met de regel: nederland je gaf mij een dubbele tong. Wat is jouw eerste taal?“Het Fries. Hoewel, niet als schrijver, ik schreef eerder in het Nederlands dan in het Fries. Mijn Friese woordenschat is kleiner dan mijn Nederlandse. Dat komt doordat ik niet in die taal naar school gegaan ben en ik meer in Nederlands heb gelezen dan in het Fries. Maar door ook in mijn moedertaal te gaan schrijven, veranderde er iets in mijn Nederlandse gedichten. Die werden helderder.“Fries ligt dichterbij mijn hart, het zingt meer in m’n hoofd, de klanken worden gevormd op een andere plek in mijn mond, waardoor mijn stem ook anders klinkt als ik Fries lees. Mijn band met taal is emotioneler. Als ik Nynke Laverman hoor zingen, dan raakt me dat fysiek.“Iets vergelijkbaars heb ik met het Zeeuws-Vlaams van Broeder Dieleman of het Gronings van Ede Staal – klank fascineert me. Dat je hoort waar iemand vandaan komt, het ontroert me.”Juist daarom wil de Dichter des Vaderlands, die ook ‘ambassadeur voor de poëzie’ is, graag een bloemlezing maken met gedichten in alle talen die Nederland rijk is.Bruinja: “Ik ga de provincies in, op zoek naar poëzie in het Drents, het Limburgs, het Stellingwerfs, het Papiaments. In elke taal, in elk dialect vind ik ten minste tien goeie gedichten. Zeker weten.”Hij schrijft, treedt twee à drie keer in de week op. Bruinja’s agenda is vol. En dan geeft hij ook nog les. ‘Creatief schrijven’.Wat leer je je studenten?“Het belang van de vorm, het belang van gedichten als manieren van denken. En we lezen veel. Ik laat mijn studenten bijvoorbeeld zien hoe Martin Reints het woordje ‘en’ gebruikt in zijn gedichten, en hoe hij schrijft over het mooie bedrag op de teller van de benzinepomp. Ik wijs ze op de verwondering in het werk van K. Michel. Of op de mooie zinnetjes van F. van Dixhoorn: Wat is lekker bij wat?“Jarenlang schreef ik al dat soort mooie zinnetjes op. Ik hoorde ze in interviews, las ze in de krant, gebruikte ze in mijn poëzie. Dat doe ik nog steeds. En deze blijft briljant.”P.s. bij het stuk in de krant staat een andere titel dan bij het stuk online, vandaar de twee titels. In de krant stond onderstaand gedicht bij het stuk:ik ga het donker maken in de bossen vanje moet me loslaten zegt het bos de oude manjij weet niet wat het is dat ik dan los zou latenzegt het bos de jonge manik zag een geest opgebouwd uit geestendie met elkaar vrijden en stredeneen schokkend lichaamdat dan eens de armen ter hemel wierp in extaseen dan weer misselijk op haar knieën lagik zag een zieke mens met een glimlachen stak mijn hand door de broze bottenvan zijn slappe ribbenkastik zocht medicijnals deze wereld onderdeel is van iets wat één isdan is dat één een één waaraan iets mistuh dat kan nietbrandt het de bos mannendoorruist alséén op de wind
©foto door Rosa van Ederen – http://www.rosavanederen.nl/ -
Iedereen kan het leren– interview in de Volkskrant over mijn werk als docent Creative Writing aan ArtEZ te Arnhem
Rubriek: 180 gradenDoor Anna DeemsOude opvatting‘Lessen in creative writing zijn zinloos. Schrijven kun je niet leren. En schrijvers moeten niet lesgeven, die moeten gewoon schrijven.‘Ik heb veel avonden gepresenteerd bij het Poetry International Festival Rotterdam. Dan moest ik dichters aankondigen en in elke bio stond dan dat ze creative writing gaven – jémig, dacht ik. Ik zag dat echt als een soort verraad en vond dat je een autonoom kunstenaar moest zijn.‘Ik gaf soms, deels voor het geld, wel les op middelbare scholen. Dan gaf ik bijvoorbeeld een workshop in het kader van de dichtwedstrijd voor de Nationale Herdenking op de Dam. Dat leverde eens een winnend gedicht op, en ik was trots toen de jonge dichter dat voordroeg op de Dam. Maar het leverde ook veel verplichte werkjes op van leerlingen die zich er snel vanaf wilden maken, en docenten vonden het zo oninteressant dat ze ondertussen werk gingen nakijken. Die lage betrokkenheid en mijn gevoeligheid daarvoor verbeterden mijn kijk op lesgeven niet.’Kantelpunt‘In 2008 was ik genomineerd als Dichter des Vaderlands. Ik verloor mezelf in die hele publiciteitsheisa en campagne rond de verkiezingen, draaide overuren en maakte mijzelf zo overspannen. Uiteindelijk won Ramsey Nasr. Ik heb er een beetje een tik van gehad en had een paar jaar tabak van de poëzie. Ik vond het gedoe, een verzameling trucjes, ook bij mezelf. Toen Frank Tazelaar, hoofd opleiding creative writing bij ArtEZ, me in 2012 vroeg om les te geven, zag ik dat niet echt zitten. Maar ik ben niet zo goed in ‘nee’ zeggen en had altijd met veel plezier opgetreden bij het literatuurfestival Wintertuin, waar Frank artistiek directeur is. Ik moest dus aan de bak.‘Toen ik les ging geven, moest ik opnieuw naar mijn poëzieverzameling kijken. Ik ging dichters herlezen, moest gedichten kiezen die ik goed kon gebruiken als lesstof en kunnen verwoorden waarom ik iets zo goed of interessant vond. Dat heeft mijn liefde voor poëzie opgefrist, het blies het stof eraf.‘Ook het werken met jonge schrijvers die ontzettend gemotiveerd waren, werkte inspirerend. Ik kon alles meegeven wat ik in al die jaren had geleerd, van op het podium staan, van alle redacteuren met wie ik had gewerkt en van vrienden die meelazen en commentaar gaven. Ik werd na verloop van tijd zelfs kerndocent en mocht meepraten over de vormgeving van de opleiding, mee op reis naar Berlijn en een projectweek maken, waarin studenten samenwerkten met een balletdanser en een muzikant.’Nieuwe opvatting‘Iedereen kan groeien in creatief schrijven, op welk niveau je ook schrijft. En door les te geven, word je zelf ook een betere schrijver. Met aandacht naar je werk kijken maakt je bewuster van wat je doet, en met aandacht naar het werk van andere schrijvers kijken dwingt je om iets anders te doen in plaats van steeds weer hetzelfde.‘Het geldt misschien wel voor al het werk, ook als je bijvoorbeeld loodgieter bent: ga vooral lesgeven in wat je doet. Er wordt gezegd dat je voor elk beroep tienduizend uur moet maken voor je dat echt kunt. Door een ander iets te leren, kun je daar nog beter in worden. Al die stappen die je normaal onbewust neemt, moet je kunnen uitleggen.’Effect‘Ik ben een betere dichter geworden. Ik ben me bewuster van mijn eigen proces en heb een kritischer blik. Ik zie bijvoorbeeld dat wat studenten fout doen, zoals bepaalde clichés gebruiken, ik zelf ook fout doe. Mijn werk wordt ook verfijnder. Doordat ik studenten voordrachten laat opnemen om te gebruiken voor het redactieproces van hun gedichten, doe ik dat zelf ook weer meer.‘Ook als mens heeft het lesgeven mijn blik verruimd. Ik geef les aan verschillende soorten mensen, die een heel ander discours kennen dan mijn generatie over zaken als ras, gender en seksualiteit. En ik heb echt leren kijken naar hoe ik commentaar geef en hoe ik soms oordelen moet opschorten. Zo dacht ik eerder als iemand zijn werk niet op tijd had ingeleverd dat diegene een beetje lui was, maar vaak zit het toch anders. Dan had iemand keihard gewerkt, maar moeite met de juiste ingang vinden. Of ik begeleidde een student met een roman en ik had veel kritiek op foutjes en slordigheden daarin. De begeleiding leek niet te werken, tot we gingen praten over de personages en wat daar nog te halen viel qua dynamiek.‘Het geeft vervulling wanneer je studenten ziet groeien. Soms zie je dat ze bij mij in de les echt moeite hebben met poëzie, maar dan later een dichtbundel uitbrengen, contracten krijgen en prijzen winnen. Het geeft voldoening te zien hoe zo veel mensen nog poëzie ontdekken, zo’n kwetsbaar genre met relatief weinig lezers.’Foto door Ivo van der BentPOËZIE VOOR BEGINNERSAspirerend poëzielezer? Tips van Tsead Bruinja voor ‘instappoëzie’:– De bloemlezing van Arie Boomsma: Met dat hoofd gebeurt nog eens wat– Werk van de vorige Dichter des Vaderlands: Ester Naomi Perquin– Voor wat meer conceptuele poëzie, in vrij eenvoudige heldere taal: werk van K. Schippers en K. Michel– Ga naar poëzieavonden, zoals Woorden Worden Zinnen, Poetry International en Nacht van de Poëzie -
Het jarige Poetry International vroeg mij als Dichter des Vaderlands om een jubileumgedicht. Ik schreef onderstaand gedicht met glansrollen voor Robert Anker (goede vriend, bewonderd dichter en oud-bestuurslid van Poetry) en Les Murray. Murray hoorde ik tijdens mijn allereerste bezoek aan Poetry in 1998 een geweldige 'Verdediging van de poëzie" geven die ik iedereen aanraad: http://www.lesmurray.org/defence.htm
het grote langzame gedicht & de vogelverjager
ik was onderweg naar het koppige lichaam van robert anker
en ik dachteen geslaagd gedicht valt minder snel uit elkaar dan een gedicht
het geeft je tijd om het kwijt te raken
afstand te nemenmaar je blijft in de buurt
ik was onderweg naar het koppige lichaam van robert anker
het lag in zijn eetkamer op de koeling
vogel gevlogen dacht iken het is niet dat je zijn gedicht begrijpt maar je kunt het volgen
het gedicht dat je kunt maken is niet even groot
maar je komt een eindje weet dat het in de toekomst ligt
les murray zei dat elk onbeschadigd mens
twee geesten heeft en een lichaam
de ene geest is die van het wakkere bewustzijn
de andere is die van het dromenwij worden in beslag genomen wanneer we slapen
we komen er niet los van als we wakker zijnwanneer je het gedicht dat je kan lezen
kunt schrijven
geef je het weg
voordat het uit elkaar valtik was onderweg naar het koppige lichaam van robert anker
opgejaagd volgens de ene onderweg hoopte de andere
verraden zei hij zelf een week ervoor
en nam een hap chocola wegens de ophanden zijnde operatie
belde met de tandarts en maakte een afspraak
die hij niet zou halenbuiten stond de vogelverjager te dromen
ik vroeg mij af of we bij het gedicht horen
of bij ons lichaam met al mijn geestenen bad een leugen
![Anker Robert [2016] ©David Anker](https://tseadbruinja.com/wp-content/uploads/2019/06/mt_imported_image_1757406867.jpg "Anker Robert [2016] ©David Anker")
© David Anker -
In januari van dit jaar werd Tsead Bruinja (1974) de nieuwe Dichter des Vaderlands. Nog geen halfjaar later is er zijn nieuwe bundel 'Ik ga het donker maken in de bossen van'. Dat is een opmerkelijke timing, maar allerminst een doorzichtig verkooptrucje.De output van zo'n publiek dichterschap – of het nu om een nationale, stads- of dorpsaanstelling gaat – verschijnt regelmatig als afsluitende bundel (denk aan Anne Vegter), of afzonderlijke gedichten vinden later hun weg naar de 'reguliere' bundels van de dichter. In het laatste geval wordt de gelegenheid of opdrachtgever vaak even aangestipt in de verantwoording. Bruinja's nieuwste bevat een aantal gedichten die als Dichter des Vaderlands gepubliceerd zijn en/of duidelijk op de actualiteit geïnspireerd zijn; een verantwoording of markering als zodanig ontbreekt opmerkelijk genoeg. Eigenlijk is dat heel toepasselijk, gezien Bruinja's engagement binnen en buiten zijn gedichten. Wat hij voor 'Nederland' schrijft en wat 'voor zichzelf' sluit goed bij elkaar aan, of niet te zeggen dat loopt door elkaar….Lees de hele recensie op:
-
De uitzending van Kunststof over het spreken met een accent, de nieuwe bundel 'Ik ga het donker maken in de bossen van' (Querido), de invloed van mijn moeder op mijn werk en het Dichter des Vaderlandsschap staat nu online:
Op de tegel staat een vertaling van Phil Collins door Martine Bijl.'Een huis, een hemelboog' staat erop en 'I.M. Phil Collins maar die leeft!'– geïnspireerd door haar toespraak bij de Vertaalslag in 2012:"Het was even slikken voor Phil Collins, toen hij de Nederlandse vertaling zag van de musical Tarzan. Er stond iets anders dan hij geschreven had. Een zekere Martine Bijl had zijn songs veranderd, zag hij toen hem in het Engels werd voorgelegd wat de Nederlandse cast zou gaan zingen. Neem het openingslied. Two worlds, one family, had hij geschreven. Nu stond er: Een huis, een hemelboog. Dat was niet de bedoeling. Wie dacht die mevrouw wel dat ze was?…"Een toelichting vind je via:Op de foto staan presentatrice Jellie Brouwer en ondergetekende. De foto werd genomen door Jannekee Kuijper. -
Uit het Helders Weekblad, 29-05-2019:
"Dichter des Vaderlands'; Rondje Cultuur Huisduinen weer een succes
DEN HELDER De zevende editie van het Rondje Cultuur Huisduinen ging zondag 26 mei van start. De opening in het dorpshuis werd verricht door Kees Boelema Robertus, directeur van het Marine Museum. "Voor velen die naar de kust gaan is het een bestemming, voor zeevarenden is het een vertrekplaats, de zee verbindt de werelden. " Met het luiden van de scheepsbel was de opening een feit.'
HISTORISCH Het dorpshuis was ook de start van de historische rondleiding door Jack Ambriola. "We beginnen direct bij het kerkje, het is het zoveelste kerkje, het juiste aantal is niet bekend. De directe voorganger van dit kerkje was van hout, in 1851 gebouwd en werd in 1896 weer afgebroken en op de fundamenten is dit kerkje gebouwd." Op deze dag is in dit kerkje een expositie van nautische ornamenten en replica's van schepen op schaal nagemaakt.
DICHTER DES VADERLANDS Het Dichtershuisje wordt regelmatig bewoond door Felix Rottenberg. Een intiem huisje waar de informele bijeenkomsten vandaag plaatsvinden. Een warm welkom door de bewoner: "Wil je koffie, thee of heerlijke aardbeien?" Felix over Tsead Bruinja: "Het is een eer voor Nederland dat Tsead Bruinja dit jaar dichter des Vaderlands is." Tsead: "Ik vind het belangrijk om eerst door middel van mijn gedichten te laten zien waar ik vandaan kom en dat is voor een deel uit Friesland." Met humor en smeuïge verhalen 'omlijst' hij zijn werk, draagt een aantal gedichten voor uit onder andere zijn gedichtenbundel 'Kapstok'. Tsead: "Ik ben nog nooit eerder in Huisduinen geweest, het is een zeer prettige kennismaking, leuk publiek en ik heb een fijne voordracht gehad." De sessie van dertig minuten wordt afgesloten door de stadsdichter Marja Lely met een van haar gedichten: 'Kantelpunt'.
EXPOSANTEN Een tuin gemarkeerd met de Huisduiner trots: de Lange Jaap, geeft de openstelling van een locatie aan. In galerie Paal Nul exposeert Jannie Visser. Haar schilderijen met kleurige katjes springen eruit. "Ik heb al heel lang katten, ik ken de structuur, hun uitdrukkingen." Jannie schildert al van jongs af aan en heeft later ook enige lessen gevolgd. Op de Badhuisstraat 96c kijken bezoekers geïnteresseerd naar de Jutzz sieraden, beeldhouwen en glas in lood van Marjolein Stolk. "Vroeger werkte mijn vader met glas in lood en die heeft mij het vak geleerd, hij is overleden en ik heb het bedrijf overgenomen." Dit werk doet ze al zo'n twintig jaar maar ook organiseert ze workshops. Johan van der Horn is fotograaf en staat met een drietal grote foto's – lijkend op schilderijen – op het woonadres van Benno en Marijke Jutte. "Ik ben fotograaf maar ik voel me meer een schilder". Hij heeft de klassieke meesters bestudeerd. "Licht is de essentie van mijn werk maar ook de verstilling."
SUCCES Er was zoveel meer. Beeldende kunstenaars, kunstnijverheid, schilderijen en muziek. Ook het zevende Rondje Cultuur Huisduinen is weer een succes geweest door toedoen van de organisatie, locatiehouders, exposanten en de vele bezoekers. Op naar het achtste Rondje Cultuur Huisduinen in 2020."
Op deze middag waren er optredens van Felix Rottenberg, Menno Veenstra, Titus Zoutendijk, Marja Lely, Yanaika Zomer, Jack Beneker, Gert de Nooy, Jeroen Wielaart
Gerlof Boers, Luc Mermuys, Gert de Nooy, Yanaika ZomerWebsite festival: https://rondjecultuurhuisduinen.nl/
Tsead Bruinja 