Tsead Bruinja

De ets is gemaakt door Mirka Farabegoli
(www.mirkafarabegoli.com/)

 

Mijn moeder en tante overleden beiden aan de gevolgen van borstkanker en toen een goede vriendin me belde met het nieuws dat ook zij borstkanker had en twijfelde over het weg laten halen van haar borst, omdat ze zo trots was op haar lichaam, schreef ik dit gedicht.

BEDEVAART

er moet ergens een borstenbegraafplaats zijn
een laatste rustplaats voor onze moeders
zusters en vrouwen hun afgesneden
theezakje c75 of dubbel d

een plek waar ze heen kunnen
als ze last hebben van fantoompijn
of genieten van fantoomgenot

en wij zonen broers en vaders kunnen stilstaan
niet bij het verlies van leven 
maar van een hap leven

een oord waar de borsten wachten
op hereniging met de lichaamsdelen
waar ze bij hoorden

netjes bevroren
gebalsemd
of in een minuscule urn

er moet ergens een begraafplaats zijn
voor de trots van onze vrouwen

een eindpunt

voor een bedevaart van melk
lust en verdriet

*

BEAFEART

der moat earne in boarstebegraafplak wêze
in lêste rêstplak foar ús memmen
susters en froulju harren ôfsnijde
teesekje 75c of dûbel d

in plak dêr't se hinne kinne
at se lêst ha fan fantoompine
of genietsje fan fantoomgenot

en wy soannen broers en heiten stilstean kinne
net by it ferlies fan libben
mar fan in hap libben

in oarde dêr't de boarsten wachtsje
op it wersjen mei de lea
dêr't se by hearden

netsjes beferzen
balseme
of yn in minuskule urne

der moat earne in begraafplak wêze
foar de grutskens fan ús froulju

in einpunt

foar in beafeart fan molke
lust en fertriet

 

© Tsead Bruinja

Toen ik dit gedicht inlas, moest ik denken aan een van de eerste Friese gedichten die ik schreef. Minstens twaalf jaar nadat mijn moeder voor het eerst in het ziekenhuis opgenomen was en tien jaar na haar overlijden, maakte ik schoon bij uitgever Wolters-Noordhoff te Groningen. Waarschijnlijk was ik net begonnen met het lezen van Friese poëzie en geïnspireerd door het werk van mensen als Albertina Soepboer en Tsjêbbe Hettinga schreef ik onderstaand gedicht op gele post-its die ik van de vele bureau's leende.

 

ÉÉN BORST

in het ziekenhuis rende ik de trap op
sloeg ik treden over

stoof in de gang vlak voor mijn moeder langs
zag haar niet

thuis had ze nooit een ochtendjas aan
thuis hing zoiets in de kast

kijk maar

ze knoopt het bovenstuk
van haar pyjama
weer open

en ik weet niet meer wat ik verwachtte
waar haar borst was
leek het dichtgeschroeid

het zag er netjes uit

moeder zei aan de eettafel tegen een vriendje

ik ben hartstikke kaal

hij geloofde het niet
als stan laurel
tilde ze haar pruik op

kijk maar

ze was daarvoor een keer van de trap gevallen
en een poosje buiten westen geweest

ze was een keer misselijk
omdat de nieuwe hagelwitte televisie
pijn aan haar ogen deed

*

IEN BOARST

yn it sikehûs rûn ik hurd de trep op
sloech ik treden oer

stode yn ’e gong lyk by mem del
seach har net

thús hie se noait in ochtendjas oan
thús hong soks yn de kast

sjoch mar

se knopet it boppestik
fan har pyama
wer iepen

en ik wit net mear wat ik ferwachte
wêr’t ien boarst wie
like it tichtskroeid

it seach der kreas út

mem sei oan ’e iterstafel tsjin myn maat

ik bin hartstikkene keal

hy leaude it net
as stan laurel
tilde se de prûk op

sjoch mar

se wie dêrfoar in kear fan de trep fallen
en in skoftsje út ’e wei

se wie in kear mislik
omdat de nije hagelwite televyzje
har sear oan de eagen die

 

© Tsead Bruinja

De geboorte van het zwarte paard
www.uitgeverijcossee.nl/

(Mijn moeder met haar ouders en mijn jongere zusje voor het huis van mijn opa en oma in Oostrum)