Tsead Bruinja

Zo nu en dan denk ik na over de 'gevaarlijke poëzie'-discussie, die volgens mij vooral gaat over poëzie die ruig is of die een bepaalde shock value heeft.

Toen ik zestien was, was het niet Gottfried Benn, maar kunstenaar H.R. Giger (o.a. ontwerper van Aliens) die me bij mijn jeugdige ballen greep. Dat gebeurde in de plaatselijke speelgoedwinkel, waar ik een jaar daarvoor nog had zitten staren naar de nieuwste Transformers. Ik verplaatste me steeds meer naar het andere deel van de winkel, waar boeken en tijdschriften werden verkocht en vond daar een Tasschen uitgave van het werk van Dali en Giger.

Op een doordeweekse middag na schooltijd en huiswerk bladerde ik door beide boeken en verbaasde me over de met poep doorweekte luier van Dali, die zijn schaamte of angst moest uitbeelden en schrok van de wrede beelden van de Zwitser Giger, die met enige regelmaat de kelder van zijn vader, die apotheker was, indook om daar wat 'medicijnen' tot zich te nemen. 

Mijn medicijngebruik beperkte zich tot bessenjenever met jus, rum, wodka en bier in die tijd, maar tijdens mijn studie in Groningen begon ik met LSD te experimenteren en tijdens een van die trips, kwam de gevaarlijke 'poëzie' uit mijn jeugd terug.

Ik kan de afbeelding op internet zo snel niet vinden, maar tijdens een trip zag ik een beeld dat duidelijk voortkwam uit het boek dat ik destijds in Kollum gekocht had. Giger laat op een schilderij een grote hoeveelheid achterkanten van vuilniswagens 'morfen' met vagina's, waarna er een groot aantal baybhoofdjes te zien zijn, die op een volgende pagina ineens allemaal pikken pijpten.

 Dat laatste beeld werd door de LSD en mijn onderbewuste veranderd in Mount Rushmore, waarbij uit de monden van de presidenten een waterval van sperma vloeide.

 

Maar waarom vertel ik dit? Ik weet het nog niet. Ik wil niet beweren dat gevaarlijke poëzie onmogelijk is en neem het voorwoord bij Harmens' bloemlezing Ik ben een bijl serieus, ook al ben ik het op veel punten niet met hem eens.

Natuurlijk zou ik met een gedicht de wereld op zijn kop willen zetten, maar ik kom niet veel verder dan enkele beelden die toevallig opdoemen tijdens het schrijven, waarschijnlijk vanuit de muziek van de taal en het verlangen om de wreedheid die ik in de wereld zie zo nu en dan te in een gedicht vorm te geven, zodat het publiek bij een voordracht er kennis van kan nemen of zodat ik mezelf niet meer zo machteloos en smerig voel:

uw plaats in ons meedogenloze archief

ze sloegen haar kinderen zo hard

dat ze wel de kamer uit moest komen

leuk voor kinderen

knutselen, spelletjes, kleurplaten

 

de vrouwen slapen `s nachts in gebouwtjes

de mannen liggen buiten in de kou

 

leuk voor mannen

topsalaris, goed, betaalde, baan, reiskosten

 

moeder wordt achter in de legertruck gezet

en mishandeld

 

leuk voor moeders

bloemen, iets, hartigs ontbijt op bed

 

het leger roofde het geld

trok haar van de wagen af

 

goed voor uw wagen

primer was olie

nieuwe banden van quickfit

daarna werd ze door meer dan tien mannen

verkracht geslagen en in de lokale taal

uitgescholden

 

het beste voor slachtoffers van verkrachting

opvang, medische zorg

juridische begeleiding

het is verstandig hier niet te lang mee te wachten

want hoe langer je wacht

hoe groter het gevaar

dat bewèèèismeaterièl

verdwêèèènt

of verklaringen

hobbel in de weg

onzekerder worden