Mag ik je attenderen op het nieuwe boek van mijn geliefde, Heidi Koren?
Net verschenen bij Hollands Diep: Dat zijn wij zelf van Heidi Koren
'Ontroerend en intrigerend' – Wilfried de Jong
In Dat zijn wij zelf richt een vertwijfelde dochter zich in brieven tot haar pas overleden moeder, omdat ze haar mist, maar ook omdat ze vat op haar en haar afwijkende denkbeelden probeert te krijgen. Hoe kon haar moeder de laatste jaren zich zo afkeren van het wereldnieuws en zich zo gaan vastklampen aan kwakzalvers en hun complottheorieën over de farmaceutische industrie? Wat sprak haar aan in de denkbeelden van een antisemiet als David Icke die beweert dat buitenaardse repitielenwezens de aarde hebben overgenomen? Is er een link te leggen met het verhaal van haar vader Leendert Ridderikhof die in 1941 gearresteerd werd voor het beramen van een aanslag op Nederlands grootste landverrader Anton van der Waals en die heldendaad moest bekopen met vier jaar Sachsenhausen en bij thuiskomt een onverschillig Nederland aantrof? Dat zijn wij zelf is een vaak tedere en soms woeste bespiegeling over de relatie tussen moeder en dochter, familie, rouw, en over hoe een oorlogstrauma en een wereldwijde pandemie een gezin uit elkaar kan trekken.
Heidi was afgelopen week te gast bij Met het Oog op Morgen op Radio 1. Dat gesprek staat hier: https://on.soundcloud.com/U3U7hoSvb6wy1gpE8
Daarnaast werd ze geïnterviewd door de EO voor hun pagina ‘Ik mis je’: https://ikmisje.eo.nl/artikel/heidis-moeder-overlijdt-onverwachts-als-ik-meer-had-geweten-over-mijn-moeders-jeugd-had-ik-haar-beter-begrepen-toen-ze-er-nog-was
Misschien wel de meest gelukkige schrijfster van Nijmegen (podcast)
Heidi Koren is misschien wel de meest gelukkige schrijfster van Nijmegen. In deze 74e aflevering van 024/7 praat Joris van Meel met Heidi over haar bijzonder omslachtige route om schrijfster te worden. Over haar tijd als stadsdichter van Nijmegen, en over eenzame uitvaarten. En over de dood van haar moeder, die de basis vormde voor haar nieuwe boek ‘Dat wij wij zelf’ (Hollands Diep).
https://www.0247.nl/episode/74-heidi-koren-misschien-wel-de-meest-gelukkige-schrijfster-van-nijmegen/ (Site 024/7)
https://open.spotify.com/episode/0IuSrK1z2x2amAClTwMKRK?si=b0fde87a4caa4816 (Spotify)
Heidi ontdekt verborgen trauma na de plotselinge dood van haar moeder: ‘Hoe kon ze een normale jeugd hebben?’ (De Gelderlander)
Woedend was ze. Precies in de periode dat schrijver Heidi Koren en haar moeder samen uit een conflict probeerden te komen, ging ze plotseling dood. Koren dook in haar familieverleden en vond in een verborgen kistje informatie die alles in een ander daglicht zette. ,,Wat weten we nou eigenlijk van elkaar?”
Door Anne Nijtmans
Op het moment dat de Nijmeegse zich twee maanden had vrij geroosterd om een roman af te maken, werd haar moeder dood gevonden. Ze lag naakt op de vloer. Ze kwam net onder de douche vandaan, dat was te ruiken aan haar haren. Ze was 70 jaar.
Behalve verdrietig was Koren ook boos. ,,Ik wilde haar wel uit de kist trekken en door elkaar schudden. We zaten midden in een clash waar we voorzichtig uit aan het komen waren. Gelukkig hadden we het weekend voor haar dood goed contact gehad. Maar we waren nog lang niet klaar.”
Ze begon met het schrijven van een brief aan haar moeder en kon niet meer stoppen. Het werd het begin van de roman Dat zijn wij zelf.
Waar ging de ruzie met je moeder over?
,,Ze was altijd al geïnteresseerd in alternatieve geneeswijzen. Maar in de coronatijd keerde ze zich radicaal af van de medische zorg en wetenschap en ging ze mee met de complotdenkers die zich toen lieten gelden. In die ideologie beet ze zich helemaal vast. Ze dreef me tot wanhoop.
Mijn oudere broer nam de telefoon niet meer op als ze belde. Ik wel, maar ik had mezelf niet in de hand en werd toch boos als ze weer met die theorieën aankwam. Ik vind het niet mooi van mezelf, maar ik realiseer me nu dat ik op haar neerkeek omdat ze die ideeën had. Maar we wilden er wel uitkomen, omdat we elkaar niet kwijt wilden. Uiteindelijk hebben we zelfs gesprekken met een mediator gehad.”
Was het contact voorheen wél goed?
,,We hebben jarenlang een fijne moeder-dochterrelatie gehad. Niet héél intiem toen ik jong was. Ze was een traditionele huisvrouw, ik was een opstandige puber en vond dat ze over zich heen liet lopen. Maar toen ik zelf moeder werd, kregen we een hechte band. In die tijd ging ze scheiden, ze vond een huisje op de Veluwe, aan de rand van het bos, met een grote tuin.
Ze is hulp voor zichzelf gaan zoeken, wel in de alternatieve hoek: therapieën met reiki, zoeken naar ‘het innerlijke kind’, dat soort dingen. Ik zag dat toen als onschuldig. We kwamen veel bij elkaar, mijn kinderen logeerden graag bij haar, we wandelden samen met haar en mijn honden. En de liefde voor gezond en lekker eten heb ik van mijn moeder meegekregen.”
Hoe kwam het dat je je moeder na haar dood ging schrijven?
,,Ik ben schrijver. Dat is de manier waarop ik me uit. En, heel praktisch, ik had er op dat moment de tijd voor. Ik had vrij genomen om aan een roman werken in het oude tuinhuisje van Jan Wolkers in Amsterdam. Ik was in shock door haar plotselinge dood, daarom begon ik mama te schrijven. Ik begon met onderzoeken wat er was gebeurd.
Achteraf begrijp ik niet hoe ik dit verhaal over het hoofd heb kunnen zien. Ik wist het en wist het niet
Ze had al enkele jaren gezondheidsklachten, maar ze legde haar lot in handen van alternatieve therapeuten met vage therapieën en rituelen. Toen ze echt nauwelijks meer wat kon, ging ze pas naar de huisarts. De reumatoloog constateerde spierreuma, maar er was verder onderzoek nodig. Dat is er niet meer van gekomen omdat ze overleed.”
Vervolgens keek je steeds verder terug in het verleden. Waarom?
,,Ik wilde begrijpen waarom ze zich zo overgaf aan die complottheorieën. Ik ben de verslagen van de gesprekken met de mediator gaan nalezen. Die benoemde dat ze een tweede generatie oorlogsslachtoffer was. Daar wilde ze toen niet op ingaan. Ik wist dat haar vader, mijn opa, in concentratiekamp Sachsenhausen had gezeten. Hij was politieman in Rotterdam en werd opgepakt toen hij een verrader wilde liquideren, maar zelf verraden werd.”
Is er ooit gepraat over wat je grootvader in het concentratiekamp heeft meegemaakt?
,,Nee. Achteraf begrijp ik niet hoe ik dit verhaal over het hoofd heb kunnen zien. Ik wist het en wist het niet. Mijn grootvader heb ik niet gekend, ik was te klein om hem te herinneren. Hij stierf aan een hartaanval toen hij 60 was. Hij heeft kort voor zijn dood een verslag geschreven over wat hem is aangedaan.
Het zat in een kistje met andere oude papieren en brieven. Ik wist dat mijn moeder een kistje met familiedocumenten had, we zouden het ooit samen doorspitten, maar dat was er nog niet van gekomen. Op een nacht werd ik wakker met de gedachte: ik moet die kist vinden! Ik vond hem diep onderin de kledingkast van mijn moeder.”
Bio
Heidi Koren debuteerde in 2015 met de poëziebundel Gedachten over een mogelijk einde (Voetnoot). In 2018 studeerde ze af aan de Schrijversvakschool Amsterdam met de roman Hawaï 2000 die in 2019 verscheen bij Uitgeverij Vrijdag. In mei 2020 verscheen haar tweede poëziebundel Wie dit leest is gek (Vrijdag). Heidi was stadsdichter van Nijmegen van 2021 tot 2024. Naast dichter en schrijver is Heidi Koren docent creatief schrijven (o.a. voor de Schrijversacademie) en werkt ze bij Lindenberg Nijmegen als teamleider VO. In 2023 rondde ze haar Master Kunsteducatie af aan de Fontys Hogeschool Tilburg.
Een stukje lezen? Dat kan via: https://www.bruna.nl/boeken/dat-zijn-wij-zelf-9789048874187. Dit is de eerste pagina:
Koens boekenkast: een aangrijpende ode aan een moeder…
Door Koen Eykhout
05-04-2025
Koen Eykhout recenseert voor De Limburger jaarlijks zo’n 160 boeken. Ook deze week vult hij zijn boekenkast aan met drie nieuwe exemplaren. Welk boek mag je niet missen?
Het gaat nooit voorbij
Godallemachtig, denk je tijdens het lezen van de autobiografische roman 'Dat zijn wij zelf' (Hollands Diep) van Heidi Koren, je zult maar zo’n moeder hebben. Of hebben gehad, want ze is er niet meer, de moeder van de schrijfster. Het boek moet een ode aan haar zijn, volgens de achterflap, maar daar denk je in eerste instantie anders over. Moeder zegt tegen haar volwassen dochter dingen als ‘Hè hè, eerst even mijn meisje vasthouden’ of ‘Het was weer een dag met een gouden randje, liefje, dankjewel’. Rillingen over je rug. Aangeleerd. Nep. Geforceerd. Bovendien valt ze tijdens haar ernstige ziekte voor allerlei kwakzalvers, waar haar dochter, de schrijfster, moeilijk mee kan omgaan. De ergste is ene Amira met haar bioresonantie-apparaat. Maar dan ineens kantelt het verhaal. Ga je begrip opbrengen voor de moeder, gestorven in 2023. Er is bijvoorbeeld een door een val zwaar gewond en later verslaafd geraakt zoontje. Maar, denk je bij jezelf, er moet meer zijn waardoor de dochter trui en jas draagt van de overleden moeder en de playlist van haar op de telefoon op repeat heeft staan. De schrijfster laat zo af en toe wat los over het oorlogsverleden van haar opa van moederskant. De man komt als verzetsheld voor in De verrader van Auke Kok, een non-fictieboek over landverrader Anton van der Waals, waarin ook een foto staat van de vader, die door het verraad van de NSB’er liefst vier jaar, van 1941 tot 1945, in concentratiekampen verbleef. De schrijfster vindt een schrift waarin hij de gruwel beschrijft van zijn leven toen. Delen ervan staan in deze roman, die naarmate het verhaal vordert een tweede generatieroman blijkt te zijn. Hij schrijft hoe de Duitsers hem en zijn medegevangenen tijdens transporten van het ene naar het andere kamp voor hun colonne vrachtwagens lieten hollen. Wie struikelde, werd overreden. Hadden ze er genoeg, werden de lijken in de laatste vrachtauto geworpen en nieuwe ‘hardlopers’ gedwongen te rennen voor hun leven. Koren toont aan met gegevens over trauma’s bij kinderen van 9/11 overlevenden, dat trauma’s niet stoppen bij de dood, maar zich voortzetten in de bloedlijn. Dat zijn wij zelf is zo alsnog een aangrijpende ode aan een moeder die niet beter wist dan dat leven gelijk stond aan overleven.
Heidi Koren in gesprek met Dinie Hekman voor het programma Reggebreed van Hoi Media Nijverdal 12-04-2025
De oud Nijverdalse Heidi Koren schreef een boek over haar moeder, kort na haar plotselinge overlijden. Het boek "Dat zijn wij zelf" is een zoektocht naar haarzelf, haar voorouders en waarom we zijn geworden wie we nu zijn. Voor het programma Reggebreed van Hoi Media ging zij in gesprek met Dinie Hekman. Reggebreed is het radioprogramma op de zaterdagmorgen tussen 10.00 en 12.00 uur met actualiteiten, nieuws, informatie en politiek uit de gemeente Hellendoorn. In de studio worden gasten uitgenodigd om nieuws en culturele activiteiten in de komende of voorbije week toe te lichten. Het weekend weerbericht is de vaste afsluiter van het programma. De onderwerpen worden afgewisseld met evergreens en hedendaagse popmuziek. Presentatie: Jaap Calkhoven, Rietje Klei, Betty Pennings, Wil de Bruine, Gerholt Lankamp en Kevin Hoop. Techniek en muziek: Jaco Veenstra, Benno ten Cate, Kevin Hoop en Gerholt Lankamp. Weerbericht: Freddy Paalman
Meer over het programma Reggebreed: https://www.hoimedia.com/programma/reggebreed/
Heidi werd geïnterviewd door Yvonne Brok voor het tijdschrift Vriendin.
Foto's: Ruud Hoornstra –https://www.fotostudiozien.nl/
Visagie: Lisette Verhoofstad
Voor meer informatie over Dat zijn wij zelf, Heidi Koren, beeldmateriaal, een interview, recensie-exemplaar of speciale acties kunt u contact opnemen met:
Christine Visser: E: christine.visser@overamstel.com | M: 06 50 698 619
Dat zijn wij zelf | Heidi Koren | ISBN 9789048874187 | € 22,99 | 6 februari 2025
Hollands Diep uitgevers is een imprint van Overamstel uitgevers
Web: https://www.hollandsdiep.nl/boek/3242/heidi-koren-dat-zijn-wij-zelf.html
Reviews op Hebban:
Schitterend
Frouka op 24 februari 2025
Waar te beginnen? Allereerst bewonder ik de moed en oprechtheid van Heidi Koren om dit boek te schrijven. Er zit zo’n urgentie en vaart in dat je bijna niet kunt stoppen met lezen. Knap, hoe ze al die mogelijke beginpunten aanhaalt, om steeds een ander aspect van haar familiesysteem en van het grote geheel te belichten. Heel mooi en intiem ook, die directe aanspreekvorm, waardoor je als lezer in de huid van de rouwende, zoekende, woedende dochter kruipt en alles uit eerste hand meemaakt. Het is in één vloeiende beweging geschreven, lijkt het, onverbiddellijk, maar altijd met respect, liefde en mededogen naar de moeder, zonder ook maar ergens sentimenteel te zijn.
Dat zijn wij zelf verdient een groot lezerspubliek!
*
Prachtig
Evaline op 17 februari 2025
Persoonlijk, puur, rauw, prachtig
*
Beklemmende familiegeschiedenis
Ardilla op 3 juli 2025
Moederdochterproblematiek – daar zijn meer boeken over geschreven, maar zelden las ik een zo rauw, pakkend relaas. Verdriet over een groot verlies. Verdriet vooral over wat had kúnnen zijn. Schrijfster Heidi Koren en haar moeder verschilden van mening over de dreiging van de corona epidemie. Die insteek maakt het boek meteen actueel. Maar het gaat over veel meer dan dat. De rol van opa's en oma's. Hun weggestopte oorlogservaringen. Een uit de boot gevallen zoon/broer. Lezen dat boek: van harte aanbevolen
Een prachtig en pijnlijk boek!
Frouwkjefleur op 01 juli 2025
Heidi Koren heeft een prachtig en pijnlijk boek geschreven over haar relatie met een lieve en lastige moeder. Vanaf het begin van het boek vraagt Heidi zich af waar het afscheid nemen van haar moeder begonnen is en door het in de ik-vorm te schrijven èn door telkens in het verhaal een ander moment als misschien begin van het afscheid te nemen, word je door het boek heen getrokken. Tot je tenslotte aankomt in de gang waar ze haar overleden moeder aantrof. De woede waarmee ze schrijft is zeer herkenbaar en slaat je soms als een mokerslag. Terwijl tenslotte woede en liefde samen, na de dood van de moeder, in een prachtige en ontroerende mengeling overblijven. Voor mij herkenbaar door de intergenerationele problematiek en door de beschrijving van het oorlogsverleden van haar overleden grootvader, een verzetsstrijder. En door de hevige (innerlijke) strijd die dochters soms met hun moeders moeten voeren. Door ook de natuur op een beeldende manier in haar verhaal te betrekken wordt door het hele boek heen duidelijk dat leven en sterven ook bij die natuur horen. Lezen!
Zacht en hard
Door MariekeHagemans 14 juli 2025
Wat was ik opnieuw verrast door de tweede roman van Heidi Koren. Na haar eerste boek 'Hawaï 2000' (2019) werd ik omver geblazen door haar zeer originele manier van schrijven: rauw, direct, absurdistisch en ontroerend. Zacht en hard. Met 'Dat zijn wij zelf' zie je nog meer de kwetsbare en eerlijke kant van deze schrijver die na de dood van haar moeder de relatie tussen hen beschrijft. Door zich rechtstreeks tot haar moeder te wenden voelde ik ook direct sympathie voor de moeder en dat maakt dit boek zo sterk want je zou deze vrouw af en toe achter het behang willen plakken. Het intergenerationele trauma bij de moeder (oorlog) heeft Heidi prachtig door het boek heen verweven waardoor ik niet kon stoppen met lezen. Op de titel 'Dat zijn wij zelf' heb ik lang gekauwd. En dat is zo fijn van een goed boek, je blijft er nog weken mee bezig.
Reviews op Bol.com:
In één ruk uitgelezen!
-
Positieve punten
- Pakkend
Zo goed opgeschreven. Wat een verhaal. Ik heb het in één ruk uitgelezen.
-
Een aangrijpende roman waarin Heidi Koren ons een prachtig, rauw en onversneden kijkje gunt in haar innerlijke wereld na de plotselinge dood van haar moeder.
Wanhoop en verdriet strijden erin om voorrang, maar ook woede. Woede over de ontnuchterende pijn dat er zoveel onbekend en onbesproken is gebleven over het hoe en waarom haar moeder werd tot wie ze was.
Tot driemaal toe probeert de auteur zich toegang te verschaffen tot haar moeders belevingswereld. Daarbij graaft ze zich diep in diens geschiedenis, waar transgenerationele trauma’s hun ontnuchterende afdruk hebben nagelaten.
Dat zijn wij zelf is een prachtige, in heldere taal geschreven roman over verlies en rouw, transgenerationele nalatenschap en begrip. Maar bovenal een liefdevolle ode aan een moeder.60-69 jaar22 maart 2025
Tsead Bruinja 