Hieronder twee fragmenten uit het pers bericht en daaronder het gedicht. De twee bijgevoegde afbeeldingen zijn onderdeel van de expositie die ook aandacht besteedt aan de schaduwzijde van het beleid van de Republiek. Deze twee afbeeldingen vormden de grootste inspiratiebron bij het schrijven van het gedicht.
Portret van luitenant-admiraal Cornelis Tromp en onbekende man
Ferdinand Bol (1616-1680)
Amsterdam, circa 1667
olieverf op doek
Zelfverzekerd poseert Cornelis Tromp (1629-1691) naast een globe en zeekaarten. Een Afrikaanse man reikt een gepluimde helm aan. Wie hij is, is niet bekend. Tromp is ook op een ander portret met een zwarte man afgebeeld. Het is niet ondenkbaar dat de admiraal een Afrikaanse bediende had. Dat werd gezien als het toppunt van rijkdom.
"Op 10 mei opent Het Scheepvaartmuseum de nieuwe Hoofdgalerij met de presentatie 'Republiek aan Zee'. De tentoonstelling Republiek aan Zee laat zien hoe Nederland als maritieme natie is gevormd. Aan de hand van ruim 50 topstukken vertelt de tentoonstelling het verhaal van de Republiek in de 17e en 18e eeuw. De Hoofdgalerij is het nieuwe startpunt van het museumbezoek en toont hoe sterk de maritieme wereld en de Nederlandse samenleving al eeuwenlang verbonden zijn. De presentatie sluit aan bij het nieuwe museum-motto ‘Water verbindt werelden’.
Figuur van een staande Afrikaanse man
China, circa 1720
porselein
China, circa 1720
porselein
In opdracht van een welgestelde Europeaan maakte een Chinese modelleur dit beeld van een Afrikaanse figuur van zwart geschilderd porselein. In het beeld zijn typische Chinese stijlelementen zoals de rok met oosterse patronen en een lotusblad gecombineerd verwerkt. De zon op het voorhoofd is een Chinese verwijzing naar het Afrikaanse continent. De man houdt een cornucopia, een hoorn van overvloed, vast.
Navigatiesystemen en Google Maps zijn tegenwoordig niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Ook brengt de overdadige hoeveelheid informatie op Instagram, Pinterest en Google binnen een paar clicks de wereld binnen handbereik. Hoe kon iemand in de 17e eeuw de wereld buiten zijn directe omgeving, en vooral buiten Europa, tot zich nemen? Hoe stelden de reizigers zich de wereld voor en hoe haalden zij deze wereld in huis? Het Scheepvaartmuseum opent op 10 mei de presentatie Cartografie & Curiosa. Deze laat zien hoe Nederlandse zeevaarders vanaf de 17e eeuw hun weg vonden en op welke wijze deze reizen het Europese wereldbeeld bepaalden."
REPUBLIEK LEIDT WERELD ROYAAL OM TUIN
wat wij hebben meegenomen
heeft ons gevormd
land dat we in kaart brachten
werd handel die we in kaart brachten
werd volk dat we ons aanschaften
je kunt je personeel overal vandaan halen
dachten wij
je kunt mensen aan je binden door hen te
laten geloven dat het allemaal niet in jullie
handen ligt geluk komt van boven rijkdom
moet aan de top verzameld voordat het naar
beneden sijpelt oorlog kun je voor je laten
voeren door vreemdelingen en bedrijven
zodat je zelf als bedelaar door het leven kunt
blijven gaan
en als barmhartige samaritaan
spring je op de bres
waan je je daden groot
maar wie op de pof leeft
van een gesust geweten
leeft in geleende tijd
en wie wacht op de beloning na de eindtijd
is met zijn lekke pronkjacht verwikkeld
in een spiegelgevecht
lood om oud vlees
er is personeel dat een aandeel eist
en dat je van de kaart zal brengen
wat heb je hun gevaarlijke dingen geleerd
met je kralen wapens en schelpen
door wat je hebt meegenomen
ben je gevormd maar niet af
de zee splijt vanzelf een tweede keer
nog even
dan ben je zelf de trofee
Hieronder een link naar de voordracht opgenomen voor de podcast 'Dit wil je weten' met daarin gesprekken met de conservatoren. Voor de hele podcast, click hier.
Hieronder afbeeldingen van hoe het gedicht in het museum is geplaatst met daarnaast een boek waarin mensen hun indruk mogen achterlaten. Daar weer onder afbeeldingen van de opening. De band is Gallowstreet.
Tsead Bruinja 