Twee politiemannen vergezelden wethouder Laurens Ivens die in de bibliotheek van Amsterdam-Noord een boek in ontvangst kwam nemen. Het bewaakte boek in kwestie was Het Plein van Jan-Willem Anker, een bevriende dichter die samen met zijn vriendin Anna enige tijd door een groepje hangjongeren getergd werd. In zijn dagboek volgen we een half jaar aan overlast, buurtvergaderingen en toenadering, maar vooral ook een half jaar aan bureaucratie.
Ik moest denken aan een verhaal dat dichter Arjan Hut op Facebook schreef over Camminghaburen. Hij vertelde over de plaatsing van een container waarin de huisraad van een aan lager wal geraakte buurman werd gestopt toen zijn huis werd leeggehaald. Hut toonde hetzelfde soort begrip en mededogen als Anker voor zijn medebuurtbewoners. Daar zit ook een boek in.
De Amsterdamse agenten stonden vlak achter me. Terwijl Anker werd geïnterviewd, hoorde ik hen via hun mobilofoon kletsen met hun bureau. Ze leken wel zin te hebben een vechtpartij. Misschien was het een rustig dagje en was hen reuring beloofd.
Echte heibel ontstond er niet, op wat gepruttel van twee mannen na, een grote gezette man met lang grijs haar in zwart leren jas en een klein tenger kereltje met spijkerjack en korte stekeltjes. De dikke en de dunne waren vast trouwe lezers van de website van het Parool. Daarop stond onlangs een interview met Anker waarboven de kop “Wonen tussen de etters van de vogelbuurt is een hel” prijkte. Een uitspraak die de schrijver van Het Plein nooit had gebezigd. Tussen het interview door beschuldigden ze Anker van effectbejag. Hij zou over de ruggen van de onschuldige hangjongeren een stapje hoger op de literaire ladder willen komen. Hun protest bleef binnen de perken. Werkloos hingen de rubberen bullenpezen van het gezag in de schedes.
Als de twee beschaafde onruststokers het boek gaan lezen, zullen ze in Anker een bondgenoot zien die er juist op uit is hun wijk te verbeteren, door haar te begrijpen en door contact te zoeken met zowel het stadsdeel als de kwajongens. Anker verdiept zich daarnaast in de geschiedenis en het handelen van zijn kwelgeesten. Zo poogt hij in de achtergelaten energydrankblikjes een politieke daad te zien en haalt hij daarbij de Engelse filosoof Theodor Dalrymple aan: “Waarom smijten jongeren, vooral jonge mannen, troep op straat? Dalrymple hinkt op twee gedachten. Hij beschouwt een dergelijke handeling als subversief verzet tegen een maatschappij die hun de welvaart onthoudt waar zij recht op menen te hebben, of er is simpelweg sprake van barbarij.”
Dat wil niet zeggen dat Anker zo nu en dan niet recht en keukenmes in eigen hand had willen nemen, maar hij deed dat niet. Hij las, schoffelde en ruimde op. Hij bromde, dacht en schreef een inzichtelijk en vermakelijk literair dagboek, zeer geschikt voor verveelde agenten.
P.s. Anker schreef een brief aan zijn buurtgenoten. Die is hier te lezen: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=105045703169636&id=100009926192399
P.s.s. Op 25 juni was Anker te gast bij Kunststof op Radio 1. Die uitzending is hier terug te beluisteren http://www.radio1.nl/popup/terugluisteren-programma/13/2015-06-25
Het Plein
Jan-Willem Anker
De Arbeiderspers
EPUB ISBN: 9789029538411
Prijs: € 12,99
Papieren boek ISBN: 9789029538404
Prijs: € 18,99
Tsead Bruinja 