In de voorkamer van het herenhuis aan de Van Limburg Stirumweg te Kollum tegenover het politiebureau, vroeg mijn zieke moeder mij en mijn zus om naar de slager te gaan. Mijn zus was veertien en ik twaalf. Nadat de bestelling was doorgegeven, moest haar nog iets van het hart. Wij moesten zo lang mogelijk doorleren en het zo ver mogelijk schoppen in het leven. Mijn vader had altijd voor een baas gewerkt en daar was hij niet erg goed in gebleken, te opstandig, te eigengereid. Wij moesten zelf baas worden.
Het was een van de weinige keren dat mijn moeder over haar graf heen probeerde te regeren, al raadde ze mijn vader ook nog aan een nieuwe vrouw te zoeken. Mijn moeder was praktisch ingesteld.
Alice Howland, in de alzheimefilm ‘Still Alice’ meesterlijk vertolkt door Julianne Moore, deed me denken aan mijn moeder. Wanneer Alice haar acterende dochter over wil halen te gaan studeren zodat ze later iets achter de hand heeft, antwoordt zij dat dat niet gaat. Ze moet helemaal kunnen geloven in het slagen van haar droom, anders hoeft het niet.
Zelf ben ik ondanks de wijze woorden van mijn moeder vroegtijdig gestopt met mijn studie om voor bazen te werken, eerst als prullenbakkenleger en daarna als klassieke cd-verkoper, maar altijd met uitzicht op het dichterschap. Op beide werkplekken kreeg ik het aan de stok met mijn bevelhebbers en verliet ik met slaande deuren het pand.
Als dichter ben je nooit helemaal eigen baas, behalve als je je werk zelf op de markt brengt. En ik ben de zoon van mijn vader, dus ook mijn uitgever heeft geen gemakkelijke aan me. Toch komen we er elke keer met rood aangelopen hoofden weer uit. Daar ben ik dankbaar voor.
Regelmatig vraag ik me af wat mijn moeder van mijn beroepskeuze had gevonden, zeker nu het boekenvak snel verandert en de toekomst onzeker is. Ik denk dat ze me had gewezen op collega’s die onder invloed van de muzen Inkomen en Pensioen zich laten omscholen tot leraar. Ik had daartegen fel geprotesteerd.
Door de vroege confrontatie met de eindigheid van het leven, meende ik dat mijn kans de pensioengerechtigde leeftijd te halen gering was. Maar de laatste tijd ben ik bezig aan een stevig gezondheidsregime waardoor ik langer op deze aardkloot rond hoop te drentelen, en dus maak ik me zorgen over geld en bazen.
Hopelijk verdien ik in de toekomst mijn oergranenbrood nog steeds met het schrijven, misschien van een slotscène even goed als die van ‘Still Alice’. De acterende dochter leest daarin haar moeder voor uit een toneelstuk dat die haast onmogelijk nog kan begrijpen. Wanneer ze haar vraagt waar het over gaat, antwoordt Alice moeizaam: “Over liefde.”
Alle strijd gaat over liefde, niet over bazen.
P.s. mijn oudere zus Sytsche Nieuwenhuis is goed terechtgekomen. Ze runt haar eigen bedrijf Noorderlingen dat gespecialiseerd is in mediation, coaching, werving en organisatieontwikkeling. In dit filmpje spreekt ze over haar werk:
En ook mijn jongere zus Elisabeth heeft een goede baan als docent Engels op een school in Amstelveen. Nu nog rector worden ;o)
Deze column stond eerder in de Leeuwarder Courant: http://www.lc.nl/