In de poëzie word je gewantrouwd als je uitspraken doet over de wereld van de politiek. Je wordt in recensies al snel beschouwd als een naïeve romantische wereldverbeteraar of erger. Maar de politiek staat niet los van de wereld en verdient onze interesse, ook in de kunst. Wanneer je een gedicht schrijft over de gruwelijkheden die IS veroorzaakt, wil dat niet meteen zeggen dat je gelooft dat er geen enkele keel meer doorgesneden zal worden na publicatie van je meesterwerk. Als dichter hoef je de problemen niet op te lossen, maar je kunt ze wel in een nieuwe context plaatsen en zo je betrokkenheid laten zien.
Op weblog De Contrabas werden de jonge dichter Frank Keizer en zijn generatiegenoten gekscherend omgedoopt tot de ‘Nieuwe Politieken’. De gevestigde orde leek Keizer & Co kwalijk te nemen dat ze hun engagement gebruikten om te verhullen dat ze geen eigen toon hadden. Keizer die wel degelijke een eigen toon heeft (en daar ook nog eens interessant over schrijft op zijn blog), publiceerde onlangs zijn tweede bundel Mijn eigen problemen bij de kleine uitgeverij Stanza.
Stanza is een uitgeverij die op meer serieuze aandacht van de literaire instituten zou mogen rekenen. Directeur Ton van ’t Hof maakte daar een goede grap over. Hij plakte in een filmpje over de nominaties voor de VSB-poëzieprijs het logo van de Bezige Bij op zijn eigen Stanza-bundel en vroeg de kijker vervolgens of die bundel daardoor meer kans zou maken op een nominatie.
In Mijn eigen problemen lijkt Keizer afstand te nemen van het label ‘politiek dichter’, maar hij ontkomt er niet helemaal aan, bijvoorbeeld wanneer hij schrijft over soldaat Pieter. Keizer meent iets te herkennen in de woede van de soldaat die “uit solidariteit” met hem het land wil verdedigen. Hij noemt de “passie van jonge jongens” als Pieter “fascistisch”. Het is woede die hij zou willen “mobiliseren / in de richting van iets anders”. In welke richting blijft helaas onduidelijk. Daar gaat het in dit gedicht en in deze bundel ook niet om. Het gaat eerder om de verandering die een persoon ondergaat, ontroerend vormgegeven in de regel “jongen die ik was, ontgroeide en weer werd.”
want onder normale omstandigheden
raakte ik onthecht, niet echt
want ik was eerder bevestigd
aan de voorstelling van mijzelf
en kende Pieter nog niet,
zestien jaar,
nu vierentwintig, die bij het leger wilde,
het land verdedigen (er zijn geen echte mannen
meer, alleen nog maar humanitair werk)
uit solidariteit met mij
en ik verneuk mezelf
om dichterbij hem te komen
het proletariaat is niet links
en de passie van jonge jongens
fascistisch
ik wilde (waande me een intellectueel)
die woede mobiliseren
in de richting van iets anders
jongen die ik was, ontgroeide en weer werd
en op hem lijkt
nu ben je een duister geheim
uit de voorstad
voor mij een Fredric Jameson zijn de affecten zwak
maar voor anderen?
abstracte ontevredenheid, kwetsbaarheid die totaal is
© Frank Keizer
Misschien wilde Keizer zijn woede richten op de wereld die hem heeft teleurgesteld en die ‘hersteld’ dient te worden, maar wanneer hij zich probeert voor te stellen hoe een herstelde wereld eruitziet, denkt hij “aan zakken chips en het nationale sentiment / waarvan ik eet en ik eet / tot ik misselijk word”.
Is er dan geen hoop voor de jonge man die zich suf feest in een wereld die doodgewoon is geworden, “verarmd en geschramd”? Toch wel. Ook al concludeert de dichter dat hij niet in dit land past, hij past wel “in de onbeholpenheid / van liefde, die verandert”. Of die conclusie hoopgevend is, daar ben ik nog niet over uit, maar van de diepgang van deze zevenentwintigjarige dichter en zijn eigen problemen ben ik diep onder de indruk.
Mijn Eigen Problemen
Frank Keizer
Uitgeverij Stanza
Softcover – 30 blz
ISBN 9789490401214
Prijs €9,95
De bundel is te bestellen via:
http://www.stanza-cru-tungsten.nl/
Weblog Frank Keizer: https://frankkeizer.wordpress.com/
Een van de interessante webhonken van Keizer & Co: http://samplekanon.com/
Dit is een herschreven versie van de column die in de Leeuwarder Courant verscheen op 27-3-2015 - http://www.lc.nl/
Tsead Bruinja 