FUKUSHIMA
de aarde is een tas om de schouders van de maan
de aarde is een tas met slappe hengsels
uitgerekte hengsels
want de zon is zo zwaar
ik werd verliefd op de eerste regel haar a’s lonkten
haar beelden schreeuwden om een vervolg
de zon hangt in een tas om de maan haar schouders
ik krijg er warme handen van
het zet de televisie aan
de beeldspraak verdwijnt in een tunnel
ik moest denken aan de lekkende kerncentrale
zou het daar iets over zeggen?
moet ik het gedicht daar naartoe buigen?
ermee onder de armen naar een radioactief strand
waar oude mannen op klapstoeltjes
tevreden in hun emmers kijken
naar vissen die veel groter worden?
of zwemt in datzelfde water een aarde?
was het niet een tas
maar een emmer?
Dit is het tweede gedicht in Binnenwereld Buitenwijk Natuurlijke Omstandigheden (sept. 2015). Het werd geschreven voor het tijdschrift de Gids in 2011. Toen had het nog de titel 'Grote Vijver'. Hieronder iets meer over de aanleidingen voor het gedicht.
"Op 20 mei 2011 hield schrijver, vertaler, criticus en essayist Tim Parks de derde Gids Lezing, onder de titel 'The Matter with Words'. Parks ging nader in op een kwestie die ook in zijn meest recente boek Teach Us to Sit Still aan de orde komt: het dictaat van de woorden en de manier waarop het onze geest – zeker die van de schrijver – in de greep kan houden, tot ziekmakens toe. Beckett, Coleridge, Leopardi en Shakespeare worstelden met hetzelfde: een gezonde argwaan tegen het verraderlijke, verslavende, onmisbare woord. De Gids-redactie vroeg ruim dertig dichters aan de hand van tien Parks-citaten na te denken over deze materie. Het resultaat was te lezen in De Gids 2011/4, 'The Matter with Words'."
Ik was kort hiervoor voor een vertaalproject in Cardiff geweest. Daar vertelde een beeldend kunstenaar me over een reis die hij in de jaren tachtig had gemaakt naar Japan. Hij was ook in Fukushima geweest, waar later de kernreactor na de Tsunami zo zou gaan lekken. De reactor lekte toen al, zeiden omwonenden hem. Ze smeekten hem om die informatie op te nemen in de documentaire die hij aan het maken was en vertelden hem over de grote vissen en over de manier waarop de Japanse regering de omgeving 'bewoonbaar' maakte; arme mensen uit andere plekken werden gelokt met een toelage als ze in de buurt van de kernreactor gingen wonen.
Het nummer van de Gids: www.de-gids.nl/2011/4
Tim Parks: tim-parks.com/
Tsead Bruinja 