Sommige mensen slapen met de televisie aan. Ik hield er jaren geleden van om ’s middags Oprah Winfrey aan te zetten op RTL4. Vrouwenzaken hadden blijkbaar een kalmerende werking op mij. De dutsjes waren heerlijk en, in de tijd dat ik mijn ogen en oren open kon houden, leerde ik ook nog iets over de problemen van het andere geslacht. Wellicht werd ik er zelfs een begripvollere en zorgzamere echtgenoot van.
Koen Frijns, een van mijn studenten Creative Writing, slaapt ’s nachts vaak met de stereo aan, wat niet makkelijk moet zijn voor zijn vriendin. Hij maakt playlists om de nacht door te komen, zodat hij niet de hele tijd wakker wordt gehouden door de continue piep in zijn oor. Koen heeft last van tinnitus.
Onder de titel ‘De parkieten kwetteren harder’ maakte hij een voorstelling over zijn aandoening. Ik mocht hem begeleiden. Bijna een jaar lang sprak hij met familieleden, een ex-vriendin en zorgverleners over zijn ziekte en hield er een blog over bij.
Op dat blog publiceerde Koen een interview met zijn opa, die aan hetzelfde euvel lijdt. Michaël Frijns maakte geen playlist tegen het gepiep, maar goot aftershave in zijn neus waardoor het geluid ‘een beetje verdoofd werd’. Daarna had hij last van tinnitus en een loopneus.
Die tinnitus begon voor Frijns, die volgens zijn kleinzoon “elke steen van zijn Limburgse huis in handen heeft gehad”, tijdens een bootreis naar Noorwegen. Na afloop van zwaar noodweer dat hij met zijn vrouw op het dek bewonderde, nestelde een eeuwige toon zich in zijn oren.
Deze korte anekdote werd door Koen meesterlijk omgezet in drama. Hij maakte van zijn opa een drenkeling: “Ze gooiden touwen, reddingsvesten, / schreeuwden zijn naam, probeerden hem te grijpen, / maar niks kon hem uit het water krijgen. / Mijn oma, zo klein en zachtmoedig, / zwom voorzichtig naar hem toe. / Ze duwde zijn hoofd boven water / en fluisterde: / 'Mick, kom naar boven', / en trok hem aan zijn kraag / naar de oever.” Het is de uitgebreide vertaling van de kernachtige opmerking “gelukkig had ik Annie nog en de kinderen” uit het eerdergenoemde interview.
Ik heb regelmatig terneergeslagen in de trein naar huis gezeten na afloop van een workshop poëzie op een middelbare school. Door een gebrekkig talent voor ordehouden en de geringe interesse bij zowel leerlingen als docenten voor mijn workshop, vroeg ik me dan af waar ik in godsnaam mee bezig was en of ik niet gebakken lucht had staan verkopen.
Studenten als Koen Frijns hebben korte metten gemaakt met die twijfel. Hij heeft mij en zijn medestudenten laten voelen en horen wat tinnitus is en hoe je die kan overwinnen door de liefde van een vrouw en het vormgeven van je verhaal.
De hele voorstelling van Koen Frijns staat op Youtube en is via bovenstaande link te bekijken op deze pagina of via deze link http://youtu.be/OnAECJuWla8 op Youtube zelf.
Deze column werd geschreven voor de Leeuwarder Courant - http://www.lc.nl/
Tsead Bruinja 