Weer de wereld niet veranderd – column voor VPRO’s Nooit Meer Slapen

In mijn zoektocht naar een aanleidng voor mijn bijdrage aan VPRO's Nooit Meer Slapen stuitte ik op een artikel over 19e eeuwse uitvindingen, die niet zijn aangeslagen.

Op de website van de Engelse krant the Guardian was vandaag een indrukwekkende lijst uitvindingen uit de Victoriaanse tijd te bewonderen, die het ondanks de genialiteit van hun uitvinder niet hebben gered. De lijst is afkomstig uit het nieuwe boek Inventions that didn’t change the world van Julie Halls, ‘designs specialist’ van het Nationale Archief te Londen.

Het bestuderen van een aantal voorbeelden uit Halls boek was een oefening in nederigheid. Wat te denken van een schoen met draaibare hak, die je kunt verstellen als hij aan één kant afgesleten is? Ik zou daar zeker iets aan kunnen hebben, aangezien door mijn platvoeten en kromme benen, mijn schoenen na een regenbuitje steevast veranderen in watertanks.

De hoge hoed die je kon inklappen tot bolhoed is niet aan mij besteed en het duikpak met de badstop ter hoogte van het geslacht, die de duiker de mogelijkheid zou bieden om zonder het zware pak uit te hoeven trekken, toch vrij te kunnen urineren, heb ik ook niet nodig. Ik heb last van claustrofobie, dus het verkennen van grote donkere dieptes zit er voor mij niet in.

Mijn eigen uitvindingen beperken zich vooral tot vreemde voedselcombinaties, die ik als jongetje bedacht tijdens de jaren tachtig. Ik was een zoetekauw en genoot in de pauze op de middelbare school te Leeuwarden, onder het gelach van mijn klasgenoten, van een boterham met jonge kaas en chocoladevlokken, ook wel cacaofantasie, of van een broodje boterhamworst met hagelslag.

Overigens maakte boerenzoon Jan-Harm Bosma het nog bonter. Hij maakte geen mix per boterham, maar stapelde zijn eigen clubsandwich van dikke sneeën volkoren brood, vleeswaren, sandwichspread en jam. Met gemak nam Jan-Harm een hap van die driedubbele boterham. Het was een wonder dat zijn mondhoeken niet vreselijk uitscheurden.

Mijn opa was nog creatiever. Hij timmerde extra trappers op de trappers van mijn fiets, zodat ik eerder op mijn zus haar oude fiets kon en hij was de eerste van het terpdorp met afstandbediening voor zijn televisie. Van een oude bamboehengel maakte hij een lange stok waarmee hij vanuit zijn luie stoel de tv bediende.

Daarnaast leek hij op wonderlijke wijze zijn afval weg te kunnen toveren. Na zijn dood bleek dat hij onderaan de terp een groot gat had gegraven, waarin we een halve omgekeerde vuilnisbelt terugvonden. Mijn oom wist de boel net op tijd te saneren, voordat de gemeente Dongeradeel erachter kwam en we de riante erfenis moesten aanspreken om de boetes mee te betalen.

Als veertigjarige heb ik waarschijnlijk nog een jaar of dertig om de mensheid te verblijden met mijn vernuft. De parasol met kijkgaten of de drietandige augurkenvork met draaibare middentand hoef ik niet meer te bedenken, die zijn respectievelijk in 1844 en 1860 al uitgevonden in het nog immer Verenigde Koninkrijk.

Misschien moet ik mij eens gaan richten op het verspreiden van een van mijn favoriete Engelse uitvindingen uit een recenter tijdvak. In de jaren negentig bedachten acteurs en schrijvers Ade Edmondson en Rik Mayall als de eeuwige vrijgezellen Eddie en Richie in de serie Bottom een geheel nieuw spel toen hun tv stuk ging. Het spel kan vertaald worden als “Hoeveel gele vla past er in jouw onderbroek”. Ik kan me niet voorstellen dat er voor een dergelijk spel geen toekomst is weggelegd in ons kleine koeienland. Ik heb mijn roeping gevonden.