Column uit de Leeuwarder Courant van 22-8-2014
Er is weinig mooiers dan een vriend te zien slagen. En dat gebeurde afgelopen dinsdag in het Eye filminstituut te Amsterdam waar Pim Zwier zijn documentaire ‘Never a dull moment’ ten doop hield. Het hartelijke applaus dat Zwier ten deel viel, deed me denken aan hoe het moet voelen als je favoriete sportclub wint. U moet begrijpen dat ik niet zo’n talent voor juichen heb op dat gebied.
‘Never a dull moment’ gaat over de Joodse avonturier, fotograaf en journalist Sam Waagenaar (1908-1997). Door middel van de indringende foto’s die Waagenaar maakte tijdens reizen door het Amerika van de jaren dertig, het kapotgeschoten Europa van vlak na de Tweede Wereldoorlog en het Azië van de jaren veertig en vijftig krijgen we een goed beeld van hoe de wereld er toen uitzag.
Daarnaast maakt Zwier gebruik van de ongepubliceerde autobiografie van Waagenaar, waar hij fragmenten uit laat voordragen. We horen acteur Hans Dagelet spreken over Waagenaars eerste succes in de jaren twintig, toen hij razendsnel een half miljoen folders wist te verspreiden door Amsterdam voor de spektakelfilm ‘Ben Hur’, een klus die hem later een eigenaardig baantje zou opleveren in Hollywood.
http://i.cdn.turner.com/v5cache/TCM/cvp/container/mediaroom_embed.swf?context=embed&videoId=122005
Maar met alleen een voice-over en foto’s kun je geen documentaire maken. Zwier en zijn team zochten daarom over de hele wereld naar filmmateriaal passend bij de periodes en locaties van de foto’s. Terwijl je in het begin regelmatig naar filmpjes kijkt die niet door Waagenaar gemaakt zijn en waar hij zelf niet in voorkomt, heb je door de nauwkeurige selectie geen moment het idee dat je naar verschillende dingen zit te kijken.
Het dramatische hoogtepunt van de documentaire is de periode van de Tweede Wereldoorlog. Terwijl Waagenaar in Hollywoodfilms de rol van nazi speelt om aan de kost te komen, worden zijn Amsterdamse ouders in Auschwitz vernietigd. Waagenaar wil dan al lang het echte leger in, maar de Amerikanen weigeren hem keer op keer, tot het hem lukt als oorlogsfotograaf mee te gaan.
Wanneer Pim Zwier in een stil kamertje te Washington archiefbanden van de invasie in Normandië bekijkt, herkent hij beelden die hij in Nederland als foto heeft gezien. Hij springt een gat in de lucht als hij tussen de uitbundige pas bevrijde Parijzenaren Waagenaar in uniform op een terras ziet zitten, waar volgens de voice-over de kogels hem later die dag weer om de oren floten.
Er valt veel meer te vertellen over deze veelzijdige man, bijvoorbeeld over het fotodagboek van Mata Hari dat hij in handen gedrukt krijgt door haar huishoudster of de drieweekse spionnenopleiding die hij in Canada volgde. Maar u moet het zelf maar gaan bekijken in de bioscoop of op televisie in november. Ondertussen juich ik nog even stil door voor mijn vriend Pim Zwier en de schitterende documentaire die hij maakte.
Meer:
Waar is de film te zien? Kijk op http://www.biosagenda.nl/film_never-a-dull-moment_28326.html
Interview met Pim Zwier bij de VPRO
http://www.vpro.nl/nooitmeerslapen/speel.segment.44317710.html
Producentpagina over de docu:
http://www.seriousfilm.nl/projects/never-a-dull-moment/
Sam Waagenaar bij het Fotomuseum:
http://www.nederlandsfotomuseum.nl/nl/collecties/fotografen-in-collecties/alle-fotografen/fotograaf/1012b858-1405-4584-a9b6-6a2d994f240f
Pim Zwier bij Filmbank:
http://www.filmbank.nl/regisseur/245/
Pim Zwier op Vimeo:
http://vimeo.com/user6084425
Tsead Bruinja 