Er is een bloederig lied dat de laatste paar dagen door mijn hoofd blijft galmen: “Southern trees bear a strange fruit / Blood on the leaves and blood at the root / Black body swinging in the Southern breeze / Strange fruit hanging from the poplar trees.” Misschien herkent u het en heeft u het Nina Simone of Billy Holiday eerder horen zingen. Maar weet u ook hoe het lied ontstaan is? Ik heb het opgezocht.
Abel Meerpol (1903), een Joodse blanke docent Engels aan de New Yorkse Dewitt Clinton High School, schreef ‘Strange fruit’ eind jaren dertig van de vorige eeuw. Een foto van een gelynchte zwarte man had hem zo diep geraakt dat hij er wel over moest schrijven.
Zijn protest werd niet overal even enthousiast ontvangen. In 1940 moest de docent voor een commissie verschijnen die hem ervan beschuldigde de tekst in opdracht van de communistische partij te hebben gemaakt.
Onlangs bungelden er weer twee vreemde stukken fruit aan een boom. Dit keer in India. De nichtjes Murti en Pushpa werden niet aan een populier, maar aan een mangoboom opgehangen. Magere lijfjes, kleurige kleding. Ze waren gegrepen, verkracht en vermoord toen ze ’s avonds naar de wc moesten lopen, omdat hun ouders te arm zijn om er een in huis te laten bouwen.
Oud nieuws, zult u misschien zeggen, maar ik laat dit fruit toch nog even voor onze neuzen wiegen. Die meisjes hebben recht op onze aandacht en de krankzinnige Indiase minister, die beweerde dat “verkrachting een sociale misdaad is, die soms fout is en soms goed”, verdient het helaas ook.
In eerste instantie wilde de politie de zaak niet eens onderzoeken. De nichtjes waren lid van een te lage kaste. Dat had onze politie eens moeten zeggen over Marianne Vaatstra. Ze zouden met pek en veren het bureau zijn uitgebonjourd. Inmiddels zijn er drie jongens gearresteerd plus de twee agenten die de oorspronkelijk melding negeerden, alle vijf lid van dezelfde hogere kaste.
Vorige week kreeg ik een uitnodiging om op te treden in het Indiase Goa. Vlak daarna kwam een oproep binnen om een protest tegen de Indiase regering te ondertekenen. Terwijl ik deze colum schrijf hebben bijna vierhonderdduizend mensen de petitie ondertekend. Wat haalt het uit, denk je dan. De ouders van Murti en Pushpa zullen er geen wc van kunnen kopen.
Annelie David, bevriend dichteres, plaatste onder de oproep op facebook, een reactie. Terecht merkte ze op dat het zo idioot was dat de meisjes door hun verkrachters weer aangekleed waren voor ze werden opgehangen. Ik kan die reactie niet meer terugvinden. Facebook heeft het bericht verwijderd, vanwege ongepast, niet zo gezellig. Ik wens ons een leger Abel Meerpols toe, maakt me niet uit van welke huidskleur, leeftijd of geslacht.
P.s. Meerpol en zijn vrouw hebben jaren later nog een grotere rol in de geschiedenis gespeeld. Toen het echtpaar Rosenberg in de jaren vijftig, de hoogtijdagen van de jacht op de communisten, ter dood werd veroordeeld wegens nucleaire spionage, wilde niemand de zorg dragen voor hun kinderen. Abel en Anne Meerpol namen de taak op zich. Beide jongens zijn inmiddels professoren.
Bronnen: http://www.npr.org/2012/09/05/158933012/the-strange-story-of-the-man-behind-strange-fruit & http://en.wikipedia.org/wiki/Abel_Meeropol
De petititie is te ondertekenen op: https://secure.avaaz.org/en/womanifesto_modi_loc/
Deze column stond in de cultuurbijlage van de Leeuwarder Courant op 13-6-2014
Tsead Bruinja 