"Een Friese vrouw met een mening, dat moet toch kunnen", vroeg kinderboekenschrijfster Hanneke de Jong zich af, toen de Leeuwarder Courant bekend maakte dat ik de nieuwe columnist van Freed zou worden. Ze reageerde daarmee op een facebookupdate van dichter Abe de Vries: "In dûbeld gefoel. Prachtich dat de LC Tsead frege hat om in kollum te skriuwen. Heel spitich dat de LC Tsead net frege hat om in Frysktalige kollum te skriuwen." Ik bood de Jong meteen aan voor een geslachtsveranderende operatie te gaan sparen, maar met de opbrengst van de verkoop van mijn Friese bundels zal het wel even duren voor ik onder het mes kan.
Na mijn derde column kreeg ik een mailtje van de heer Jangerben Mulder. Mulder vroeg zich af, waarom ik mijn stukjes niet in 'ús memmetaal' schreef, want er zou al zo weinig in het Fries geschreven worden in de Leeuwarder. Ik reageerde als volgt: "Tankewol foar jo fraach. Ik skriuw yn it Nederlânsk en yn it Frysk. Beide talen binne my like leaf. Foar de L.C. skriuw ik oant no ta yn it Nederlânsk, dat ien fan myn beide memmetalen is en dêr't ik boppedat in gruttere wurdkskat en miskien ek wol mear linichheid yn ha. Dêrneist wol ik graach dat alle lêzers fan de krante myn stikjes lêze kinne. Dêrom sil it ek noch wolris in skoftsje sa bliuwe kinne, mar it kin bêst wêze dat der nochris in Fryske kollum tusken sitte sil. It spyt my at ik jo dêrmei teloarstel." Van Mulder heb ik vervolgens niets meer vernomen. Ik hoop maar dat hij zijn abonnement niet meteen heeft opgezegd.
Afgelopen zaterdag zat ik met mijn neefje Rutger en mijn nichtje Fredou in de trein van Leeuwarden naar Amsterdam. Ik had opgetreden met de dichters Grytsje Schaaf, Elmar Kuiper en Sytse Jansma tijdens een middagprogramma van het Jiddisch Festival in Tresoar. Een gelegenheidskoor van Friese zangers zong Jiddische liederen en een klein clubje kinderen waagde zich aan Jiddische kinderliedjes. Diezelfde liedjes hadden de dichters geïnspireerd tot het schrijven van nieuwe Friestalige gedichten. De twee talen lieten zich prima mengen en het internationale publiek genoot, ook al verstonden ze misschien maar de helft van wat er gezongen en voorgedragen werd.
In de trein sprak ik Fries met Fredou en Rutger. Dat is fijn en ze spreken het goed, maar zo nu en dan moet ik hen verbeteren (mijn eigen Fries moet overigens ook nog vaak genoeg verbeterd worden), wanneer ze Nederlandse woorden gebruiken, het hulpwerkwoord verkeerd plaatsten of 'Fries' zeiden als ze het over de taal hadden, terwijl je dan 'Frysk' moet gebruiken.
Ze zijn nog te jong om de Leeuwarder te lezen, maar door het Fries spreken met deze nieuwe generatie van onze familie, moest ik opnieuw nadenken over waarom ik mijn columns niet in "ús memmetaal" schrijf. Zoals ik aan de heer Mulder schreef, hangt dat samen met het publiek dat ik wil bereiken, maar ook met de taal waarin ik de dingen meemaak. Voorlopig blijft het dus een mengeling van het Hollandsch van meester en juf en het Frysk van Rutger, Fredou en onze heiten, memmen, pakes en beppes. Wy dogge ús bêst!
treinselfie van Fredou, Tsead en Rutger
Tsead Bruinja 