'Eendje snater in het water,' hoorde ik de juf in zwempak zingen, omringd door moeders en oma's die met hun babby's en kleinkinderen rondjes dansten in het zwembad. Door de melodie deed dat liedje mij denken aan een Fries kinderliedje dat mijn moeder vroeger voor me zong:
Suze nane poppe
't kealtsje leit yn 'e groppe.
Heit en mem sa fier fan hûs,
Dy kinne wy net beroppe.
(variant op de laatste regel: 'dy kin se net beroppe')
Letterlijke vertaling
Suze nane kindje,
't kalfje ligt in de mestgoot / greppel
Vader en moeder zo ver van huis,
die kunnen wij niet (be)roepen.
(variant op de laatste regel: 'die kan ze niet beroepen')
Ik heb de rest van 'Eendje Snater' niet gehoord, maar het was ongetwijfeld minder wreed dan de Friese tekst. Ik vroeg me af waar dat ruige vandaan kwam. Lag het aan de volksaard of was er nog een andere verklaring voor te vinden?
Volgens Janna van het blog De Vier Seizoen, 'werden deze wiegeliederen vroeger gezongen door huisslavinnen, die niet altijd even vriendelijk tegenover het kind en de moeder stonden. 'Er zijn ook wiegeliedjes waarin de moeder als lelijkerd wordt benoemd.' Janna schrijft dat het een liedje gezongen werd in de afwezigheid van de vader en moeder en dat het niettemin 'een sussend effect had'.
Ik heb geen Fries kind om dat effect op uit te testen. Misschien mijn oudere zus maar eens vragen of zij het ooit voor haar kinderen heeft gezongen en of die er lekker van gingen slapen.
Hier is een mooi voorbeeld van hoe het liedje klinkt, al denk ik niet dat het meisje weet wat ze zingt:
Vertaalster Susan Massotty heeft de tekst ooit naar het Engels vertaald voor Poetry International, als onderdeel van een gedicht van Albertina Soepboer. Dan gaat het zo:
Poppet, moppet, doll,
Into the water they fall.
Mother is too far away,
To hear the child call.
Voor de rest van het gedicht 'Fierlân', verwijs ik u graag naar http://www.poetryinternationalweb.net/, waar u het gedicht ook kunt beluisteren.
Tsead Bruinja 