Tsead Bruinja

Door Remco Ekkers

Ze staan met zijn drieën op de achterkant van het
kloeke boek, in de sneeuw, geen bomen, een horizon en heel vaag het silhouet van
een dorp met een zadeldaktoren. Vooraan Femke IJlstra in een rode jas, met rode
laarzen, Femke, die zo mooi saxofoon speelt. Bij het boek is een cd met haar
muziek: interessant, prikkelend en lyrisch. Rechts achter haar de dichter Tsead
Bruinja, in het zwart, kort geschoren hoofd. In het midden, achter de andere
twee Mirka Farabegoli, met paardenstaart, wegkijkend.

Foto door Linus Harms - http://linusharms.nl/

Hoe komt zij nu toch in
dit Friese landschap? Ze is hier geboren en kent hetzelfde heimwee naar
Friesland, of weemoed om, als de anderen. Femke vroeg Tsead of ze niet iets
samen konden doen. Ze zouden samen een theaterprogramma maken. Tsead had een
gedicht geschreven over een buurvrouw die tijdens het stofzuigen meezong met de
Arbeidsvitaminen en ondertussen in de gaten hield wie er langs kwamen. Hij
herkende iets: doe maar gewoon je werk, luister naar muziek en kijk naar buiten.
Tsead kende Mirka, omdat zij hem ooit had gevraagd iets te schrijven voor een
expositie van haar.

Het theaterprogramma moet nog komen, maar een boek
is er al, een boek met muziek, gedichten en etsen over thuiskomen. De laatste in
aardekleuren, figuratief, ook lyrisch, bekwaam getekend.

Tsead opent met gedichten over zijn jeugd, in het
Fries en het Nederlands. We komen bekende elementen tegen uit eerdere bundels:
een vader die werkloos werd, hoe zijn ouderlijk huis in vreemde handen kwam, de
houten trappers die zijn opa maakte voor zijn fiets, de ziekte van zijn moeder,
de plaatjes van vrouwen uit de Panorama van de leesmap, de ontdekking van
seksualiteit. Daarna komen andere afdelingen: ‘Wolk Bouwland Bast’, ‘Hotel
hoogtevrees’, waarin met letters wordt gespeeld en met kleuren.

Zestien jaar en in de war; ruzie met vader. Andere
jongens hadden dat ook en de ik helpt ze in leven te blijven. Hoe serieus zijn
zelfmoordgedachten op die leeftijd? Soms heel serieus.

Later gaat het beter, maar er blijft altijd een
tekort. Het leven van een dichter is ook niet gemakkelijk.
Om wat te verdienen gaat hij naar scholen. Hij komt ‘s winters in Sneek ‘voor
drie vierde klassen / waarvan twee begeleid werden door invalkrachten /
heldhaftig een workshop (te) geven over het schrijven van
gedichten’.

Hij moet nog naar Nijmegen, maar het is allemaal
ellende, weinig publiek (evenveel als organisatie).

Veel dichters zullen deze avonturen herkennen, maar
ze houden zich meestal groot naar elkaar. Was het leuk? Ja hoor, er werd
behoorlijk geluisterd. Ik heb ook nog een bundel verkocht.

Naast het gedicht of misschien moet ik schrijven
‘verslag van on the road’ staat een wilde tekening van een soort monster met
heel grote ogen. Dat zal geen toeval zijn.

Tsead Bruinja is in dit boek, zoals vaker in zijn
gedichten, open over zijn leven, zijn dromen, vrouw en vrienden; meestal
opgewekt, maar ook melancholiek. Hij schrijft zonder pretentie, sympathiek en
humoristisch.

Stofsûgersjongers / Stofzuigerzangers, gedichten
etsen en CD
uitg. Afûk, Leeuwarden 2013

Bron recensie: De Poëziekrant, No. 5 2013