Was bij de Taalstaat
-
…Het is afwisselend en meeslepend, waarbij de synergie van alle kunsttakken en onderwerpen voor een groots geheel zorgen. Liefde en dood, verlies en hoop, verdriet en blijdschap, alles komt hier samen en wordt muzikaal schitterend ingelijst…
-
Herman uit IJlst verklankt schilderijen van jong overleden zus Annemarieke Woltman op heel verzorgd album | recensie
Door Jacob Haagsma
Muzikant Herman Woltman uit IJlst, bekend van Souldada, verloor zijn beide zussen op te jonge leeftijd. De schilderijen van zus Annemarieke zijn het onderwerp van muziektheatervoorstelling Broedplaats. De muziek staat nu op een heel verzorgd klinkend album.
Die schilderijen, die lang in de entreehal van het gebouw van de Leeuwarder Courant hingen, hebben een belangrijke rol in die voorstelling. Meer dan een decor. Fragmenten daarvan staan wel in het boekje bij deze cd, maar de connectie wordt dan toch losser, associatiever.
Maar je hoort wel duidelijk de creatieve ambitie die Herman Woltman, muzikale partner Ella de Jong en dichter Tsead Bruinja in dit project hebben gelegd. Bruinja’s licht galmend gesproken teksten contrasteren mooi met de fijnzinnige voordracht van De Jong, die her en der ook fraai trompet speelt. Verder zorgen topkrachten als Fay Lovsky en toetsenman Ruben Mulder voor een smaakvolle begeleiding.
Baukje Wytsma
Het is beslist geen gemakkelijke kost, de eigen nummers niet en de bewerkingen (van Marillion, dat moet wel uit de koker van Bruinja komen, en Astor Piazolla) evenmin. Al te gemakkelijk meezingbare wijsjes kom je niet tegen. Maar uit deze amorfe klankenwereld, met teksten in Fries, Nederlands en zelfs wat Frans, doemt wel een grote liefde voor het onderwerp op. En dat blijft na beluistering goed hangen.
In het licht van die veel te vroege dood van Annemarie Woltman is Neat is foar ivich wel heel treffend. Baukje Wytsma had het in dit fraai fluisterend getoonzette gedicht vooral over de natuur, maar de vergankelijkheid is overal. Wat blijft is de kunst, en daaraan is dit album een fraaie ode.
Ella & Her Man & Tsead Bruinja; Broedplaats . Eigen beheer. ★★★★☆
De voorstelling Broedplaats is op het Terschellinger festival Oerol te zien in De Folks in Hoorn.
-
Totdat Fay Lovsky dit nummer hoorde, had het en jaar lang geen tekst. van een vrolijk instrumentaal stuk theater werd het een veel serieuzere track. Het past goed bij de nummers op Broedplaats waarin oorlog een rol speelt.
Troje
wat zie ik,
een houten paard
de vijand is ervandoor
aan ons de glorie,
aan ons de victorie
de oorlog is voorbij -
Niets is voor eeuwig
De Friese dichteres Baukje Wytsma (1946-2022) werkte vaak samen met Ella & her man. ‘Neat is foar ivich’ is een lied over de teloorgang van de diversiteit in natuur en taal. Tijdens de toernee zat ik op een stoel te genieten van dit lied, met name van de samenzang aan het einde.
Niets is voor eeuwig
Nee, niets is voor eeuwig
en soms dan doet dat pijn,
onze weelderige weilanden,
die zijn er niet meer.De liefde voor het landschap,
het leek zo gewoon,
ons land zonder vogels
dat valt uit de toon.Als het zonlicht op
het wijde water schijnt,
komt alles dichtbij…
De vogels omhoog,
de zee in beweging,
en weer verdwijnt…Ja, alles verandert,
het landschap, de taal,
kleuren verdwijnen
een pijnlijk verhaal.Nee, nu niet meer denken,
wat blijft er nog over
van de geur en de geluiden,
van onze mooie natuur.Live uitvoering van vorig jaar
-
Toen ik dacht een mooi idee voor een tekst te hebben over het stilzetten van een landschap, iets dat een schilder kan doen, bleek dat eigenlijk al gedaan te zijn door de band Marillion. In plaats van een nieuwe tekst te schrijven, vertaalde ik ‘Trap the spark‘ in het Fries. Steve Hogarth (zanger/tekstschrijver) en Mark Kelly lieten al weten onder de indruk te zijn van onze cover.
Je kunt hem hier beluisteren:
Hierbij de Nederlandse vertaling:
Spijker een wolk vast
de liefde die ’s nachts je hart
door je borst laat jagen
totdat ook het bed waarin je ligt
het op de heupen krijgtvang het vonkje en houd het vast
dat kun je niet kun je niet
kippenvel dat van geen ophouden weet
het gaat weer overik opende de doos en heb
de schatten van de aarde aangeraakt
ze lagen begraven op het eiland
hier ver vandaanen ik was in Engeland met een kaart
die in mijn broekzak brandde
ik droomde over diamanten
zo’n afschuwelijk fel geheimvang het vonkje en houd het vast
dat kun je niet kun je niet
kippenvel dat van geen ophouden weet
het gaat weer overpak het perfecte moment
spijker een wolk vast aan de lucht
grijp het vonkje en houd het daar
als je het durft
ik heb diep in een miljoen
ongelukkig gelach gekeken
in elke kroeg en op tv
maar ik weet wat waar is
wat echt isvang het vonkje en houd het vast
dat kun je niet kun je niet
kippenvel dat van geen ophouden weet
het gaat weer overfotografeer een emotie
spijker een wolk vast aan de lucht
vang het vonkje en houd het vast
of laat het vrij
vang het vonkje en houd het vast
grijp het vonkje en houd het daar
Uitvoerenden:
Ella and her man (Ella de Jong en Herman Woltman), Bart Soeters, Willem Smid en Ruben MulderProductie: Hans Wijnbergen
Meer over het album en onze komende optredens in Leeuwarden en tijdens Oerol:http://www.ellaandherman.nl/
Het origineel:
LEEUWARDEN / TERSCHELLING – Op vrijdag 12 juni verschijnt Broedplaats, het nieuwe album van ELLA & HER MAN & TSEAD BRUINJA. De release wordt gevierd in de Parkkerk in Leeuwarden. Het gezelschap reist direct door naar Terschelling voor acht optredens op locatie De Folks tijdens het Oerol festival. kaarten via http://www.ellaandherman.nl
De CD Broedplaats is geïnspireerd op acht landschapsschilderijen van Annemarieke Woltman (1959- 1997), de zus van Herman Woltman. De albumpresentatie is het laatste moment dat de schilderijen samen te zien zullen zijn.
Voor Broedplaats sloeg het duo ELLA & HER MAN de handen ineen met dichter Tsead Bruinja (Dichter des Vaderlands 2019/2020). Dat leidde tot een tournee door Noord-Nederland en een album. Fay Lovsky, Bart Soeters, Willem Smid en Ruben Mulder vulden de arrangementen aan met zingende zaag, bas, drums en hammondorgel.
Vanaf eind 2023 spraken Ella, Herman en Tsead af in IJlst, Leeuwarden, Amsterdam en Nijmegen. Daar schreven ze liedjes over hoe kinderen via hun zintuigen de wereld leren kennen. Zo wordt er op Broedplaats gezongen over dochters die voor het eerst sneeuw voelen en een woeste zee ervaren. Tsead dacht na over hoe schilders een landschap stilzetten. Dat deed hem denken aan het nummer ‘Trap the spark’ van Marillion, waarin een wolk aan de hemel wordt gespijkerd en een vonkje wordt gevangen.Bekijk de schilderijen en lees de teksten en vertalingen op de website van Ella and her man:
Speeldata:
12-06-2026 Parkkerk Leeuwarden – 17.00u album release
15-06-2026 t/m 18-06-2026 De Folks Hoorn Terschelling – iedere dag om 15.30u en 20.15u
Kaarten via http://www.ellaandherman.nl
Broedplaats is mede mogelijk gemaakt door: De Folks Terschelling, Het Cultuurfonds Fryslân, De Emmaplein Foundation, De Schepper Delft Stichting, It Feitsma Fûns, De Gemeente Leeuwarden en Het Nederlands Letterenfonds.
_____________________________________________________________________________________________________
Biografische informatie over de makers
Herman Woltman werkte eerder met, Izaline Callister, Oene van Geel, Nynke Laverman en Fay Lovsky. Fay Lovsky speelt ook op de CD Broedplaats een grote rol. Ze kleurt met bijzondere instrumenten waaronder de zingende zaag. Met Ella de Jong won hij de Cultuurprijs met MynSkip waarvoor Herman de muziek schreef. ELLA & HER MAN werden in 2015 uitgeroepen tot beste singer-songwriters van Friesland.
Ella de Jong is een muzikale duizendpoot. Ze is crooner en trompettist in Big Band Friesland. Ella schrijft, begeleidt en speelt in Jeugdtheater groepen zoals Traxx, Frets & Masquerade. Ze is koordirigente en zangdocente bij Zangles Friesland. Daarnaast is Ella trainingsacteur en speelt ze regelmatig in theatervoorstellingen.Tsead Bruinja was in 2019 en 2020 Dichter des Vaderlands. Bruinja stelt bloemlezingen samen, presenteert, interviewt en treedt op. Daarnaast werkt hij regelmatig samen met muzikanten, beeldend kunstenaars, typografen en vormgevers. Vanaf 2012 is Bruinja werkzaam als docent aan de opleiding Creative Writing te Arnhem. Zijn meest recente werk is de bundel Wat deed ik daar (Querido, 2024).
-
UITNODIGING
LEEUWARDEN – Op vrijdag 12 juni verschijnt Broedplaats, het nieuwe album van ELLA & HER MAN & TSEAD BRUINJA.
Datum: vrijdag 12 juni 2026
Locatie: Jan van Scorelstraat 76, Leeuwarden
Aanvang: 17.00u (deuren open om 16.30u)
Meer informatie: http://www.ellaandherman.nl/
De CD Broedplaats is geïnspireerd op acht landschapsschilderijen van Annemarieke Woltman (1959- 1997), de zus van Herman Woltman. De albumpresentatie is het laatste moment dat de schilderijen samen te zien zullen zijn.Voor Broedplaats sloeg het duo ELLA & HER MAN de handen ineen met dichter Tsead Bruinja (Dichter des Vaderlands 2019/2020). Dat leidde tot een tournee door Noord-Nederland en een album. Fay Lovsky, Bart Soeters, Willem Smid en Ruben Mulder vulden de arrangementen aan met zingende zaag, bas, drums en hammondorgel.
Vanaf eind 2023 spraken Ella, Herman en Tsead af in IJlst, Leeuwarden, Amsterdam en Nijmegen. Daar schreven ze liedjes over hoe kinderen via hun zintuigen de wereld leren kennen. Zo wordt er op Broedplaats gezongen over dochters die voor het eerst sneeuw voelen en een woeste zee ervaren. Tsead dacht na over hoe schilders een landschap stilzetten. Dat deed hem denken aan het nummer ‘Trap the spark’ van Marillion, waarin een wolk aan de hemel wordt gespijkerd en een vonkje wordt gevangen. Mark Kelly, de toetsenist van Marillion, liet al weten onder de indruk te zijn van de Friese versie van dit lied.
Naast de teksten van Tsead zijn er liedteksten van Baukje Wytsma (1946-2022) en Karin Hazewinkel. Deze teksten in het Fries en Frans gaan over de trieste teloorgang van diversiteit in het Friese landschap, maar ook over de hoop en inspiratie die het wad kan bieden. Het uitzicht op het album reikt verder van Argentinië, in een krankzinnig Argentijns liefdeslied van Astor Piazzolla, naar de verwoesting van Gaza en de barre tocht van vluchtelingen over de Middellandse Zee.
Luister naar het album op Spotify
Bekijk de schilderijen en lees de teksten op http://www.ellaandherman.nl/
Broedplaats wordt mede mogelijk gemaakt door: De Folks Terschelling, Het Cultuurfonds Fryslân,
De Emmaplein Foundation, De Schepper Delft Stichting, It Feitsma Fûns, De Gemeente Leeuwarden
en Het Nederlands Letterenfonds.
-
Evi Aarens, Mahat Arab, Mischa Andriessen, Désanne van Brederode, Anne Louïse van den Dool, Kees ’t Hart, Erwin Hurenkamp, Thomas Möhlmann, Sarah de Koning, Martijn den Ouden, Iduna Paalman, Gustaaf Peek, Marc Reugebrink, Henk van der Waal en meer op 27 mei in Amsterdam!
-
Tijdens Oerol verwelkomt De Folks Broedplaats. Op maandag 15, dinsdag 16, woensdag 17 en donderdag 18 juni 2026 zullen we van 15.30-16.15u & 20.15-21.00u spelen in de Brêgezaal. Entree: € 10,00.
https://www.defolks.nl/event/broedplaats—opus-loco-moto -
OCCII POEZIE – nr 4 – in de Willem de Zwijgerkerk Amsterdam op zondag 10 mei
Vlada Darenenkova zal Majakovki’s gedichten in het Russisch voordragen. Nora Mulder speelt (orgel)muziek van zijn tijdgenoten. Sjeng Scheijen zal in een lezing ingaan op de relatie tussen Majakovski en de beeldende kunst van zijn tijd. Acteur Walter Bart brengt theaterteksten en scheldgedichten. Verder zijn er voordrachten en muziekoptredens van Han van der Vegt, Tsead Bruinja, Sjeng Scheijen, Vlada Darenenkova, ZEA, Harald Austbø en Mischa Andriessen. Originele audio- en filmfragmenten van Majakovski maken het programma compleet.
Deuren 19:30 / aanvang 20:00 uur
Entree 10 euro
Tsead Bruinja 